Η θερμοκρασία ανεβαίνει, οι βροχές υποχωρούν: Τι δείχνουν τα ensembles για το επόμενο δεκαήμερο

Listen to this

Μετά την περίοδο της έντονης αστάθειας και των κατά τόπους αξιόλογων βροχοπτώσεων, η ατμοσφαιρική εικόνα πάνω από τη χώρα μας φαίνεται να αλλάζει. Τα νεότερα προγνωστικά δεδομένα δεν διακρίνουν πλέον κάποιο οργανωμένο επεισόδιο σημαντικών βροχών για τις περισσότερες περιοχές. Μπορεί να εμφανιστούν τοπικοί όμβροι ή πρόσκαιρες μπόρες, κυρίως στην ηπειρωτική Ελλάδα, όμως το γενικό σήμα του υετού εξασθενεί και ο καιρός αποκτά σταδιακά περισσότερο σταθερά και καλοκαιρινά χαρακτηριστικά.

Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον κυρίως στην πορεία της θερμοκρασίας. Τα ensemble συστήματα του ECMWF και του αμερικανικού GEFS υποδεικνύουν γενική άνοδο, η οποία γίνεται περισσότερο αισθητή στο δεύτερο μισό του δεκαημέρου. Οι υψηλότερες τιμές αναμένονται στις πεδινές και ηπειρωτικές περιοχές, ενώ στα παράκτια και στα νησιά η θαλάσσια επίδραση εξακολουθεί να συγκρατεί τις μέγιστες θερμοκρασίες.

Τι είναι και πώς διαβάζονται τα ensemble μετεωγράμματα

Σε προηγούμενη ανάρτησή μας είχαμε εξηγήσει αναλυτικά πως διαβάζουμε σωστά ένα μετεώγραμμα.Τα μετεωγράμματα δεν αποτελούν μία απλή, μοναδική πρόγνωση. Βασίζονται σε πολλές διαφορετικές εκτελέσεις του ίδιου αριθμητικού μοντέλου, οι οποίες ξεκινούν με μικρές μεταβολές στις αρχικές συνθήκες της ατμόσφαιρας. Με αυτόν τον τρόπο δεν βλέπουμε μόνο ένα πιθανό σενάριο, αλλά ένα σύνολο εναλλακτικών εξελίξεων.

Η κεντρική γραμμή δείχνει τη διάμεσο ή την αντιπροσωπευτική τάση του συνόλου. Οι σκιασμένες ζώνες γύρω από αυτήν αποτυπώνουν τη διασπορά των επιμέρους μελών. Όσο πιο στενή είναι η ζώνη, τόσο μεγαλύτερη είναι η συμφωνία και, κατά συνέπεια, η αξιοπιστία της τάσης. Όταν η ζώνη ανοίγει, η αβεβαιότητα αυξάνεται και οι ακριβείς θερμοκρασίες χρειάζονται προσεκτικότερη ερμηνεία. Στα συγκεκριμένα διαγράμματα συγκρίνονται τα ensembles του ECMWF και του GEFS για τις μέγιστες και τις ελάχιστες θερμοκρασίες. Παράλληλα εμφανίζονται οι πιθανότητες υπέρβασης ορισμένων ορίων, όπως οι 30 και οι 35 βαθμοί Κελσίου. Αυτές οι πιθανότητες δεν σημαίνουν ότι η συγκεκριμένη θερμοκρασία θα σημειωθεί υποχρεωτικά, αλλά δείχνουν πόσα μέλη του συνόλου υποστηρίζουν ένα θερμότερο σενάριο.

Η σύγκριση των ensembles ECMWF και GEFS που θα αναπτύξουμε παρακάτω αποτυπώνει μια σχετικά καθαρή θερμοκρασιακή τάση: μετά τις πρόσκαιρα πιο ήπιες συνθήκες των πρώτων ημερών, που παρακολουθήσαμε στο παραπάνω βίντεο, η θερμοκρασία ανεβαίνει σταδιακά και το δεύτερο μισό της περιόδου αποκτά περισσότερο καλοκαιρινά χαρακτηριστικά. Η άνοδος δεν εμφανίζεται παντού με την ίδια ένταση, ενώ όσο απομακρυνόμαστε χρονικά αυξάνεται φυσιολογικά και η αβεβαιότητα.

Η εικόνα στις έξι πόλεις

Αθήνα

Στην Αθήνα η θερμοκρασία παρουσιάζει καθαρά ανοδική τάση. Οι μέγιστες ανεβαίνουν γρήγορα προς τους 32 με 33 βαθμούς, παρουσιάζουν μια μικρή προσωρινή κάμψη γύρω στις 18 και 19 Ιουνίου και στη συνέχεια επιστρέφουν σε υψηλότερα επίπεδα.

Το ECMWF εμφανίζεται προς το τέλος της περιόδου ελαφρώς θερμότερο από το GEFS. Η πιθανότητα υπέρβασης των 30 βαθμών είναι ιδιαίτερα υψηλή, ενώ η υπέρβαση των 35 βαθμών παραμένει μειοψηφικό και όχι κυρίαρχο σενάριο. Σημαντική είναι και η σταδιακή άνοδος των ελαχίστων, η οποία προαναγγέλλει θερμότερες νύχτες και μεγαλύτερη θερμική επιβάρυνση στο αστικό περιβάλλον.

Θεσσαλονίκη

Η Θεσσαλονίκη εμφανίζει μεγαλύτερες διακυμάνσεις. Μετά την αρχική άνοδο προς τους 32 με 33 βαθμούς, ακολουθεί μια πρόσκαιρη υποχώρηση, πριν η θερμοκρασία αρχίσει εκ νέου να ανεβαίνει προς το τέλος του δεκαημέρου.

Παρά τις επιμέρους αποκλίσεις, τα δύο μοντέλα συμφωνούν ότι οι μέγιστες θα παραμείνουν σε καθαρά καλοκαιρινά επίπεδα. Η πιθανότητα υπέρβασης των 30 βαθμών είναι υψηλή, χωρίς όμως να προκύπτει ισχυρό σήμα για ακραίες θερμοκρασίες. Οι ελάχιστες κινούνται σταδιακά υψηλότερα και προς το τέλος πλησιάζουν τους 22 με 23 βαθμούς.

Λάρισα

Η Λάρισα παρουσιάζει το εντονότερο θερμό σήμα από τις έξι πόλεις. Οι μέγιστες ανεβαίνουν κοντά στους 33 βαθμούς ήδη από τις πρώτες ημέρες, υποχωρούν προσωρινά και στη συνέχεια εμφανίζουν νέα άνοδο προς τους 34 βαθμούς.

Η πιθανότητα υπέρβασης των 30 βαθμών είναι εξαιρετικά υψηλή. Αντίθετα, το ενδεχόμενο υπέρβασης των 35 βαθμών παραμένει υπαρκτό αλλά περιορισμένο. Οι ελάχιστες ανεβαίνουν επίσης αισθητά, ιδιαίτερα στο σενάριο του ECMWF, γεγονός που δείχνει ότι οι νύχτες θα γίνουν βαθμιαία πιο θερμές.

Καβάλα

Η Καβάλα διατηρεί ηπιότερο θερμοκρασιακό χαρακτήρα. Οι μέγιστες ξεκινούν χαμηλότερα και ανεβαίνουν αργά προς τους 28 με 29 βαθμούς στο τέλος της περιόδου.

Η πιθανότητα υπέρβασης των 30 βαθμών παραμένει χαμηλή, ενώ δεν υπάρχει ουσιαστικό σήμα για ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες. Παράλληλα, οι ελάχιστες ανεβαίνουν σταδιακά, χωρίς όμως να μεταβάλλεται ο γενικά πιο δροσερός και θαλάσσιος χαρακτήρας της περιοχής.

Πάτρα

Η Πάτρα παρουσιάζει μια από τις καθαρότερες ανοδικές πορείες. Οι μέγιστες ξεκινούν περίπου από τους 27 βαθμούς και αυξάνονται σταδιακά, πλησιάζοντας τους 33 με 34 βαθμούς προς το τέλος του δεκαημέρου.

Το ECMWF εμφανίζεται λίγο θερμότερο από το GEFS. Η πιθανότητα υπέρβασης των 30 βαθμών είναι πολύ μεγάλη, ενώ οι πιθανότητες για θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών παραμένουν περιορισμένες. Μεγαλύτερη αβεβαιότητα εντοπίζεται στις ελάχιστες θερμοκρασίες, καθώς το ECMWF δίνει σαφώς θερμότερες νύχτες από το GEFS.

Ηράκλειο

Το Ηράκλειο παρουσιάζει πιο ήπια και θαλάσσια συμπεριφορά. Οι μέγιστες ανεβαίνουν αρχικά προς τους 31 βαθμούς, ακολουθούν πτωτική πορεία κοντά στους 26 με 27 βαθμούς και στη συνέχεια ανακάμπτουν σταδιακά προς τους 29 βαθμούς.

Η πιθανότητα υπέρβασης των 30 βαθμών είναι χαμηλότερη σε σύγκριση με την ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ δεν εμφανίζεται σήμα ακραίας ζέστης. Οι ελάχιστες παραμένουν σχετικά σταθερές και ήπιες, με μικρή μόνο άνοδο.

Συμπέρασμα

• Το γενικό προγνωστικό μήνυμα είναι πλέον αρκετά σαφές: οι σημαντικές βροχές απομακρύνονται από το προσκήνιο και η χώρα περνά σε μια περισσότερο σταθερή και θερμή καιρική φάση. Η άνοδος της θερμοκρασίας δεν θα είναι ίδια σε όλες τις περιοχές. Θα είναι εντονότερη στις πεδινές ηπειρωτικές ζώνες και πιο συγκρατημένη στα παράκτια και στα νησιά.
• Με τα σημερινά δεδομένα, δεν διαφαίνεται ένα οργανωμένο και παρατεταμένο κύμα καύσωνα. Διαμορφώνεται, όμως, μια σαφής καλοκαιρινή τάση, με συχνές μέγιστες πάνω από τους 30 βαθμούς και σταδιακά θερμότερες νύχτες. Η πιθανότητα τοπικών όμβρων δεν μηδενίζεται, αλλά δεν προκύπτει πλέον σήμα γενικευμένων ή σημαντικών βροχοπτώσεων.
• Τα ensemble μετεωγράμματα δεν επιχειρούν να προβλέψουν με απόλυτη βεβαιότητα τον ακριβή βαθμό που θα δείξει το θερμόμετρο δέκα ημέρες αργότερα. Μας βοηθούν, όμως, να ξεχωρίσουμε τη σταθερή τάση από τα λιγότερο πιθανά σενάρια. Και αυτή τη φορά η τάση δείχνει προς μία κατεύθυνση: λιγότερες βροχές, περισσότερο ήλιο και μια σταδιακή, αλλά όχι ακόμη ακραία, ενίσχυση της καλοκαιρινής ζέστης.

Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Υποδιοικητής ΕΜΥ και Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect
© Το κείμενο διατίθεται με άδεια CC BY-ND 4.0. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά στην πηγή και χωρίς τροποποίηση του περιεχομένου.