Αφού πλέον έχουμε καταλήξει τόσο στην εικόνα της επερχόμενης μεταβολής όσο και στο προγνωστικό μοντέλο που, με βάση τη μέχρι τώρα συνέπειά του, θεωρούμε πιο αξιόπιστο, μπορούμε να κάνουμε και ένα επόμενο, απλό βήμα: και να ρίξουμε μια ματιά σε μια γνωστή πλατφόρμα, όπως το Windy, για να δούμε τι θερμοκρασίες δίνει το συγκεκριμένο μοντέλο. Η πληροφορία αυτή, όμως, από μόνη της δεν αρκεί. Όπως έχουμε σημειώσει και σε παλαιότερα άρθρα μας, μια αριθμητική τιμή θερμοκρασίας δεν πρέπει να διαβάζεται αποκομμένη από τη συνολική ατμοσφαιρική εικόνα. Ο μετεωρολόγος οφείλει πρώτα να εξετάσει τη συνοπτική κατάσταση της ατμόσφαιρας και στη συνέχεια, με τη βοήθεια των πιθανολογικών διαγραμμάτων, να εκτιμήσει καλύτερα τι πραγματικά «κρύβεται» πίσω από κάθε αριθμό.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Αθήνα. Για την Παρασκευή, το Windy δίνει εκτιμώμενη μέγιστη θερμοκρασία γύρω στους 14°C, τιμή που συμφωνεί και με τη μέση μέγιστη τιμή του μετεωγράμματος. Το μετεώγραμμα, όμως, μας λέει κάτι περισσότερο. Οι 14°C είναι η πιθανότερη εκδοχή, αλλά δεν αποκλείεται, με μικρότερη πιθανότητα, η θερμοκρασία να φτάσει και λίγο υψηλότερα, έως περίπου τους 17°C. Την ίδια στιγμή, άλλα μοντέλα, για τους δικούς τους λόγους και με διαφορετική προσέγγιση της ατμοσφαιρικής εξέλιξης, μπορεί να προκρίνουν αυτή την υψηλότερη τιμή. Ακριβώς αυτό το εύρος πιθανών τιμών επιχειρούμε να αποτυπώσουμε στα διαγράμματα που ακολουθούν. Δεν παρουσιάζουμε μόνο μία «ξερή» τιμή, αλλά τη μέση μέγιστη και τη μέση ελάχιστη θερμοκρασία, μαζί με το πιθανό εύρος διακύμανσης. Και για να υπάρχει μια πιο αντιπροσωπευτική εικόνα, δεν περιοριζόμαστε μόνο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη — όπως σωστά μας έχουν επισημάνει αρκετοί αναγνώστες — αλλά παρουσιάζουμε στοιχεία για 8 πόλεις- περιοχές της χώρας.
- Άνδρος : Την Παρασκευή η θερμοκρασία στην Άνδρο κινείται σε χαμηλά για την εποχή επίπεδα, με μέγιστη γύρω στους 15°C και ελάχιστη κοντά στους 14°C. Το Σάββατο και την Κυριακή η ψύχρα γίνεται πιο αισθητή, με μέγιστες κοντά στους 13°C και ελάχιστες γύρω στους 11°C. Τη Δευτέρα διαφαίνεται μικρή ανάκαμψη, με τη μέγιστη να ανεβαίνει περίπου στους 16°C.
- Ρόδος ; Η Ρόδος ξεκινά την Παρασκευή με σχετικά ήπιες θερμοκρασίες, καθώς η μέγιστη φτάνει περίπου τους 23°C και η ελάχιστη τους 17°C. Το Σάββατο σημειώνεται πτώση, με μέγιστη γύρω στους 20°C, ενώ την Κυριακή η ψυχρότερη αέρια μάζα γίνεται πιο αισθητή, με τη μέγιστη κοντά στους 16°C. Τη Δευτέρα η θερμοκρασία ανακάμπτει ελαφρά, φτάνοντας περίπου τους 18°C.
- Ηράκλειο: Στο Ηράκλειο η Παρασκευή παραμένει σχετικά ήπια, με μέγιστη γύρω στους 20°C και ελάχιστη κοντά στους 14°C. Το Σάββατο η πτώση γίνεται πιο έντονη, με τη μέγιστη περίπου στους 15°C, ενώ την Κυριακή η θερμοκρασία υποχωρεί ακόμη περισσότερο, κοντά στους 13°C. Τη Δευτέρα αναμένεται σχετική βελτίωση, με τη μέγιστη να ανεβαίνει περίπου στους 17°C.
- Πάτρα : Στην Πάτρα η θερμοκρασία την Παρασκευή κυμαίνεται γύρω στους 17°C ως μέγιστη και στους 11°C ως ελάχιστη. Το Σάββατο παραμένει σχετικά “δροσερή”, με μέγιστη κοντά στους 16°C και ελάχιστη γύρω στους 9°C. Την Κυριακή υπάρχει μικρή άνοδος, ενώ τη Δευτέρα η θερμοκρασία ανεβαίνει περισσότερο, με μέγιστη περίπου στους 19°C.
- Λάρισα: :Στη Λάρισα η Παρασκευή είναι η πιο ψυχρή ημέρα του τετραημέρου, με μέγιστη κοντά στους 12°C και ελάχιστη γύρω στους 9°C. Το Σάββατο αρχίζει σταδιακή άνοδος, με μέγιστη περίπου στους 14°C, ενώ την Κυριακή η θερμοκρασία φτάνει κοντά στους 16°C. Τη Δευτέρα η εικόνα βελτιώνεται αισθητά, με μέγιστη περίπου στους 20°C.
- Θεσσαλονίκη: Στη Θεσσαλονίκη η Παρασκευή εμφανίζεται ιδιαίτερα κρύα με μέγιστη γύρω στους 12°C και ελάχιστη κοντά στους 9°C. Το Σάββατο η θερμοκρασία ανεβαίνει λίγο, περίπου στους 14°C, ενώ την Κυριακή φτάνει κοντά στους 16°C. Τη Δευτέρα η άνοδος γίνεται πιο καθαρή, με μέγιστη περίπου στους 19°C και πιο ήπιες συνθήκες.
- Αλεξανδρούπολη :Στην Αλεξανδρούπολη η Παρασκευή και το Σάββατο διατηρούν χαμηλές θερμοκρασίες, με μέγιστες κοντά στους 13°C και ελάχιστες από 7 έως 8°C. Την Κυριακή παρατηρείται μικρή άνοδος, με μέγιστη γύρω στους 15°C και ελάχιστη κοντά στους 6°C. Τη Δευτέρα η θερμοκρασία ανεβαίνει λίγο ακόμη, με μέγιστη περίπου στους 16°C.
- Αθήνα: Στην Αθήνα η Παρασκευή και το Σάββατο εμφανίζονται αρκετά κρύες ημέρες, με μέγιστες γύρω στους 14°C και ελάχιστες από 9 έως 11°C. Την Κυριακή η μέγιστη ανεβαίνει οριακά κοντά στους 15°C, ενώ η ελάχιστη παραμένει χαμηλή, περίπου στους 8°C. Τη Δευτέρα η θερμοκρασία ανακάμπτει αισθητά, με μέγιστη γύρω στους 19°C.
ΤΙ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ Ο ΥΕΤΟΣ
Ο αθροιστικός υετός (πέμπτη-Κυριακή) δείχνει μια αρκετά ανομοιογενή κατανομή, με τα περισσότερα φαινόμενα να συγκεντρώνονται κυρίως στα κεντρικά, ανατολικά και βόρεια τμήματα, ενώ σε άλλες περιοχές ο υετός είναι σαφώς πιο περιορισμένος.
Στη βόρεια Ελλάδα, και ειδικότερα σε τμήματα της Κεντρικής Μακεδονίας, της ανατολικής Μακεδονίας και πιθανώς της Θράκης, ο χάρτης δείχνει αξιόλογες ποσότητες. Εκεί οι ενδεικτικές τιμές φαίνεται να κινούνται γενικά γύρω στα 15–40 mm, με τοπικές εξάρσεις που μπορεί να προσεγγίσουν ή να ξεπεράσουν τα 45 mm, κυρίως όπου τα φαινόμενα θα έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ή θα ενισχυθούν από τοπικούς/ορογραφικούς μηχανισμούς. Στη Θεσσαλία, την ανατολική Στερεά, την Εύβοια και τμήματα του κεντρικού και βόρειου Αιγαίου, διακρίνεται επίσης σημαντικό σήμα υετού. Οι περισσότερες περιοχές φαίνεται να κινούνται περίπου στα 10–25 mm, ενώ τοπικά, κυρίως σε προσήνεμες ή ορεινές ζώνες, δεν αποκλείονται ποσότητες κοντά στα 40–50 mm. Στην Αττική, η εικόνα είναι πιο συγκρατημένη. Ο χάρτης αφήνει περιθώριο για βροχές, αλλά όχι γενικευμένα μεγάλα ύψη. Μια λογική εκτίμηση είναι περίπου 5–15 mm, με πιθανότητα για τοπικά υψηλότερες τιμές στα βόρεια και ανατολικά του νομού ή σε περιοχές που θα βρεθούν κάτω από πιο οργανωμένες ζώνες υετού. Στην Πελοπόννησο, η κατανομή φαίνεται πιο σπαστή. Στα δυτικά και νότια τμήματα ο υετός δείχνει μάλλον περιορισμένος, περίπου 2–10 mm, ενώ σε κεντρικά ή ανατολικά τμήματα μπορεί τοπικά να φτάσει τα 10–20 mm, ανάλογα με τη θέση των πυρήνων βροχής. Στο Ιόνιο και τη δυτική Ελλάδα, η εικόνα δεν δείχνει ιδιαίτερα μεγάλα ύψη υετού στο μεγαλύτερο μέρος της περιοχής. Οι ποσότητες φαίνεται να είναι γενικά της τάξης των 2–10 mm, με πιθανές τοπικές αποκλίσεις.
Από το ενιαίο πάνελ του υετού προκύπτει ότι το κύριο βάρος των φαινομένων εντοπίζεται κυρίως την Παρασκευή, ενώ στη συνέχεια, από το Σάββατο και ακόμη περισσότερο την Κυριακή και τη Δευτέρα, παρατηρείται σαφής εξασθένηση στις περισσότερες περιοχές. Αυτό σημαίνει ότι η μεταβολή του καιρού φαίνεται να δίνει το πιο ουσιαστικό της στίγμα στην αρχή του τετραημέρου, με τις βροχές αργότερα να αποκτούν πιο τοπικό και σαφώς πιο περιορισμένο χαρακτήρα. Ιδιαίτερη βαρύτητα αξίζει να δοθεί στη Θεσσαλονίκη, όπου το σήμα του υετού εμφανίζεται το πιο ενισχυμένο από όλες τις πόλεις που εξετάζουμε. Η ενδεικτική μέση τιμή για την Παρασκευή φτάνει περίπου τα 18 mm, κάτι που δείχνει ότι στην περιοχή είναι αυξημένες οι πιθανότητες για πιο αξιόλογες βροχές ή και πιο οργανωμένα φαινόμενα. Αν και, όπως πάντα, οι ακριβείς ποσότητες μπορεί να διαφοροποιηθούν από περιοχή σε περιοχή, η Θεσσαλονίκη ξεχωρίζει καθαρά στο πάνελ ως η πόλη με το ισχυρότερο προγνωστικό σήμα υετού. Αμέσως μετά ακολουθεί η Λάρισα, με επίσης αξιοσημείωτο υετό την Παρασκευή, κοντά στα 12 mm, ενώ σε μια δεύτερη κατηγορία βρίσκονται το Ηράκλειο, η Πάτρα και η Αλεξανδρούπολη, όπου διακρίνεται μεν αξιόλογη πιθανότητα βροχών, αλλά όχι στο επίπεδο της Θεσσαλονίκης. Στην Άνδρο το σήμα είναι πιο μέτριο αλλά με κάποια επιμονή και μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενώ σε Αθήνα και Ρόδο οι ποσότητες εμφανίζονται γενικά πιο περιορισμένες. Συνολικά, λοιπόν, το πάνελ δείχνει ότι η Παρασκευή είναι η ημέρα με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από πλευράς υετού, με επίκεντρο κυρίως τη βόρεια Ελλάδα και ειδικότερα τη Θεσσαλονίκη. Από εκεί και πέρα, τα φαινόμενα φαίνεται να υποχωρούν προοδευτικά, χωρίς να αποκλείονται τοπικές βροχές και μικρές διαφοροποιήσεις που, όπως έχουμε ήδη τονίσει, εξαρτώνται πάντα και από τις ειδικές τοπικές συνθήκες κάθε περιοχής.
Κλείνοντας, αξίζει να ξαναθυμηθούμε κάτι που έχουμε αναλύσει και σε παλαιότερο άρθρο μας: πώς διαβάζουμε σωστά τα μετεωγράμματα. Είναι ένα απλό αλλά πολύτιμο εργαλείο, που βοηθά τον καθένα να καταλαβαίνει όχι μόνο «τι δείχνει ένας αριθμός», αλλά και πόση βεβαιότητα ή αβεβαιότητα κρύβεται πίσω του.Στόχος μας δεν είναι να σας σερβίρουμε κάθε φορά το ψάρι έτοιμο στο πιάτο — αν και, μέρες που είναι, ένα ψαράκι θα ταίριαζε! Στόχος μας είναι να σας δίνουμε το καλάμι, ώστε σιγά σιγά να μπορείτε κι εσείς να διαβάζετε τα προγνωστικά στοιχεία με καλύτερη ματιά και περισσότερη αυτοπεποίθηση. Και μην ξεχνάτε: η μετεωρολογία περιέχει πάντα πιθανότητες. Δεν είναι χώρος απόλυτης βεβαιότητας· είναι επιστήμη εκτίμησης, εμπειρίας και συνεχούς αξιολόγησης των δεδομένων. Αλλού μπορεί να βασιλεύει η σιγουριά· στον καιρό, όμως, βασιλεύει η ατμόσφαιρα — και αυτή, όπως ξέρουμε, έχει πάντα τον τελευταίο λόγο.
Καλή Πρωτομαγιά, με ψυχραιμία, σωστή ενημέρωση και… ομπρέλα όπου χρειάζεται!
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Σύμβουλος Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect