Πολλές φορές το πρώιμο μελτέμι από την αρχαιότητα ταλαιπωρούσε τους προγόνους και ο Αριστοτέλης για να τον ξεχωρίσει από το καλοκαιρινό μελτέμι (τον ετησία άνεμο για την ακρίβεια) τον βοριά αυτόν τον είχε ονομάσει Ορνιθία .
Από την αρχαιότητα την άνοιξη οι ψυχρές εισβολές επηρέαζαν την χώρα μας και οι Απριλιάτικοι βοριάδες έφερναν πάντοτε καταστροφές στις καλλιέργειες και προβλήματα στις θαλάσσιες μεταφορές . Υπάρχουν αναφορές από τον Πλούταρχο ( στον Δημήτριο) για το “κάψιμο” των αμπελιών στην Αττική κατά την διάρκεια του Απριλίου λίγο μετά την εορτή των επισήμων “εν άστει Διονυσίων” . Να θυμίσουμε ότι τα Μεγάλα Διονύσια ή Εν Άστει Διονύσια, ήταν γιορτή στην αρχαία Αθήνα η οποία τελούνταν το μήνα Ελαφηβολιώνα κατά το Αττικό Ημερολόγιο . Ο Πλούταρχος στο έργο του αναφέρει ότι ο Δημήτριος όχι μόνο άλλαξε την ονομασία του Μουνιχιώνα σε Δημητριώνα (πληρώνοντας επισήμως) αλλά άλλαξε την ονομασία των Διονυσίων σε Δημήτρια . Η τιμωρία του περιγράφεται παρακάτω…..
Οι ψυχροί αυτοί άνεμοι κατά το δίμηνο του Μαρτίου και Απριλίου εκαλούντο “Ορνιθίαι” όπως αναφέρει χαρακτηριστικά πρώτος ο Αριστοτέλης στα “Μετεωρολογικά” ονομασία που συνέχισε να χρησιμοποιεί και ο μαθητής του Θεόφραστος . H αναφορά για τους Ορνιθίες ανέμους γίνεται γιατί ήθελε να τους ξεχωρίσει από τα καλοκαιρινά μελτέμια και να τους συνδέσει με την αποδήμιση των πτηνών κατά την άνοιξη
Η ονομασία “Ορνιθίας άνεμος” απαντάται στην αρχαία ελληνική παράδοση και συνδέεται, σύμφωνα με σχετική αναφορά για τον Αριστοτέλη, με ανέμους της περιόδου μετά το χειμερινό ηλιοστάσιο, που πιθανόν συσχετίζονταν με τη μετανάστευση των πτηνών. Πηγή: Jeremy Mynott, Birds in the Ancient World.
Εκτός όμως από το τονισμένο κείμενο για τον ορνιθία βοριά , υπάρχει αναφορά λίγο πιο πάνω και για τους λευκόνοτους ανέμους , για τους οποίους θα αναφερθούμε σε προσεχές άρθρο. Στις μέρες μας ο αείμνηστος καθηγητής Η. Μαριολόπουλος στο βιβλίο του “το κλίμα της Ελλάδος” ζωντανεύει τους ορνιθίες ανέμους με την αναφορά του , για αυτούς τους πρόδρομους των μελτεμιών.
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect