Το σέλας είναι το ωραιότερο φυσικό φαινόμενο που γοητεύει και εμπνέει τους ανθρώπους απ’ την απαρχή του κόσμου. Ως ουράνιο φαινόμενο είναι περισσότερο εμφανές στους πόλους, στο βόρειο και νότιο ημισφαίριο και γι’ αυτό και προσδιορίζεται ως βόρειο ή νότιο σέλας. Εχει εμφανιστεί και σε νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη σε χώρες όπως η Ιταλία αλλά και η Ελλάδα πολλές φορές Το βράδυ της 10ης Οκτωβρίου εμφανίστηκε στην Ξάνθη αλλά και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Η λέξη σέλας είναι ελληνική ( το σέλας – σέλαος – σέλαϊ (σέλα) και σημαίνει η λαμπρή φλόγα πυρός, η λάμψη, η λαμπρότητα,και απαντάται στον Ομηρο, Ησίοδο, τραγικούς, Πίνδαρο, Αριστοφάνη, Αριστοτέλη κ. ά. Συνολικά έχουν καταγραφεί 13 τεκμηριωμένες περιπτώσεις εμφάνισης Βόρειου Σέλαος πάνω απο τον Ελληνικό χώρο τα τελευταία 500 χρόνια και η σημερινή είναι η 14η .
Ο πρώτος που κατέγραψε Βόρειο Σέλας είναι ο Αναξαγόρας του 467 πΧ. ενώ υπάρχουν άλλες 3 χρονικές περίοδοι καταγραφπής του μεταξύ 380-340 πΧ. (από Αριστοτέλη) , 225 πΧ. και 100-200 πΧ. Στην Αρχαία Ελλάδα αναφορές σέλαος υπάρχουν για το έτος 479 και 466 στην Αθήνα , το 372 και το 348 σε όλη την Ελλάδα , το 343 κοντά στην Κόρινθο και χρονικά ακολουθεί η πλήρης αναφορά του Αριστοτέλη στα Μετεωρολογικά (371b-378a) .
Θυμίζουμε οτι η λέξη σέλας αναφέρεται για πρώτη φορά στον Όμηρο
“λαμπέσθην ὡς εἴ τε πυρὸς σέλας, ἐν δέ οἱ ἦτορ
δῦν᾽ ἄχος ἄτλητον”
ΟΜΗΡΟΣ Ἰλιάδα (19.365)
Σε παλαιότερό μας άρθρο αναφερθήκαμε στην μεγάλη ηλιακή έκλαμψη της 8ης Μαίου 2024 με την κρυφή ελπίδα για την εμφάνιση Βορείου Σέλαος στη χώρα μας . Οι προσδοκίες μας τον Μάιο του 2024 τελικά πραγματώθηκαν και είδαμε σέλας και στην Αθήνα !
Η πρόσφατη ηλιακή καταιγίδα έφερε επίσης καταπληκτικά αποτελέσματα και δεν αποκλείεται να δούμε και σήμερα ανάλογα φαινόμενα σύμφωνα με τα παραπάνω προγνωστικά .
Severe G4 geomagnetic storm (Kp8)
Threshold Reached: 08:48 UTC
Follow live on https://t.co/Zkq26B89Y7 pic.twitter.com/iJvEbfCTHY— SpaceWeatherLive (@_SpaceWeather_) October 11, 2024
ΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΣΕΛΑΣ ΣΤΗΝ ΞΑΝΘΗ στις 10 Οκτωβρίου 2024
Μια εντυπωσιακή φωτογραφία με το βόρειο σέλας κατέγραψε με το φακό του ο ταλαντούχος Κωνσταντίνος Ξυνοτρούλας στην Ξάνθη και τη δημοσίευσε στην ομάδα «Καιρικά Νέα Θράκης». Το φαινόμενο αυτό, που είναι σπάνιο για τη Ελλάδας, προσέφερε ένα μαγευτικό… pic.twitter.com/KN5L7LHQg3
— Theodoros Kolydas (@KolydasT) October 11, 2024
ΤΟ ΣΕΛΑΣ ΟΡΑΤΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΚΑΝΑΡΙΑ ΝΗΣΙΑ !
Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι η Τενερίφη έχει γεωγραφικό πλάτος 28.322°N αλλά αυτό που έχει σημασία είναι το γεγονός ότι το γεωμαγνητικό γεωγραφικό πλάτος της (Corrected geomagnetic coordinates IGRF-13 2020.5) είναι 9.34°N ! Με άλλα λόγια γεωμαγνητικά τα Κανάρια Νησιά είναι μετατοπισμένα πολύ νοτιότερα και γι’ αυτό η γεωμαγνητική καταιγίδα ήταν σημαντική
Aurora desde Gran Canaria, 28ºN 15’O
Aunque esta vez desde estas latitudes fue más suave que la aurora del evento de mayo, creo que igual merece la pena.
Me sigue pareciendo asombroso que lo veamos desde esta latitud tan baja. #cielosESA #aurora #Canarias pic.twitter.com/rM048YFOtN— Marina Prol (@marprol) October 11, 2024
Παρουσιάζουμε ένα καταπληκτικό τεκμήριο εμφάνισης σέλαος στην Κέρκυρα το 1530 και σημειώνουμε ότι σήμερα με την τεχνολογία που υπάρχει στην παρατήρηση του ουρανού έχουμε πολύ περισσότερες ευκαιρίες και δυνατότητες καταγραφής αυτών των καταπληκτικών φυσικών φαινομένων .
📖 ΝΕΑ ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΣΕΛΑΟΣ ΤΟΝ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟ ΤΟΥ 1530 ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ
✅Επιστολαί του 1537 υπό Οδηγητριανού Επάρχου προς την εξάδελφήν του Σοφιανήν Καρυοφύλλου . Το Ιταλικό κείμενο ανατυπώθη μεταφρασμένο την 1η Απριλίου 1877 και αναφέρεται σε εμφάνιση σέλαος τον Φεβρουάριο… pic.twitter.com/jDZnhyVAkl— Theodoros Kolydas (@KolydasT) May 11, 2024
TO ΣΕΛΑΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ
Στη λογοτεχνία, οι αναφορές στο σέλας είναι πολύ συχνές και το όνομά του εμπεριέχεται ακόμη στον τίτλο μυθιστορημάτων όπως, το Αστέρι του Βορρά του Philip Pullman που έχει τίτλο πρωτοτύπου Northern Lights και είναι το πρώτο μέρος της παγκοσμίως αναγνωρισμένης τριλογίας Dark Materials
Αλλά δεν είναι λίγοι και οι ποιητές που εμπνεύστηκαν και έγραψαν για το σέλας. Ο φημισμένος Σουηδός ποιητής και ψυχολόγος, Tomas Tranströmer (1931-2015), στη ‘Θαλασσινή Ιστορία’ του αναφέρεται σ’ αυτό.
Ένα από τα σημαντικότερα και μεγάλα σε έκταση ποιήματα της ρωσικής λογοτεχνίας του 19ου αιώνα είναι το ‘Δαίμονας’ του Μιχαήλ Λέρμοντοφ (Mikhail Yuryevich Lermontov, 1814-1841). Αυτό το ποίημα αποτέλεσε και αποτελεί σημείο σύγκρισης για τους συγχρόνους του Λέρμοντοφ, αλλά και τους μεταγενέστερους ποιητές. Στο ‘Δαίμονας’, που είναι εμπνευσμένο απ’ την ομορφιά του Καυκάσου, ο Λέρμοντοφ περιγράφει τη μάχη του καλού με το κακό, τη μοναξιά, την αγάπη και την απώλεια χρησιμοποιώντας ως συμβολική έννοια το κυνήγι του βόρειου σέλαος.
Ενώ ο δικός μας ρομαντικός, Φαναριώτης ποιητής Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής γράφει στο ‘Άσμα πέμπτον’: «…Μετά τον ζόφον τον βαθύν και τας μακράς θυέλλας, Προς άρκτον υπεχάραξε, και η Αικατερίνα ως βόρειον ανέτειλεν εις την Σκυθίαν σέλας. Ως ήλιος προσμειδιών τα κλίματα εκείνα…»
Ο αγαπημένος μας ποιητής των θαλασσινών ταξιδιών, Νίκος Καββαδίας, στο ποίημα του ‘Καφάρ’ απ’ τη συλλογή Μαραμπού γράφει: «…Οι πόλοι γίνανε σε μας πολὺ γνωστοί, θαυμάσαμε πολλὲς φορὲς το Βόρειο Σέλας…»
Ακόμη, ο εισηγητής του σουρεαλισμού στην Ελλάδα, Ανδρέας Εμπειρίκος γράφει στο ποίημα του ‘Σέλας των αντηχήσεων’: «…Ο γαλαξίας μετουσιώνεται. Τρέφει τις νοσταλγίες του κ’ έπειτα σβήνει. Σαν φως που πια κουράστηκε να περιμένει… Μια νύχτα. Δυο νύχτες. Κ’ έπειτα φως μέσα στο μέγα πλήθος που κραυγάζει. Κάτω από τον θόλο της ηχούς ενός αιών».
Στην Ελλάδα, ένας από τους πρώτους στίχους που έρχεται στο μυαλό μας, είναι του Μανώλη Ρασούλη : «…Λάμπεις σαν το βόρειο σέλας…» που έγινε τραγούδι σε μουσική του Νίκου Ξυδάκη και το τραγούδησε ο Νίκος Παπάζογλου.
Και με αυτό θα κλείσουμε …
ΠΡΟΣΘΗΚΗ 12-10-2024
ΤΟ ΣΕΛΑΣ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ
Κρήτη! pic.twitter.com/TU2hq0Xph1
— Theodoros Kolydas (@KolydasT) October 12, 2024