Φανταζόμαστε τον χρόνο να κινείται κυκλικά, όπως οι εποχές που εναλλάσσονται με μια σχεδόν παρηγορητική κανονικότητα. Κι όμως, ο χρόνος είναι πιο αυστηρός∙ δεν επιστρέφει ποτέ στο ίδιο σημείο. Προχωρά σπειροειδώς, όπως η ατμόσφαιρα που μοιάζει να επαναλαμβάνει μοτίβα, χωρίς ποτέ να είναι πραγματικά η ίδια. Κάθε χειμώνας θυμίζει τον προηγούμενο, αλλά δεν τον αντιγράφει. Κάθε καύσωνας έχει γνώριμα χαρακτηριστικά, όμως αφήνει διαφορετικά ίχνη. Η επανάληψη είναι φαινομενική· η εμπειρία πάντα νέα.
Η αλλαγή του χρόνου θυμίζει μια τελετουργική «επαναφορά», όπως ακριβώς συμβαίνει και στη μετεωρολογία. Ένα βαθύ χαμηλό κλείνει τον κύκλο του, εξασθενεί, διαλύεται, και λίγο αργότερα ένα νέο σύστημα γεννιέται αλλού, με άλλη ένταση, άλλη διαδρομή, άλλα αποτελέσματα. Σβήνουμε τα φώτα και τα ξανανάβουμε, όπως σβήνει και ξαναγεννιέται η ατμοσφαιρική κυκλοφορία. Για μια στιγμή πιστεύουμε ότι όλα ξεκινούν από την αρχή.
Μέσα σε έναν χρόνο βιώνουμε ακραία φαινόμενα – όχι μόνο στη ζωή μας, αλλά και στο περιβάλλον που μας περιβάλλει. Καύσωνες που δοκιμάζουν τις αντοχές πόλεων και ανθρώπων, νύχτες χωρίς δροσιά, θερμοκρασίες που δεν υποχωρούν ούτε μετά τη δύση του ήλιου. Έντονες βροχοπτώσεις που μετατρέπουν δρόμους σε χειμάρρους, καταιγίδες που θυμίζουν πόσο ευάλωτη είναι η ανθρώπινη κλίμακα μπροστά στην ενέργεια της φύσης. Η ατμόσφαιρα δεν γνωρίζει συναισθηματισμούς∙ υπακούει σε νόμους, ισορροπίες και διαταραχές.
Κι όμως, όπως και στη ζωή, έτσι και στον καιρό, η μνήμη παίζει παράξενα παιχνίδια. Θυμόμαστε τον «χειρότερο καύσωνα», την «πιο μεγάλη πλημμύρα», το «πιο σφοδρό κρύο», αναζητώντας σημεία αναφοράς για να αντέξουμε το παρόν. Οι κύκλοι του χρόνου και οι κύκλοι της ατμόσφαιρας μάς δίνουν την ψευδαίσθηση του ελέγχου, ότι κάτι κλείνει για να ανοίξει κάτι καλύτερο.
Λίγο πριν αλλάξει ο χρόνος, τραγουδάμε, μετράμε αντίστροφα, όπως ο μετεωρολόγος μετρά τις ώρες πριν την κορύφωση ενός φαινομένου. «Γέρε χρόνε φύγε τώρα…». Τον αποπέμπουμε, του φορτώνουμε τις απώλειες, τις απογοητεύσεις, τις καταιγίδες της ψυχής και τους καύσωνες της καθημερινότητας. Και όταν έρθει ο νέος χρόνος, τον υποδεχόμαστε σαν μια καθαρή αέρια μάζα, ελπιδοφόρα, ιδανική, με την ευχή να φέρει ισορροπία, γαλήνη και λιγότερα άκρα.Γιατί, όπως και στον καιρό, έτσι και στη ζωή, δεν ευχόμαστε την απουσία των φαινομένων. Ευχόμαστε τη σοφία να τα κατανοούμε και τη δύναμη να τα αντέχουμε, γνωρίζοντας ότι κάθε κύκλος κλείνει – και κάθε νέος, αναπόφευκτα, ανοίγει.
Καλή Χρονιά.
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect