H νέα ονοματοδοσία κακοκαιριών για την περίοδο 2025-2026

Listen to this

Από τo 2021, η ΕΜΥ σε συνεργασία με τις Εθνικές Μετεωρολογικές Υπηρεσίες της Κύπρου και του Ισραήλ, συγκρότησε την Ομάδα Ανατολικής Μεσογείου, με σκοπό την ονοματοδοσία των μετεωρολογικών συστημάτων που προβλέπεται να προκαλέσουν πολύ ισχυρά φαινόμενα, κατά τη διάρκεια της ψυχρής αλλά και της θερμής περιόδου κάθε έτους.

Η ιδέα της ονοματοδοσίας κακοκαιριών στην Ευρώπη – Τα φετινά ονόματα

Η ιδέα της ονοματοδοσίας στην Ευρώπη, ξεκίνησε το 1995 από ομάδα προγνωστών καιρού (WGCEF) αριθμού Εθνικών Μετεωρολογικών Υπηρεσιών, η οποία αργότερα εντάχθηκε στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Εθνικών Μετεωρολογικών Υπηρεσιών (EUMETNET), με σκοπό να δημιουργηθούν κοινοί κανόνες συνεννόησης, στο πλαίσιο της έγκυρης και έγκαιρης ενημέρωσης για την εμφάνιση έντονων καιρικών φαινομένων. Για το λόγο αυτό, δημιουργήθηκαν ομάδες Μετεωρολογικών Υπηρεσιών, με κοινά γεωγραφικά & μετεωρολογικά χαρακτηριστικά, καλύπτοντας όλο τον Ευρωπαϊκό χώρο.

Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία της ΕΜΥ με τις Εθνικές Μετεωρολογικές Υπηρεσίες Κύπρου και Ισραήλ (Ομάδα Ανατολικής Μεσογείου), συνίσταται στην επικοινωνία μεταξύ των αντίστοιχων προγνωστικών κέντρων, σε εβδομαδιαίες (ή και πιο συχνές, όποτε κρίνεται απαραίτητο) συναντήσεις. Κατά τη διάρκειά τους, συζητούνται όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες από αριθμητικά μοντέλα καιρού και δεδομένα παρατήρησης, με σκοπό την αλληλοενημέρωση για την εξέλιξη της κίνησης των συστημάτων που πρόκειται να επηρεάσουν την περιοχή, οπότε συναποφασίζεται η απόδοση ονόματος (ή όχι) σε ένα αναμενόμενο έντονο καιρικό φαινόμενο. Σημειώνεται ότι αν έχει ήδη δοθεί όνομα σε κακοκαιρία από άλλη ομάδα (π.χ. αυτή της Κεντρικής Μεσογείου) και αυτή ακολούθως αναμένεται να επηρεάσει και την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αυτό το όνομα πρέπει υποχρεωτικά να διατηρηθεί.

Λειτουργώντας επικοινωνιακά, το σύστημα της ονοματοδοσίας θέτει σε επαγρύπνηση τον πολίτη μέσω των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και Κοινωνικής Δικτύωσης, ενώ παράλληλα βοηθά τις Εθνικές Υπηρεσίες αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών κατά τη διαδικασία της ευρύτερης ενημέρωσης του κοινού για την παρουσία έντονων καιρικών φαινομένων και των πιθανών επιπτώσεών τους, με στόχο τη βέλτιστη προστασία της ανθρώπινης ζωής και περιουσίας.

Για τη περίοδο Οκτωβρίου 2025-Σεπτεμβρίου 2026, η λίστα με τα ονόματα που επιλέχθηκαν και θα χρησιμοποιούνται με αλφαβητική σειρά, καταρτίστηκε από κοινού μεταξύ των τριών Εθνικών Μετεωρολογικών Υπηρεσιών, αντανακλώντας το γλωσσικό ιδίωμα των χωρών τους με λατινικούς χαρακτήρες και είναι τα ακόλουθα:

Adel, Byron, Cornaro, David, Elina, Fivos, Gaya, Heron, Ionia, Jonathan, Kassandra , Leonidas, Maya, Nestor, Olimpia, Paz, Riginos, Sivan, Talos, Urania, Vardi, Xenophon, Yuval, Zorbas.

Ακολουθεί Πίνακας όπου φαίνεται επιπλέον με χρωματικό κώδικα , ποια Μετεωρολογική Υπηρεσία πρότεινε το κάθε όνομα.

Η ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΠΙΚΩΝ ΚΥΚΛΩΝΩΝ – ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Σχετικά με την ονοματοδοσία των τροπικών κυκλώνων υπάρχει η εντύπωση ότι τα ονόματα δίνονται από υπηρεσίες των ΗΠΑ, ενώ στην πραγματικότητα εδώ και πολλές δεκαετίες τα ονόματα δίνονται από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό . Πληροφορίες  μπορείτε να βρείτε στην σχετική ιστοσελίδα του Οργανισμού όπου είναι αναρτημένες λίστες οι οποίες που αναφέρονται στα ονόματα τα οποία θα ισχύσουν για τα επόμενα 6 χρόνια και αφορούν κάθε περιοχή σύμφωνα με τον παρακάτω χάρτη.

Μέχρι και τον 19^ο αιώνα πολλοί τυφώνες στις Δυτικές Ινδίες πήραν το όνομά τους από τη συγκεκριμένη ημέρα των αγίων κατά την οποία σημειώθηκαν. Ο Ivan R. Tannehill περιγράφει στο βιβλίο του “Hurricanes” για παράδειγμα, τον «Τυφώνα Σάντα Άννα» που έπληξε το Πουέρτο Ρίκο  στις 26 Ιουλίου 1825 και τον «Σαν Φελίπε» που έπληξε το Πουέρτο Ρίκο στις 13 Σεπτεμβρίου και στα δύο 1876 και 1928.

Ονόματα σε μεγάλες κακοκαιρίες όμως είχαν δοθεί και στη χώρα μας όπως στη «Πλημμύρα του Αγίου Φιλίππου» το 1896 καθώς και «Στον καιρό της Κολώνας» το 1852 . Στην πρώτη κακοκαιρία έχασαν την ζωή τους 62 άνθρωποι και σημειώθηκε ανήμερα της εορτής του Αγίου Φιλίππου , ενώ στη δεύτερη έπεσε μια από τις 3 κολώνες στο ναό του Ολυμπίου Διός. Πολλοί πίστευαν τότε ότι αυτό ήταν κακό σημάδι και θεώρησαν το γεγονός αυτό ότι ήταν «υπεύθυνο» για τα θύματα της χολέρας στην Αθήνα το 1854.

ΣΤΗΝ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ Η ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΣΗΜΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΥΚΛΩΝΩΝ

   Σε Παγκόσμιο επίπεδο ο πρώτος μετεωρολόγος που υλοποίησε την ονοματοδοσία των τυφώνων και των τροπικών καταιγίδων ήταν ο ΑυστραλοΒρετανός Clement Wragge στην Αυστραλία  .  Ο Wragge έφυγε από την Αγγλία για την Αυστραλία το 1883 και την 1η Ιανουαρίου 1887 διορίστηκε κυβερνητικός μετεωρολόγος για το Κουίνσλαντ. Παντρεύτηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 1877 την Leonora Edith Florence d’Eresby Thornton.  Η αρχική του ιδέα ήταν να ονομάσει τους κυκλώνες με τα αρχικά του Ελληνικού Αλφαβήτου και λίγο αργότερα με ονόματα από την Ελληνική και Ρωμαϊκή Μυθολογία. Αργότερα χρησιμοποίησε ονόματα μορφών από την Πολυνησιακή μυθολογία, ακόμη και από πολιτικούς , όσους δεν πολυσυμπαθούσε!

Οι κυκλώνες που έφεραν ονόματα πολιτικών  από τον Wragge ήταν οι James Drake, Edmund Barton και Alfred Deakin, ενώ υπήρξαν και άλλα εξωτικά ονόματα που χρησιμοποίησε όπως Ξέρξης, Αννίβας, Blucher και Τeman.

Λέγεται ότι την πρώτη φορά που έβαλε όνομα σε βαρομετρικό χαμηλό αυτό ήταν της γυναίκας του,  το (L)eonora)   . Έγραψε πρώτα το L και αργότερα συμπλήρωσε το όνομά της  Γεγονός είναι ότι μετά τη συνταξιοδότηση του Wragge , η πρακτική της ονομασίας κυκλώνων θα έπαυε για εξήντα χρόνια για να συνεχιστεί αργότερα επίσημα από τον Διεθνή Μετεωρολογικό Οργανισμό WMO

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΥΚΛΩΝΩΝ ΣΕ ΒΙΒΛΙΟ, ΤΑΙΝΙΑ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Κατά τη διάρκεια του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου, η πρακτική της ονομασίας των τυφώνων έγινε ευρέως διαδεδομένη στις συζητήσεις μεταξύ των μετεωρολόγων, ιδιαίτερα των μετεωρολόγων του Στρατού και του Πολεμικού Ναυτικού που σχεδίαζαν τις κινήσεις των καταιγίδων στις μεγάλες εκτάσεις του Ειρηνικού Ωκεανού. Το 1953, οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκατέλειψαν το σχέδιο διαρκείας δύο ετών για να ονομάσουν θύελλες με φωνητικό αλφάβητο (Able, Baker, Charlie) όταν εισήχθη ένας άλλος νέος τρόπος ονοματοδοσίας  Εκείνη τη χρονιά, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να χρησιμοποιούν γυναικεία ονόματα για καταιγίδες. Κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 διαμαρτυρήθηκε το φεμινιστικό κίνημα που δίνονταν μόνο γυναικεία ονόματα και έτσι ξεκίνησαν να χρησιμοποιούνται και τα ανδρικά ονόματα . Από το 1979 συμπεριλήφθηκαν σε λίστες για τον Ατλαντικό και τον Κόλπο του Μεξικού και ανδρικά και γυναικεία ονόματα  Άλλες ονομασίες βέβαια έχουν στην Αμερική, άλλες δίνει το Κέντρο Τυφώνων στην Ινδία, άλλες το Κέντρο στην Ιαπωνία. Επειδή βλέπουμε συνεχώς την ιστορία να επαναλαμβάνεται από πλευράς των κακοκαιριών, και η τρωτότητα των πολιτών να βαίνει αυξανόμενη η ονοματοδοσία των συστημάτων μπορεί να θέτει κάποιους κανόνες αλλά το κυρίότερο είναι οτι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι όχι μόνο ως προς την αντιμετώπισή τους αλλά να δώσουμε προτεραιότητεα στην εγκυρότητα των προγνώσεων και αμεσότητα λήψης της πληροφόρηασης των προειδοποιήσεων προς τους πολίτες και την ευαισθητοποίηση όλων στα θέματα του κλίματος και της προστασίας του περιβάλλοντος .

Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect