Οι βροχές θα επηρεάσουν κυρίως την Κρήτη

Listen to this

Η εικόνα του ICON-EU 00 UTC της 1/10/2026 δείχνει ένα αρκετά ενεργό και επίμονο επεισόδιο βροχοπτώσεων στο επόμενο πενθήμερο, με το κύριο ενδιαφέρον να μετατοπίζεται σταδιακά προς τη νότια Ελλάδα, το νότιο Ιόνιο, την Πελοπόννησο και ιδιαίτερα την Κρήτη.

Την Πέμπτη 1/10 : Οι σημαντικότερες βροχές εντοπίζονται στη νότια θαλάσσια περιοχή και γύρω από την Κρήτη. Το μέγιστο του μοντέλου φτάνει περίπου τα 121 mm/24ωρο, κυρίως στη θαλάσσια περιοχή νότια–νοτιοδυτικά της Κρήτης. Στην υπόλοιπη χώρα τα φαινόμενα εμφανίζονται σαφώς ασθενέστερα και πιο τοπικά. Ήδη από την πρώτη ημέρα φαίνεται ότι η Κρήτη βρίσκεται κοντά στον βασικό άξονα τροφοδότησης του συστήματος.

Την Παρασκευή 2/10 : Τα φαινόμενα επεκτείνονται περισσότερο προς το Ιόνιο, τη δυτική και νότια ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ συνεχίζεται η δραστηριότητα στην περιοχή της Κρήτης. Το ημερήσιο μέγιστο είναι χαμηλότερο, περίπου 87 mm, αλλά η γεωγραφική έκταση των βροχοπτώσεων αυξάνεται. Πρόκειται ουσιαστικά για ημέρα κατά την οποία το σύστημα αποκτά μεγαλύτερη χωρική οργάνωση.

Το Σάββατο 3/10  Είναι η ημέρα που ξεχωρίζει περισσότερο στον χάρτη. Το ICON-EU δίνει μέγιστο περίπου 160 mm/24ωρο, το μεγαλύτερο του πενθημέρου. Ισχυρές βροχοπτώσεις καλύπτουν μεγάλο τμήμα του νότιου ελληνικού χώρου, με ιδιαίτερη έμφαση στη ζώνη νότιας Πελοποννήσου–Κυθήρων–Κρήτης και στα γύρω πελάγη. Αυτή είναι, με βάση το συγκεκριμένο τρέξιμο, η ημέρα με το μεγαλύτερο δυναμικό για πολύ μεγάλα τοπικά ύψη βροχής.

Την Κυριακή 4/10 : Παρά τη σταδιακή μετατόπιση του συστήματος ανατολικότερα, η δραστηριότητα παραμένει έντονη στη νότια Ελλάδα και κυρίως γύρω από την Κρήτη. Το μέγιστο εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλό, περίπου 124 mm/24ωρο. Αυτό είναι σημαντικό, διότι δεν έχουμε μόνο μία ημέρα μεγάλης βροχής αλλά διαδοχικά 24ωρα σημαντικού υετού, άρα αυξάνεται το ενδεχόμενο κορεσμού του εδάφους και σημαντικών απορροών όπου τα μεγάλα ποσά πέσουν πάνω στις ίδιες λεκάνες.

Th Δευτέρα 5/10 : Υπάρχει σαφής εξασθένηση. Το μέγιστο περιορίζεται περίπου στα 44 mm, ενώ ο κύριος όγκος των βροχών απομακρύνεται προς τα νότια και ανατολικά. Παραμένουν πάντως βροχοπτώσεις κυρίως στην περιοχή της Κρήτης και του νοτιοανατολικού Αιγαίου.

Το πιο σημαντικό στοιχείο δεν είναι μόνο τα πολύ υψηλά ημερήσια μέγιστα — 121, 87, 160, 124 και 44 mm αντίστοιχα — αλλά η διάρκεια του επεισοδίου. Η νότια Ελλάδα και ιδιαίτερα η περιοχή της Κρήτης παραμένουν κοντά στη ζώνη σημαντικού υετού για αρκετά συνεχόμενα 24ωρα. Το Σάββατο 3/10 και η Κυριακή 4/10 φαίνονται ως η κρισιμότερη φάση, ενώ στην Κρήτη το ενδιαφέρον αρχίζει ήδη από την Πέμπτη.

Χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση: τα αστεράκια και οι αριθμοί δείχνουν το μέγιστο grid point ολόκληρου του χάρτη και σε αρκετές περιπτώσεις βρίσκεται πάνω από θάλασσα. Επομένως τα 160 ή 124 mm δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι αυτά τα ποσά προβλέπονται σε κατοικημένη περιοχή. Για εκτίμηση επικινδυνότητας πρέπει να εξετάσουμε τα μέγιστα πάνω στην ξηρά και ανά συγκεκριμένη περιοχή/λεκάνη απορροής. Σε συνδυασμό μάλιστα με το ωριαίο διάγραμμα που είδαμε πριν για την Κρήτη, υπάρχει ένα ενδιαφέρον σήμα: από το απόγευμα της 2ας προς την 3η Οκτωβρίου αυξάνονται ταυτόχρονα η ωριαία ένταση της βροχής και το CAPE. Αυτό κάνει το διάστημα Παρασκευή απόγευμα–Σάββατο ιδιαίτερα σημαντικό για παρακολούθηση, επειδή εκτός από τη μεγάλη διάρκεια μπορεί να υπάρξουν και εντονότερες ωριαίες εξάρσεις.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξέλιξη της κυκλοφορίας στην ανώτερη τροπόσφαιρα. Η ενίσχυση των βροχοπτώσεων στη νότια Ελλάδα και την Κρήτη δεν οφείλεται απλώς στην παρουσία βορείου ρεύματος. Καθοριστικό ρόλο παίζει η βάθυνση και η σταδιακή αποκοπή οργανωμένου χαμηλού στα 500 hPa, το οποίο κατέρχεται προς την ανατολική Μεσόγειο. Η κυκλωνική κυκλοφορία του συστήματος ενισχύει τις ανοδικές κινήσεις, τη σύγκλιση και τη μεταφορά υγρασίας, δημιουργώντας συνθήκες για επίμονες και κατά τόπους ισχυρές βροχοπτώσεις. Η πλέον ευνοϊκή δυναμική φάση φαίνεται να διαμορφώνεται από την Παρασκευή προς το Σάββατο, όταν το ανώτερο χαμηλό βαθαίνει περισσότερο και επηρεάζει άμεσα το νότιο Αιγαίο και την Κρήτη.

Και αυτό είναι μετεωρολογικά σημαντικό: δεν έχουμε απλώς “βόρειο ρεύμα + υγρασία”, αλλά οργανωμένη ανώτερη δυναμική υποστήριξη. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που το συγκεκριμένο επεισόδιο μπορεί να δώσει τόσο μεγάλα και επίμονα ύψη βροχής

ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑ ΩΡΑ 

Τα βασικά συμπεράσματα από την ωριαία κατανομή του υετού στην Κρήτη για το επόμενο 48ωρο είναι τα εξής: Η βροχόπτωση έχει μεγάλη διάρκεια και όχι έναν μόνο σύντομο πυρήνα κακοκαιρίας. Από τις πρώτες πρωινές ώρες της 1ης Οκτωβρίου έως και τις πρώτες ώρες της 3ης Οκτωβρίου διατηρούνται σχεδόν συνεχώς αξιόλογες ωριαίες ποσότητες. Η Πρώτη περίοδος αυξημένου υετού το πρωί της 1ης Οκτωβρίου, περίπου 05:00–10:00, με μέση ωριαία βροχή περίπου 5,5–7 mm/h. Στη συνέχεια υπάρχει εξασθένηση, χωρίς όμως ουσιαστική παύση. Νέα ενίσχυση το βράδυ της 1ης προς τις πρώτες ώρες της 2ας Οκτωβρίου, με τιμές γύρω στα 4–5,5 mm/h. Άρα η βροχή παρουσιάζει διαδοχικά κύματα και όχι ομοιόμορφη ένταση.

Η σχετική ύφεση εντοπίζεται το πρωί της 2ας Οκτωβρίου, περίπου 09:00–13:00, όταν ο μέσος ωριαίος υετός υποχωρεί περίπου στα 2–3 mm/h. Η σημαντικότερη επιδείνωση φαίνεται από το απόγευμα της 2ας Οκτωβρίου και μετά. Από περίπου 15:00–16:00 η ένταση αυξάνεται γρήγορα και διατηρείται για πολλές ώρες στα 5–7+ mm/h, με το υψηλότερο ωριαίο επίπεδο κοντά στα 7,5–8 mm/h αργά το βράδυ. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η αύξηση του υετού συμπίπτει με άνοδο του CAPE. Το βράδυ της 2ας Οκτωβρίου το CAPE φτάνει περίπου τα 500–550 J/kg, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένη αστάθεια και δυνατότητα για πιο έντονα, τοπικά επεισόδια βροχής ή καταιγίδων.

Το διάγραμμα δείχνει ότι το κύριο χαρακτηριστικό για την Κρήτη δεν είναι μόνο οι στιγμιαίες υψηλές εντάσεις, αλλά κυρίως η επιμονή της βροχόπτωσης επί πολλές ώρες. Η πιο ενδιαφέρουσα περίοδος φαίνεται να είναι από το απόγευμα της Παρασκευής 2 Οκτωβρίου έως τις πρώτες ώρες της 3ης, όπου συνδυάζονται υψηλός ωριαίος υετός και αυξημένη αστάθεια. Αυτό είναι το χρονικό παράθυρο που θα παρακολουθούσα περισσότερο για τοπικά μεγάλα ύψη βροχής και αυξημένο πλημμυρικό φορτίο, ιδιαίτερα αν οι ισχυρότερες βροχές επιμένουν στις ίδιες περιοχές.

Μια σημαντική σημείωση: επειδή το γράφημα δίνει μέσο υετό για την Κρήτη, οι τοπικές μέγιστες ωριαίες τιμές μπορεί να είναι αρκετά υψηλότερες από αυτές που φαίνονται εδώ.

Στο παραπάνω βίντεο παρατηρουμε την χωρική εξέλιξη των βροχοπτώσεων ανά ωρα . Θα επενέλθουμε με νεότερα δεδομένα καθώς και  απο διασταυρωση με άλλα επιχειρησιακά μοντέλα.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΙΣ 12:OO

Σύγκλιση ICON-EU και ECMWF για ισχυρές βροχές στα νότια

Η σημερινή σύγκριση των προγνωστικών μοντέλων ICON-EU και ECMWF δείχνει ουσιαστική συμφωνία ως προς τη βασική εξέλιξη του καιρού τις επόμενες ημέρες. Και τα δύο μοντέλα μεταφέρουν το κύριο βάρος των βροχοπτώσεων προς τη νότια Ελλάδα, την Κρήτη και το νότιο Αιγαίο, με διαδοχικά επεισόδια ισχυρού υετού και σημαντικά αθροιστικά ύψη βροχής. Οι επιμέρους διαφορές αφορούν κυρίως την ακριβή ένταση και τον χρόνο κορύφωσης, όχι όμως τη γενική εικόνα.

Το ECMWF εμφανίζεται σε ορισμένα διαστήματα εντονότερο, ενώ το ICON-EU διατηρεί ισχυρό σήμα για μεγαλύτερη διάρκεια. Απο σήμερα Πέμπτη εως και αυριο Παρασκευή το ECMWF δείχνει 270+ mm βροχής που ορισμένοι το θεωρούν υπερβολικό . Οι τιμές αυτές ενδέχεται να είναι ακόμη υψηλότερες λόγω της ορογραφίας .

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η επιδείνωση δεν οφείλεται μόνο στο βόρειο ρεύμα. Καθοριστικός είναι ο ρόλος του βαθύτερου χαμηλού στα 500 hPa, το οποίο ενισχύει τις ανοδικές κινήσεις, τη δυναμική αστάθεια και την οργάνωση των βροχοπτώσεων. Έτσι, το επεισόδιο αποκτά μεγαλύτερη διάρκεια και δυνατότητα για τοπικά πολύ ισχυρά φαινόμενα. Ενα πράγμα θέλουμε να επισημάνουμε :  Την προσοχή σας !

Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Πρώην Υποδιοικητής ΕΜΥ και Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect
© Το κείμενο διατίθεται με άδεια CC BY-ND 4.0. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά στην πηγή και χωρίς τροποποίηση του περιεχομένου.