Τα όρια προειδοποίησης για τη μεταφορά σκόνης – Πως μπορώ να τα παρακολουθώ.

Όλοι γνωρίζουμε ότι τα επεισόδια μεταφοράς αφρικανικής σκόνης λαμβάνουν χώρα λόγω της μεταφοράς σωματιδίων από την επιφάνεια της ερήμου Σαχάρα στην τροπόσφαιρα.  Από εκεί, μέσω της παγκόσμιας κυκλοφορίας των αέριων μαζών, τα σωματίδια μπορούν να μεταφερθούν για χιλιάδες χιλιόμετρα, προς την Ευρώπη ή ακόμη και προς τις ακτές της Βορείου και Νοτίου Αμερικής. Επειδή η μεταφορά εξαρτάται από την εποχικότητα της παγκόσμιας κυκλοφορίας των αερίων μαζών, οι περιοχές του πλανήτη επηρεάζονται περισσότερο σε συγκεκριμένες εποχές του χρόνου. Για την περιοχή της Ευρώπης, η άνοιξη είναι η εποχή όπου εκδηλώνονται τα περισσότερα φαινόμενα μεταφοράς αφρικανικής σκόνης. Οποιαδήποτε μεταβολή στην παγκόσμια κυκλοφορία των αέριων μαζών (πχ εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής) επηρεάζει και την εποχικότητα της εκδήλωσης των φαινομένων μεταφοράς σκόνης προς την χώρα μας.

Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΚΟΝΗΣ ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ
✅Η σκόνη θα διατηρηθεί έως και την Παρασκευή με τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις Τετάρτη και Πέμπτη
✅Οι θερμοκρασίες θα φτάσουν τους 30 με 31 βαθμούς Κελσίου, ενω τοπικά στη Βόρεια Κρήτη πιθανόν να τους ξεπεράσουν στα μέσα της… pic.twitter.com/oDzK48D8xH

— Theodoros Kolydas (@KolydasT) May 5, 2025

Οι επιπτώσεις του φαινομένου διαφέρουν ανάλογα με το υψόμετρο στο οποίο βρίσκονται τα σωματίδια κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους. Μία βασική επίπτωση των φαινομένων μεταφοράς σκόνης είναι η μείωση της θερμοκρασίας του εδάφους εξαιτίας της παρεμπόδισης της ηλιακής ακτινοβολίας. Σε άλλες περιπτώσεις, όταν η σκόνη κατακάθεται σε χιονισμένες κορυφές βουνών, μειώνει τη δυνατότητα αντανάκλασης της ηλιακής ακτινοβολίας, οδηγώντας σε αύξηση της θερμοκρασίας. Αποτελεί ακόμη αντικείμενο υπό διερεύνηση το ερώτημα αν η τελική συνεισφορά του φαινομένου είναι θετική ή αρνητική σε ό,τι αφορά την μεταβολή της θερμοκρασίας του πλανήτη.

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Accept YouTube Content

Σε κάθε περίπτωση, επειδή η σκόνη μετά τη μεταφορά κατακάθεται πάλι στο έδαφος, μπορεί να επιβαρύνει τοπικά την ποιότητα της ατμόσφαιρας στο επίπεδο του εδάφους, ειδικά αν συμπέσει χρονικά και με άλλες αιτίες που επιβαρύνουν επίσης την ατμόσφαιρα (πχ αυξημένες εκπομπές ρύπων). Το Υπουργείο Υγείας, πάντοτε δίνει βάση στις μετεωρολογικές  προγνώσεις αναφορικά με εκδήλωση φαινομένων μεταφοράς αφρικανικής σκόνης , και εκδίδει σχετικές εγκυκλίους , όπως έκαν και πέρσι που είχαμε ανάλογο φαινόμενο τέτοια εποχή . Τότε εξέδωσε την εγκύκλιο με θέμα: «Προστασία της Δημόσιας Υγείας στην περίπτωση μεταφοράς αφρικανικής σκόνης»  Με την εν λόγω εγκύκλιο αλλά και γενικότερα με τις υποδείξεις τωναρμοδίων οργάνων της Πολιτείας παρέχονται συστάσεις και γενικά μέτρα προφύλαξης της υγείας του πληθυσμού εξαιτίας της επιβάρυνσης της ποιότητας της ατμόσφαιρας  Ανάλογα με την εκτίμηση των μέσων ημερήσιων (24ωρων) επιπέδων συγκέντρωσης των αιωρούμενων σωματιδίων, όπως ανακοινώνεται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες (Υπουργείο Περιβάλλοντος, Υπηρεσίες Περιβάλλοντος των Π.Ε. ) και για συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 50μg/m3 οι συστάσεις και τα μέτρα προστασίας του πληθυσμού έχουν ως εξής (ΠΙΝΑΚΑΣ)  .

Διευκρινίζεται ότι για τις προτεινόμενες συστάσεις και μέτρα προστασίας του πληθυσμού για την Περιφέρεια Αττικής, το κοινό μπορεί να ενημερώνεται από την ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας ενώ για τις υπόλοιπες Περιφέρειες της χώρας η αρμοδιότητα ενημέρωσης ανήκει στον οικείο Περιφερειάρχη.

Επιπλέον συστήνεται η λήψη των ακόλουθων μέτρων προφύλαξης του πληθυσμού:
Παραμονή σε κλειστούς χώρους. Σε περίπτωση όπου κατοικημένες περιοχές βρίσκονται εντός της ζώνης εκδήλωσης του επεισοδίου κι επηρεάζονται από την μεταφορά της σκόνης προτείνεται η ελάττωση των άσκοπων μετακινήσεων και η παραμονή σε κλειστούς χώρους χωρίς απευθείας επικοινωνία με τον εξωτερικό αέρα (κλείσιμο παραθύρων, πορτών και λοιπών διόδων αέρα προς το εσωτερικό).
Εφόσον οι κατοικίες διαθέτουν σύστημα κλιματισμού, προτείνεται η χρήση του στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα στους εσωτερικούς χώρους. Η επιλογή εισαγωγής «φρέσκου αέρα» που παρέχεται από ορισμένα συστήματα κλιματισμού πρέπει να απενεργοποιείται κατά τη διάρκεια του επεισοδίου για να αποφευχθεί η εισροή καπνού από το εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης, είναι απαραίτητη η σωστή συντήρηση των φίλτρων των συστημάτων κλιματισμού.
Μείωση των πηγών ρύπανσης του εσωτερικού αέρα εντός του σπιτιού. Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου πρέπει να αποφεύγεται το κάπνισμα στο εσωτερικό των κατοικιών, το μαγείρεμα με τη χρήση ψησταριάς, η χρήση τζακιού για ψήσιμο/μαγείρεμα/θέρμανση, η χρήση αεροζόλ και οποιασδήποτε άλλης πηγής που ενδέχεται να επιβαρύνει την ποιότητα του εσωτερικού αέρα.

Πληροφορίες σχετικά με την πρόγνωση της εξέλιξης των φαινομένων μεταφοράς σκόνης μπορούν να αναζητηθούν στη σελίδα του προγράμματος «Κοπέρνικος» της ΕΕ στον παρακάτω σύνδεσμο:

https://atmosphere.copernicus.eu/charts/packages/cams_air_quality/

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ

Όπως παρουσιάζεται στους ανωτέρω πίνακες ενδιαφέρον υπάρχει για συγκεντρώσεις πάνω από 50 mg/m3  και ιδιαίτερα για πάνω από 150 μg/m3 όπου θα πρέπει να λαμβάνονται ειδικά μέτρα . Πέραν όμως των συστάσεων και των οδηγιών που θα πρέπει να ακολουθούμε από τους αρμόδιους φορείς , με την σύγχρονη τεχνολογία υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθούμε  τα προγνωστικά δεδομένα ανά ώρα ή ανά ημέρα από την επίσημη υπηρεσία Copernicus της ΕΕ. Ακόμη κι αν δεν είμαστε ειδικοί , σιγά σιγά θα κατανοήσουμε τα όρια και το αν οι προβλεπόμενες ποσότητες σκόνης είναι υψηλές ή όχι .

Με αυτόν τον τρόπο δεν θα μας “τρομάζουν” οι υπέρτιτλοι κάποιων ΜΜΕ που περισσότερο προκαλούν εντυπώσεις, παρά ενημέρωση .   

Στον χάρτη που ακολουθεί μπορείτε να δείτε τις ωριαίες προγνωστικές τιμές για τα PM10

Στον χάρτη που ακολουθεί μπορείτε να δείτε τις ημερήσιες προγνωστικές τιμές για τα PM10

Τέλος, σημειώνεται ότι το Υπουργείο Υγείας παρακολουθεί την εξέλιξη του φαινομένου και ανάλογα με την εκτίμηση των μέσων ημερήσιων επιπέδων συγκέντρωσης των αιωρούμενων σωματιδίων- όπως αυτή αποσταλεί από το αρμόδιο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας- πάντοτε αν χρειαστεί,  εκδίδει  άμεσα συστάσεις για την προστασία του πληθυσμού , οι οποίες δημοσιεύονξται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου.

Σημειώνεται οτι το νομικό πλαίσιο για τα Μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας της ατμόσφαιρας, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2008/50/ΕΚ «για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 21ης Μαΐου 2008» χρήζει αλλαγών , λόγω του νέου ρόλου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας που δεν υπήρχε στην ΚΥΑ του 2011.

Να σας θυμίσω τέλος , ότι στην Κεντρική σελίδα του kolydas.eu -στη δεξιά στήλη- υπάρχει σχετικό link με τις προβλέψεις της σκόνης από την υπηρεσία του Copernicus.