Η ανάλυση των δεδομένων επανάλυσης ERA5 για τον Μάιο του 2026 δείχνει ότι ο μήνας στη χώρα μας χαρακτηρίστηκε γενικά από θερμοκρασίες ελαφρώς έως και αισθητά χαμηλότερες από τις κλιματικές τιμές, ενώ ως προς τον υετό η εικόνα ήταν περισσότερο σύνθετη, με περιοχές που δέχθηκαν περισσότερες βροχές από τις κανονικές και άλλες όπου καταγράφηκε έλλειμμα βροχόπτωσης.
Θερμοκρασία: Ένας μήνας με αρνητικές αποκλίσεις
Ο χάρτης ανωμαλίας θερμοκρασίας του ERA5 καταδεικνύει ότι σχεδόν σε ολόκληρη την Ελλάδα ο Μάιος του 2026 κινήθηκε κάτω από τη μέση κλιματική τιμή της περιόδου 1991–2020. Οι αποκλίσεις ήταν κατά κανόνα αρνητικές αλλά όχι ακραίες, στοιχείο που υποδηλώνει έναν μήνα πιο δροσερό από τα φυσιολογικά επίπεδα, χωρίς όμως να μιλάμε για εξαιρετικά ψυχρές συνθήκες πέραν των πρώτων ημερών του , όπου είχαμε αρκετές χιονοπτώσεις στα ορεινά .
Οι αρνητικές θερμοκρασιακές ανωμαλίες φαίνεται να ήταν εντονότερες κυρίως προς τα ανατολικά και βορειοανατολικά τμήματα της χώρας και σε θαλάσσιες περιοχές του Αιγαίου, όπου οι αποκλίσεις προσέγγισαν το -1 έως -2°C, τοπικά και λίγο χαμηλότερα. Αντίθετα, στα δυτικότερα και νοτιότερα τμήματα, οι αποκλίσεις ήταν γενικά πιο ήπιες και σε ορισμένες περιοχές κοντά στο μηδέν.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι ο φετινός Μάιος δεν ακολούθησε τη συνήθη ανοιξιάτικη πορεία που πολλές φορές οδηγεί σε πρόωρη ενίσχυση της ζέστης και διέψευσε τις κλιματικές προγνώσεις που τον παρουσίαζαν ως θερμότερο των κανονικών τιμών . Αντίθετα, διατηρήθηκαν συχνότερα συνθήκες που ευνόησαν δροσερότερες αέριες μάζες, περισσότερο μεταβαλλόμενο καιρό και περιορισμένη θερμική έξαρση.
Υετός: Περισσότερη βροχή σε αρκετές περιοχές, αλλά όχι παντού
Πιο πολύπλοκη ήταν η εικόνα του υετού. Ο χάρτης ανωμαλίας βροχόπτωσης δείχνει ότι ο Μάιος του 2026 δεν ήταν ομοιόμορφος ως προς τις βροχές. Σε αρκετές περιοχές της χώρας, κυρίως σε τμήματα της δυτικής, κεντρικής και νότιας Ελλάδας, αλλά και σε θαλάσσιες περιοχές του Ιονίου και του Αιγαίου, καταγράφηκαν θετικές ανωμαλίες, δηλαδή βροχές περισσότερες από τις κλιματικά κανονικές.
Ιδιαίτερα αισθητή εμφανίζεται η θετική απόκλιση σε τμήματα της δυτικής και κεντρικής χώρας, όπου το πλεόνασμα βροχής φαίνεται να έφθασε σε ορισμένες περιοχές ακόμη και τα 30 έως 50 χιλιοστά, τοπικά και περισσότερο. Αυτό δείχνει ότι κατά τη διάρκεια του μήνα πέρασαν διαταραχές ή επεισόδια αστάθειας που τροφοδότησαν αξιόλογες βροχοπτώσεις, πιθανώς με τη συμβολή και τοπικών καταιγίδων.
Αντίθετα, σε άλλες περιοχές, κυρίως προς τα βορειότερα τμήματα και κατά τόπους σε τμήματα του ανατολικού χώρου, οι ανωμαλίες ήταν αρνητικές, δηλαδή ο μήνας έκλεισε με μικρότερα ύψη βροχής από τα κανονικά. Αυτό σημαίνει ότι, παρότι σε πανελλαδική κλίμακα ο Μάιος δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ξηρός, η βροχόπτωση δεν κατανεμήθηκε ομοιόμορφα, με αποτέλεσμα ορισμένες περιοχές να ωφεληθούν περισσότερο και άλλες λιγότερο.
Τι σημαίνουν όλα αυτά
Η ταυτόχρονη παρουσία αρνητικών θερμοκρασιακών ανωμαλιών και μικτών ανωμαλιών υετού συνθέτει την εικόνα ενός μήνα με έντονα ανοιξιάτικο χαρακτήρα. Ο Μάιος του 2026 δεν ήταν μήνας πρόωρης θερινής εγκατάστασης όπως προέβλεπαν πολλά κλιματικά μοντέλα . Αντίθετα, χαρακτηρίστηκε από πιο ήπιες θερμοκρασίες και από βροχές που σε αρκετές περιοχές ενίσχυσαν τα υδατικά αποθέματα και συγκράτησαν την πρόωρη ξήρανση της επιφανειακής βλάστησης.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για τη γεωργία όσο και για τη γενικότερη εξέλιξη της ξηρής περιόδου που λογικά ακολουθεί αλλά ακόμα δεν φαίνεται λόγω της αστάθειας . Οι περισσότερες από τις κανονικές βροχές σε ορισμένες περιοχές λειτουργούν θετικά, όμως δεν αρκούν από μόνες τους για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για το πώς θα εξελιχθεί η θερινή περίοδος, καθώς καθοριστικό ρόλο παίζουν η συνέχεια του καιρού, οι θερμοκρασίες του καλοκαιριού, η διάρκεια των ξηρών διαστημάτων και η ένταση των ανέμων.
Συνολικά, ο Μάιος του 2026 στην Ελλάδα, σύμφωνα με το ERA5, ήταν πιο δροσερός από τα κανονικά και με βροχομετρική συμπεριφορά ανομοιογενή, αλλά σε αρκετές περιοχές ευνοϊκή. Η θερμοκρασία κινήθηκε γενικά κάτω από τις μέσες κλιματικές τιμές, ενώ ο υετός παρουσίασε τοπικά πλεονάσματα αλλά και ζώνες ελλείμματος. Πρόκειται, με λίγα λόγια, για έναν μήνα που διέφερε από το στερεότυπο ενός «πρόωρα καλοκαιρινού» Μαΐου και κράτησε ενεργό τον ανοιξιάτικο χαρακτήρα του καιρού.
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Υποδιοικητής ΕΜΥ και Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect
© Το κείμενο διατίθεται με άδεια CC BY-ND 4.0. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά στην πηγή και χωρίς τροποποίηση του περιεχομένου.