Μετεωρολόγοι και Υδρολόγοι γνωρίζουν ότι η ξαφνική πλημμύρα (Flash Flood) είναι το αποτέλεσμα ατμοσφαιρικών διαταραχών, που συνοδεύονται από ραγδαίες βροχοπτώσεις, με μεγάλα ποσά βροχής σε σύντομο χρονικό διάστημα. Πολλοί παράγοντες συνηγορούν σε μία ξαφνική πλημμύρα, όπως: η ένταση της βροχής και η διάρκεια της, η τοπογραφία, οι συνθήκες του εδάφους, η φυτοκάλυψη, η καταστροφή των δασών καθώς και η αστικοποίηση.
Οι ξαφνικές πλημμύρες εμφανίζονται σε μικρό χρονικό διάστημα λίγων ωρών ή λιγότερο και έχουν σαν αποτέλεσμα ταχεία ύψωση νερού, το οποίο στο πέρασμα του μπορεί να προκαλέσει μεγάλες καταστροφές σε κατασκευές, όπως κτίρια, γέφυρες κλπ, να παρασύρει αυτοκίνητα, να ξεριζώσει δέντρα κ.α. Οι πλημμύρες, που έχουν σαν αίτιο τις βροχοπτώσεις, μπορεί να προκαλέσουν καταστροφικές κατολισθήσεις εδαφών (λασποροές-mud slides). Τα περισσότερα θύματα εξαιτίας πλημμυρών προέρχονται από τις ξαφνικές πλημμύρες.
Οι πλημμύρες που προέρχονται από ορεινά τοπία διασχίζουν πολύπλοκη τοπογραφία και αλληλεπιδρούν με τις χαράδρες , τα φαράγγια και τις κοιλάδες, αποτελούν παράγοντες με έντονη υδραυλική ροή που οδηγεί σε γεωμορφικές αλλαγές και επηρεάζει ανθρώπους και υποδομές. Τα στοιχεία για σύγχρονες και τις παλαιότερες πλημμύρες στην Ισπανία και ειδικότερα στην περιοχή της Valencia είναι πολλά και έχουν ληφθεί υπάψιν για τον σχεδιασμό για διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας ή/και στη μείωση των πιθανοτήτων επέλευσης πλημμύρας.
Η πλημμύρα της Βαλένθια του 1957 ήταν μια φυσική καταστροφή ανάλογης της φετινής που συνέβη στις 14 Οκτωβρίου 1957 όπου προκάλεσε σημαντικές υλικές ζημιές και προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 81 ανθρώπων. H πλημμύρα της Βαλένθια, πλημμύρισε μεγάλα τμήματα της πόλης της Βαλένθια και προκάλεσε μεγάλες ζημιές τόσο σε ζωές όσο και σε περιουσίες. Για να μην συμβεί αυτό στο μέλλον, επινοήθηκε ένα έργο εκτροπής (Pla Sud στη Βαλένθια· Plan Sur στα Ισπανικά), που ολοκληρώθηκε το 1969 και ο ποταμός χωρίστηκε στα δύο στα δυτικά όρια της πόλης κοντά στο Quart de Poblet. Κατά τη διάρκεια των πλημμυρών, το μεγαλύτερο μέρος του νερού εκτρέπεται προς τα νότια κατά μήκος μιας νέας πορείας που περιβάλλει την πόλη, μέχρι να συναντήσει τη Μεσόγειο και η παλιά διαδρομή του ποταμού έχει μετατραπεί σε κεντρικό χώρο πρασίνου για την πόλη, ένα πολιτιστικό αξιοθέατο γνωστό ως Κήπος της Τουρίας. Παρά τα μεγάλα έργα υποδομών οι καταστροφικές πλημμύρες δεν αποφεύχθηκαν στα νότια της Valencia.
ΓΙΑΤΙ ΠΛΗΜΜΥΡΙΣΕ Η VALENCIA ΚΑΙ ΟΙ ΓΥΡΩ ΠΕΡΙΟΧΈΣ
Η ροή στη χαράδρα del Poyo και το φαινόμενο «χοάνης» σε ορισμένες περιοχές της μητροπολιτικής περιοχής της Βαλένθια είναι δύο από τα κλειδιά που εξηγούν τις σοβαρές επιπτώσεις του φαινομένου και αυτό που έκανε πόλεις όπως η Paiporta, η Picanya, η Sedaví, η Alfafar, η Massanassa και η Catarroja να καταστραφούν από την υπερχείλιση της χαράδρας Poyo σύμφωνα με τις δηλώσεις ειδικών υδρολόγων και μελετητών .
Στην Chiva» (δήμο της Hoya de Buñol) , τα ύψη βροχής έφθασαν τα 491 λίτρα ανά τετραγωνικό μέτρο και λίγο νοτιότερα στο Alfafar υπήρχε έλλειψη χωρητικότητας της χαράδρας που διοχετεύεται προς την Catarroja. Με άλλα λόγια το νερό που συνέχιζε να ρέει δεν μπορούσε να απομακρυνθεί από την περιοχή . Εφόσον στην περιοχή Paiporta η ροή έφτανε τα 2.300 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο και το κανάλι στη χαράδρα Catarroja χωρούσε μόνο 1.800 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, τα υπόλοιπα ήταν είναι φυσικό να ξεχειλίζουν και να απλωθούν σε όλη την περιοχή σύμφωνα με το παραπάνω γράφημα .
Η κατάσταση επιδεινώθηκε από την κατασκευή και την παρουσία υποδομών νοτιότερα όπως της πίστα Silla η οποία έκοβε τη φυσική έξοδο του υδάτινου ρεύματος προς την Albufera. Αυτό το φαινόμενο του φραγμού φάνηκε μέσα απο τις εικόνες που τραβήχτηκαν χθες, όπου τα αυτοκίνητα συσσωρεύτηκαν στο δρόμο που έφευγε από τη Βαλένθια , όπου εκεί συγκεντρώνονται οι βιομηχανικές περιοχές όλων των δήμων. Μάλιστα, αυτή η κατεύθυνση παρέμενε κλειστή και μόνο οι λωρίδες εισόδου στην πόλη της Βαλένθια είχαν ανοίξει στην κυκλοφορία. Για φανταστείτε ανάλογη κατάσταση σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο στην Ελλάδα ;
ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΒΡΟΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
Η βροχή που καταγράφηκε στο Turís (Βαλένθια) στις 29 Οκτωβρίου ήταν ισοδύναμη με το ύψος βροχής στη Ζαγορά κατά την διάρκεια του Daniel και έφτασε τα 771,8 l/m² σε 24 ώρες, τιμή πολύ κοντά στα 817 l/m² του μέχρι στιγμής υπάρχοντος ρεκόρ της 3ης Νοεμβρίου 1987 στην Oliva της Βαλένθια.
Τα 184,6 l/m² που καταγράφηκαν σε μία ώρα αντιπροσωπεύουν το ρεκόρ για την Ισπανία εκείνη την περίοδο.
ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ
Στην περίπτωση της Ισπανίας αλλά και σε πιθανό σενάριο για την χώρα μας η πλημμύρα αυτή μας έδειξε ότι χρειάζεται να γίνουν αναθεωρήσεις υποδομών με μακροχρόνιο ορίζοντα και να δημιουργηθούν οι δίοδοι διαφυγής καθώς το 60% των θανάτων σχετίζεται με τα οχήματα και την κυκλοφορία .
Οι άνθρωποι έχουν αυτοπεποίθηση γιατί πιστεύουν ότι το αυτοκίνητο δεν θα παρασυρθεί και κατευθύνονται εκεί που δεν πρέπει ή μένουν ακινητοποιημένοι καθώς η στάθμη του νερού ανεβαίνει. Πάντως πρέπει να γνωρίζουμε ότι δεν θα μπορέσουμε ποτέ να εξαλείψουμε το φυσικό φαινόμενο, αλλά αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε τον κίνδυνο που σχετίζεται με πλημμύρες, είτε μέσω μείωσης του κινδύνου είτε, ταυτόχρονα, μείωσης της ευπάθειας σε επικίνδυνες περιοχές .
Τέλος ας γνωρίζουμε όλοι ότι τα σχέδια γίνονται και υπάρχουν , αλλά αλλά δεν υπάρχει πάντοτε η βούληση και η οικονομική δύναμη να γίνουν οι κατάλληλες επενδύσεις που συνδέονται με τις πλημμύρες .
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΕ ΔΥΟ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ
1962 Πλημμύρες του Vallés Μετά από μια μακρά περίοδο ξηρασίας, στις 25 Σεπτεμβρίου 1962, σημειώθηκε βροχόπτωση 212 λίτρων ανά κυβικό μέτρο σε χρονικό διάστημα μικρότερο των τριών ωρών. Αυτή η πλημμύρα προκάλεσε το θάνατο τουλάχιστον 800 ανθρώπων. Αυτό αύξησε γρήγορα τη ροή των τελικών τμημάτων των ποταμών Llobregat και Besòs και των παραποτάμων τους. Η βροχή επηρέασε κυρίως την κομάρκα του Vallès Occidental, αλλά ήταν επίσης έντονη σε Vallès Oriental, Baix Llobregat και Maresme.
Η πλημμύρα της Βαλένθια του 1957 Ήταν μια φυσική καταστροφή που συνέβη στις 14 Οκτωβρίου 1957 στη Βαλένθια της Ισπανίας. Η πλημμύρα προκάλεσε σημαντικές υλικές ζημιές και προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 81 ανθρώπων.
Ως απάντηση στην τραγωδία, η ισπανική κυβέρνηση επινόησε και θέσπισε το Plan Sur, το οποίο άλλαξε τη διαδρομή του κύριου ποταμού της πόλης, του Turia.
ΑΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΣΤΗ ΒΑΛΕΝΘΙΑ
- Μία από τις πρώτες καταγεγραμμένες πλημμύρες σημειώθηκε τον Οκτώβριο του 1321, ακολουθούμενη από άλλες το 1340 και το 1358, οι τελευταίες, μετά από ξηρασία, κατέστρεψαν όλες τις γέφυρες της πόλης και σκότωσαν 400 ανθρώπους.
- Ο κατακλυσμός του 1476 αποδόθηκε στην οργή του Θεού και κατηγορήθηκε για τις αμαρτίες των ανθρώπων από πολλούς επίδοξους προφήτες της εποχής, και ακολούθησε άλλος το 1487.
- Η πλημμύρα της 27ης Σεπτεμβρίου 1517 ήταν ιδιαίτερα βίαιη, συνοδευόμενη από χαλάζι, κεραυνούς και βρυχηθμό σαν λιονταριού, προκαλώντας εκατοντάδες θανάτους, επιθέσεις τρέλας και καταστροφή όλων των μύλων της πόλης. Πολλοί ιερείς και μοναχοί έκαναν μια μόνιμη δημόσια προσευχή καλώντας τα νερά να υποχωρήσουν. Εκείνη τη χρονιά καταγράφηκαν επίσης πολλοί σεισμοί.
- Ο 16ος αιώνας είδε διάφορες πλημμύρες το 1540, 46, 55, 57, 77, 81 και 89.
Το 1964 η κυβέρνηση ξεκίνησε την κατασκευή ενός καναλιού εκτροπής μήκους 12 χιλιομέτρων και πλάτους 175 μέτρων, γνωστού ως «νέα κοίτη του ποταμού» με δυνατότητα απόρριψης 5.000 κυβικών μέτρων νερού ανά δευτερόλεπτο. Η απόρριψη κατά την πλημμύρα του 57 υπολογίστηκε σε 3.800 κυβικά μέτρα νερού ανά δευτερόλεπτο. Η παλιά κοίτη του ποταμού έγινε το πάρκο Turia όπου βρίσκεται τώρα η Πόλη των Τεχνών και των Επιστημών. Το μνημείο, σχεδιασμένο από τον γλύπτη της Βαλένθια Ramón de Soto Arándiga, ανεγέρθηκε 25 χρόνια μετά την πλημμύρα το 1982 στην Avenida Aragon, που ονομάζεται έτσι επειδή εκεί ξεκινούσε η γραμμή του τρένου προς την Αραγονία.
Πηγές : https://www.levante-emv.com/horta/2024/10/31/dana-en-valencia-el-efecto-embudo-y-el-brutal-caudal-de-la-rambla-del-poyo-claves-en-el-desastre-de-las-lluvias-torrenciales-110952711.html , https://floods.ypeka.gr/wp-content/uploads/2023/10/Methodologia_Trototitas_Geologika.pdf , https://civilprotection.gov.gr/thematikoi-xartes-sxediwn-politikis-prostasias/hartes-periohon-poy-ehoyn-kiryhtei-se-ektakti-anagki-logo-plimmyron-se-parathesi-me-tis-zones , https://www.elnacional.cat/es/efemerides/marc-pons-gran-riada-valencia_201756_102.html