Oι καταπληκτικές και εντυπωσιακές μεγάλες αλυσίδες σπειροειδών δινών όπως αυτών της παραπάνω φωτογραφίας κατεγράφησαν από τον Μετεωρολογικό Δορυφόρο το πρωί της Δευτέρας 9 Μαρτίου 2026 νότια των νησιών Σαμοθράκης και Λήμνου. Ως φαινόμενο περιεγράφησαν για πρώτη φορά απο τον Theodor von Kármán και για τον λόγο αυτόν ονομάζονται δίνες Von Karman.
Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.
If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.
Το φαινόμενο παρουσιάστηκε μετά από την πρόσκαιρη ψυχρή εισβολή και για την εμφάνιση του σημαντικό ρόλο είχε η επίδραση της “θερμής” θάλασσας , η κατώτερη αναστροφή (low level inversion) και η πνοή ανέμου εντάσεως περί τα 15 m/s ( 7 μπ ) στο Αιγαίο . Λόγω των ισχυρών ανέμων που έπνεαν στην περιοχή, στα κατάντη του νησιού της Σαμοθράκης , δημιουργήθηκαν οι συγκεκριμένες δίνες. Γενικότερα αυτή η θαυμάσια νεφική δομή παρατηρείται την ψυχρή περίοδο του έτους σε συνθήκες επικράτησης του λεγόμενου καιρού βορειοανατολικού ρεύματος, δηλαδή μιας κυκλοφορίας που μεταφέρονται ψυχρές αέριες μάζες από την Ρωσία και την Ουκρανία πάνω από τα σχετικά θερμότερα ύδατα του Αιγαίου Πελάγους. Τότε αυτή η ροή ευνοεί την δημιουργία “νεφικών οδών” -Cloud Steets – από νέφη stratocumulus σε όλο το Αιγαίο Πέλαγος. Η Σαμοθράκη, αποτελεί το πρώτο κάθετο εμπόδιο στην επικράτηση αυτής της βορειοανατολικής ατμοσφαιρικής ροής με αποτέλεσμα, κάτω από συγκεκριμένες μετεωρολογικές συνθήκες, να γεννιούνται στην υπήνεμη πλευρά του νησιού αυτοί οι εκπληκτικοί στρόβιλοι που με εναλλασσόμενη περιστροφή διαχέονται προς το κεντρικό Αιγαίο Πέλαγος.
Η μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης τέτοιων στροβίλων παρουσιάζεται στον Ατλαντικό στην περιοχή των Αζορών και στη νήσο Madeira η οποία έχει βουνά με κορυφή περίπου τα 1800 μέτρα . Εκεί σχηματίζοντα τα νέφη marine SC τα οποία δημιουργούν αυτές τις δίνες. Θυμίζουμε ότι η Σαμοθράκη έχει υψηλότερη κορυφή με υψόμετρο 1.611 μέτρα ανάλογη της Madeira
Οι δίνες von Kármán, μπορούν να σχηματιστούν σχεδόν παντού όπου η ροή του ρευστού έχει διαταραχθεί από ένα αντικείμενο. Στην περίπτωση αυτή, η μοναδική ροή παρουσιάζεται λόγω των ανέμων στις ψηλές κορυφές όπως η Σαμοθράκη Καθώς οι άνεμοι εκτρέπονται γύρω από αυτές τις ψηλές περιοχές , η διαταραχή της ροής στα κατάντη διαδίδεται με τη μορφή των δινών που εναλλάσσονται με την κατεύθυνση περιστροφής τους.
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect