Ο Αύγουστος του 2026 άφησε, σε γενικές γραμμές, ένα σαφές θερμό αποτύπωμα στη χώρα, χωρίς όμως η εικόνα να είναι ομοιόμορφη από περιοχή σε περιοχή. Η πρώτη αποτίμηση των στοιχείων δείχνει ότι ο μήνας κινήθηκε πάνω από τα κανονικά επίπεδα θερμοκρασίας στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας, ενώ ταυτόχρονα χαρακτηρίστηκε από πολύ περιορισμένο υετό, καθώς οι βροχές ήταν ελάχιστες έως ανύπαρκτες στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας.
Η παρούσα ανάλυση βασίζεται στις μετρήσεις των συνοπτικών σταθμών της ΕΜΥ, όπως αυτές είναι διαθέσιμες μέσω της πλατφόρμας OGIMET. Πρόκειται ουσιαστικά για μια πρώτη, επιχειρησιακή κλιματική αποτίμηση του μήνα, η οποία μας επιτρέπει να δούμε με αρκετή αξιοπιστία πού ο Αύγουστος ήταν θερμότερος, πού κινήθηκε πιο κοντά στα κανονικά και πού οι βροχές απουσίασαν σχεδόν εντελώς. Σε λίγες ημέρες, όταν θα είναι διαθέσιμα και τα στοιχεία της επανάλυσης ERA5, θα μπορέσει να γίνει και δεύτερη σύγκριση, ώστε να έχουμε μια ακόμη πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τη θερμική και υετική συμπεριφορά του μήνα σε ολόκληρη τη χώρα και όχι μόνο στα σημεία των σταθμών.
Ένας γενικά ζεστός μήνας, αλλά όχι παντού το ίδιο
Η συνολική θερμική εικόνα του Αυγούστου δείχνει ότι πολλές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, αλλά και τμήματα της δυτικής χώρας, παρουσίασαν αισθητά θετικές αποκλίσεις σε σχέση με τις κλιματικές τιμές αναφοράς. Δηλαδή, ο μήνας ήταν θερμότερος από τον μέσο όρο εκεί όπου παραδοσιακά καταγράφονται οι κλιματικές τιμές της ΕΜΥ. Αντίθετα, στα νησιά του Αιγαίου και σε αρκετές θαλάσσιες περιοχές, οι αποκλίσεις ήταν μικρότερες. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έκανε ζέστη, αλλά ότι η ζέστη ήταν πιο κοντά στα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα, χωρίς το πλεόνασμα θερμότητας που εμφανίστηκε αλλού. Η διαφορά αυτή δεν είναι τυχαία. Το μελτέμι, που αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του ελληνικού καλοκαιριού, λειτούργησε και φέτος ως ένας φυσικός μηχανισμός μετριασμού της θερμοκρασίας στα νησιά και στα ανατολικά προσήνεμα τμήματα της χώρας. Οι επίμονοι βόρειοι άνεμοι στο Αιγαίο περιόρισαν την ημερήσια θέρμανση, βελτίωσαν τον αερισμό και απέτρεψαν, σε πολλές περιπτώσεις, την εκδήλωση πολύ υψηλών μέγιστων θερμοκρασιών.
Στον χάρτη αυτό αποτυπώνεται η διαφορά της μέσης μέγιστης θερμοκρασίας του Αυγούστου 2026 από τις κλιματικές τιμές αναφοράς. Οι μεγαλύτερες θετικές αποκλίσεις εμφανίζονται κυρίως στη δυτική, βορειοδυτική και εσωτερική ηπειρωτική χώρα, γεγονός που δείχνει ότι εκεί ο μήνας ήταν αισθητά θερμότερος από τα κανονικά επίπεδα. Αντίθετα, στα νησιά του Αιγαίου και στην Κρήτη οι αποκλίσεις είναι πολύ μικρότερες και σε ορισμένες περιπτώσεις οριακές. Η εικόνα αυτή συνδέεται με τη συχνή παρουσία του μελτεμιού, το οποίο περιόρισε τη θέρμανση στην ανατολική νησιωτική Ελλάδα, την ώρα που σε δυτικότερες περιοχές οι καταβάτες άνεμοι και η υπήνεμη θέρμανση ενίσχυσαν τη ζέστη.
Ο Αύγουστος 2026 ήταν σαφώς θερμότερος από τα συνήθη επίπεδα της περιόδου 2005–2026, χωρίς όμως να πλησιάζει τις ακραίες κορυφές των θερμότερων Αυγούστων.
Στη μέση θερμοκρασία, ο Αύγουστος 2026 εμφανίζει απόκλιση περίπου +0,72°C και κατατάσσεται 4ος θερμότερος της περιόδου. Θερμότεροι ήταν μόνο οι Αύγουστοι του 2010 (+1,27°C), 2024 (+1,06°C) και 2021 (+1,03°C).
Είναι ενδιαφέρον ότι η διαφορά από την πρώτη τριάδα είναι αισθητή: ο φετινός Αύγουστος ήταν θερμός, αλλά όχι στην κατηγορία των πραγματικά ακραίων ετών.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα της μέσης μέγιστης θερμοκρασίας. Εκεί η απόκλιση του 2026 φθάνει περίπου τους +0,88°C, τοποθετώντας τον Αύγουστο στην 5η θέση. Μπροστά του βρίσκονται οι 2021 (+1,52°C), 2024 (+1,31°C), 2012 (+1,06°C) και 2010 (+1,05°C). Αυτό δείχνει ότι οι ημερήσιες μέγιστες θερμοκρασίες είχαν μεγαλύτερη θετική απόκλιση από ό,τι η συνολική μέση θερμοκρασία του μήνα.
Ένα επίσης σημαντικό στοιχείο είναι η έντονη αντίθεση ανάμεσα στα θερμά και ψυχρά έτη. Στη μέση θερμοκρασία, για παράδειγμα, ο 2009 βρίσκεται περίπου στους -0,95°C, ενώ ο 2010 στους +1,27°C. Δηλαδή μέσα σε διαδοχικά έτη καταγράφεται μεταβολή άνω των 2°C στον εθνικό σταθμικό δείκτη, κάτι που δείχνει πόσο μεγάλη μπορεί να είναι η διακύμανση από Αύγουστο σε Αύγουστο.
Γιατί σε κάποιες δυτικές περιοχές ο μήνας βγήκε θερμότερος;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του φετινού Αυγούστου είναι ότι περιοχές της δυτικής και βορειοδυτικής Ελλάδας εμφάνισαν σημαντικά υψηλότερες θετικές αποκλίσεις από εκείνες του Αιγαίου. Η εξήγηση βρίσκεται στην ίδια την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας. Όταν επικρατούν βόρειοι ή βορειοανατολικοί άνεμοι, οι αέριες μάζες που περνούν στην υπήνεμη πλευρά ορεινών όγκων μπορεί να θερμανθούν κατά την κάθοδό τους. Αυτό είναι το γνωστό φαινόμενο της αδιαβατικής θέρμανσης των καταβατών ανέμων. Έτσι, ενώ το μελτέμι συγκρατεί τις θερμοκρασίες στην ανατολική νησιωτική χώρα, δυτικότερες περιοχές μπορεί να βιώνουν πιο θερμές και ξηρές συνθήκες. Με απλά λόγια, το ίδιο μετεωρολογικό μοτίβο που “δροσίζει” το Αιγαίο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνδέεται με ενισχυμένη θέρμανση στα δυτικά και εσωτερικά ηπειρωτικά τμήματα.
Οι ακραίες τιμές και η μέση εικόνα του μήνα
Οι χάρτες της απόλυτης μέγιστης θερμοκρασίας επιβεβαιώνουν ότι σε αρκετές περιοχές της χώρας ο υδράργυρος έφτασε πολύ υψηλά μέσα στον μήνα, τοπικά κοντά ή και πάνω από τους 39°C, με την Κέρκυρα να αγγίζει τους 40°C. Ωστόσο, μεγαλύτερη σημασία για την κλιματική αποτίμηση έχει η μέση μέγιστη θερμοκρασία και ακόμη περισσότερο η απόκλιση της μέσης θερμοκρασίας, γιατί αυτοί οι δείκτες αποτυπώνουν όχι μόνο ένα μεμονωμένο θερμό επεισόδιο, αλλά τη συνολική θερμική συμπεριφορά του Αυγούστου. Και εδώ η εικόνα είναι καθαρή: ο Αύγουστος ήταν γενικά θερμός, με σαφέστερη υπερθέρμανση σε τμήματα της δυτικής, βορειοδυτικής και εσωτερικής Ελλάδας, ενώ το Αιγαίο και η Κρήτη κινήθηκαν πιο κοντά στις κανονικές τιμές.
Ο χάρτης αποτυπώνει τη μεγαλύτερη θερμοκρασία που καταγράφηκε σε κάθε σταθμό κατά τη διάρκεια του Αυγούστου. Οι υψηλότερες τιμές εμφανίζονται κυρίως στην ηπειρωτική χώρα και σε ορισμένα δυτικά και κεντρικά τμήματα, με ενδεικτικές κορυφές κοντά ή και πάνω από τους 39°C, ενώ στην Κέρκυρα σημειώθηκε τιμή που έφτασε τους 40°C. Αντίθετα, στις νησιωτικές περιοχές του Αιγαίου και στην Κρήτη οι απόλυτες μέγιστες παρέμειναν χαμηλότερες, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τη θαλάσσια επίδραση και τη δράση του μελτεμιού. Ο χάρτης αυτός δείχνει τα θερμότερα επεισόδια του μήνα, όχι όμως κατ’ ανάγκη τη συνολική θερμική του συμπεριφορά.
Η μέση μέγιστη θερμοκρασία αποτυπώνει τον μέσο όρο των ημερήσιων μεγίστων του μήνα και αποτελεί πιο αξιόπιστο δείκτη της συνολικής θερμικής συμπεριφοράς του Αυγούστου. Οι υψηλότερες μέσες μέγιστες εντοπίζονται στην κεντρική ηπειρωτική χώρα, σε τμήματα της δυτικής Ελλάδας, καθώς και σε ορισμένους σταθμούς της Αττικής. Αντίθετα, χαμηλότερες τιμές εμφανίζουν νησιωτικές περιοχές όπως η Σκύρος, η Κρήτη και τμήματα του ανατολικού Αιγαίου. Η κατανομή αυτή ενισχύει την εικόνα ενός μήνα θερμού μεν, αλλά με σαφή θαλάσσιο μετριασμό στα νησιά.
Εξαιρετικά φτωχός ο υετός
Η δεύτερη μεγάλη παράμετρος του μήνα ήταν ο υετός. Και εδώ η εικόνα είναι εξίσου χαρακτηριστική: ο Αύγουστος του 2026 ήταν πολύ ξηρός στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας. Οι περισσότεροι σταθμοί εμφάνισαν μηδενικό ή σχεδόν μηδενικό υετό, τόσο σε απόλυτες τιμές όσο και ως ποσοστό του κανονικού. Μόνο λίγες περιοχές της δυτικής και βορειοδυτικής Ελλάδας κατέγραψαν αξιόλογα ποσά, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση τα Ιωάννινα, τα οποία πλησίασαν τις κανονικές βροχοπτώσεις του μήνα. Η εικόνα αυτή φανερώνει ότι τον φετινό Αύγουστο απουσίασαν οι οργανωμένες και εκτεταμένες βροχοφόρες διαταραχές. Το αποτέλεσμα ήταν ένας μήνας με έντονο υετικό έλλειμμα, κάτι που συνάδει και με την αίσθηση ενός παρατεταμένα ξηρού καλοκαιρινού διαστήματος.
Ο χάρτης του συνολικού υετού αποτυπώνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τον ξηρό χαρακτήρα του φετινού Αυγούστου. Στη μεγάλη πλειονότητα των σταθμών τα ύψη βροχής είναι μηδενικά ή σχεδόν μηδενικά, κάτι που αποκαλύπτει την απουσία αξιόλογων βροχοφόρων συστημάτων μέσα στον μήνα. Μόνο λίγες περιοχές, κυρίως στη δυτική και βορειοδυτική Ελλάδα, κατέγραψαν μετρήσιμες ποσότητες, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση τα Ιωάννινα. Συνολικά, ο Αύγουστος ήταν ένας μήνας με πολύ φτωχό υετό, γεγονός που συνάδει και με τη γενική καλοκαιρινή σταθερότητα της ατμόσφαιρας.
Συμπέρασμα
Συνολικά, ο Αύγουστος του 2026 στην Ελλάδα μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένας μήνας:
- γενικά θερμότερος από τα κανονικά επίπεδα,
- με ισχυρότερες θετικές αποκλίσεις σε τμήματα της δυτικής, βορειοδυτικής και εσωτερικής χώρας,
- με πιο συγκρατημένες θερμοκρασίες στα νησιά του Αιγαίου, λόγω της επίδρασης του μελτεμιού,
- και με πολύ φτωχό υετό σχεδόν παντού.
Η παρούσα αποτίμηση αποτελεί μια πρώτη προσέγγιση με βάση τα δεδομένα των συνοπτικών σταθμών της ΕΜΥ μέσω της πλατφόρμας OGIMET. Όταν γίνουν διαθέσιμα και τα δεδομένα της ERA5, θα ακολουθήσει και νέα σύγκριση, ώστε να έχουμε μια ακόμη πιο πλήρη και τεκμηριωμένη εικόνα για τον φετινό Αύγουστο.
Πηγή δεδομένων : Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία , OGIMET
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Πρώην Υποδιοικητής ΕΜΥ και Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect
© Το κείμενο διατίθεται με άδεια CC BY-ND 4.0. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά στην πηγή και χωρίς τροποποίηση του περιεχομένου.