Μετεωρολογική Ανάλυση για τον καιρό της Μεγάλης Εβδομάδος

Listen to this

Η προοπτική του καιρού για τη Μεγάλη Εβδομάδα αρχίζει πλέον να αποκτά πιο καθαρό περίγραμμα, χωρίς όμως να έχουν εκλείψει οι αβεβαιότητες, καθώς τα σημερινά προγνωστικά στοιχεία έφεραν ήδη αξιοσημείωτες μεταβολές σε σχέση με τα όσα αναφέραμε στο χθεσινό μας άρθρο . Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι το ECMWF διατηρεί περισσότερο τη βασική του γραμμή, παραμένοντας πιο συνεπές ως προς τη συνοπτική διάταξη της κυκλοφορίας, ενώ το GFS προχωρά σε εμφανέστερες αναπροσαρμογές, τόσο στον άξονα του αυλώνα όσο και στην έκταση της κυκλοφορίας προς τη Μεσόγειο, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι επιμέρους διαταραχές. Το χαμηλο στα νοτιοδυτικά της χώρας που υπήρχε χθες δεν υφίσταται πλέον. Παρακάτω εμφανίζονται οι χάρτες των 500 hPa , του ECMWF και του GFS με το πρόσφατο “τρέξιμο” στις 05042026/0000UTC

Με λίγα λόγια, το αμερικανικό μοντέλο συνεχίζει να εμφανίζει μεγαλύτερη μεταβλητότητα από τρέξιμο σε τρέξιμο, ενώ το ευρωπαϊκό δείχνει, τουλάχιστον προς το παρόν, πιο σταθερό και πιο αξιόπιστο ως προς τη μεγάλη εικόνα. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν κλειδώσει όλες οι λεπτομέρειες. Σημαίνει όμως ότι η γενική κυκλοφορία μετά τις 10-12 Απριλίου εξακολουθεί να ευνοεί μια πιο ασταθή ατμοσφαιρική διάταξη στην ανατολική Μεσόγειο, με το τελικό ερώτημα να μην είναι πλέον αν θα υπάρξει μεταβολή, αλλά πώς ακριβώς θα οργανωθεί, πόσο θα διαρκέσει και ποια ένταση θα αποκτήσουν τα φαινόμενα. Έτσι, στην παρούσα φάση, η ασφαλέστερη επιστημονικά προσέγγιση είναι να δίνεται μεγαλύτερο βάρος στη σταθερότερη γραμμή του ECMWF, διατηρώντας παράλληλα επιφυλάξεις για τις επιμέρους λεπτομέρειες που ακόμη μεταβάλλονται. Τωρα όλα αυτά μπορεί να φαίνονται πολύ επιστημονικά , γεγονός όμως είναι οτι η  Μεγάλη Εβδομάδα, αρχίζει να δείχνει μετεωρολογικό ενδιαφέρον, αλλά η τελική φυσιογνωμία του καιρού παραμένει ακόμη υπό διαμόρφωση.  Συνειδητά σας δείχνουμε τους χάρτες της ανώτερης ατμόσφαιρας και όχι τα αποτελέσματα τους προς το παρόν (υετός) για να κατανοήσετε τις μεγάλες αλλαγές που εμφανίζονται στις διάφορες στάθμες της αρτμόσφαιρας.

ΤΙ ΛΕΝΕ ΤΑ ΜΕΤΕΩΓΡΑΜΜΑΤΑ

Με βάση τη μέχρι τώρα ανάλυση των χαρτών των 500 hPa, είχαμε ήδη οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι το ECMWF υπερτερεί, προς το παρόν, ως προς τη συνέπεια στην αποτύπωση της συνοπτικής κυκλοφορίας και ειδικότερα στη διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων πάνω από την Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο. Η εικόνα αυτή φαίνεται να υποστηρίζεται και από τη συμπεριφορά των ensemble προγνωστικών, τόσο στο πεδίο της θερμοκρασίας στα 850 hPa όσο και στην κατανομή του υετού για την περιοχή της Αθήνας.

Στο ECMWF ensemble, η θερμοκρασιακή εξέλιξη εμφανίζει άνοδο έως τις πρώτες ημέρες του διαστήματος και ακολούθως πτώση και η συνολική εικόνα των μελών παραμένει περισσότερο συνεκτική. Η ψυχρότερη φάση του καιρού τοποθετείται με σχετική συνέπεια στο διάστημα 9 έως 11 Απριλίου, ενώ και η μεταγενέστερη αποκατάσταση της θερμοκρασίας αποδίδεται με πιο ελεγχόμενη διασπορά. Αντίστοιχα, ο υετός στο ECMWF δεν λείπει από το σήμα αβεβαιότητας, παρουσιάζει όμως πιο οργανωμένη χρονική συγκέντρωση, κυρίως προς το διάστημα 10 έως 13 Απριλίου. Με άλλα λόγια, το ECMWF δεν εμφανίζει απλώς πιθανότητες βροχής, αλλά τις εντάσσει σε ένα πιο συγκροτημένο συνοπτικό πλαίσιο, στοιχείο που συμβαδίζει καλύτερα με όσα προκύπτουν και από τους χάρτες της ανώτερης ατμόσφαιρας.

Στο GFS ensemble, η θερμοκρασιακή εξέλιξη μέχρι περίπου τις 8 Απριλίου παρουσιάζει ικανοποιητική συνοχή. Τα περισσότερα μέλη συγκλίνουν σε μια αρχική άνοδο της θερμοκρασίας στην κατώτερη τροπόσφαιρα και κατόπιν σε σαφή πτώση γύρω στις 9 με 11 Απριλίου. Ωστόσο, μετά το διάστημα αυτό η διασπορά αυξάνει αισθητά. Τα μέλη παύουν να ακολουθούν μια κοινή γραμμή και αποκλίνουν σημαντικά ως προς την ένταση και τον ρυθμό της επόμενης θερμοκρασιακής ανάκαμψης. Αντίστοιχα, στο πεδίο του υετού, αν και διακρίνεται ένα πρώτο οργανωμένο σήμα γύρω στις 9 με 10 Απριλίου, στη συνέχεια το μοντέλο εμφανίζει περισσότερο κατακερματισμένη και θορυβώδη συμπεριφορά, με διάσπαρτες αιχμές σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, χωρίς σαφή και σταθερή χρονική εστίαση του φαινομένου. Επομένως, σε αυτή τη φάση, η βασική γραμμή ερμηνείας θα πρέπει να στηριχθεί περισσότερο στο ECMWF, χωρίς βέβαια να αγνοείται το γεγονός ότι και τα δύο συστήματα συγκλίνουν στη γενική ιδέα μιας αισθητής μεταβολής μετά τις 8 Απριλίου. Το πιθανότερο σενάριο παραμένει μια περίοδος με πτώση της θερμοκρασίας, ενίσχυση της αστάθειας και αυξημένες πιθανότητες βροχών προς το διάστημα 10 με 13 Απριλίου.

Εκείνο που δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως είναι η ακριβής ένταση, η γεωγραφική κατανομή και η διάρκεια των φαινομένων, ιδιαίτερα μετά τις 11 με 12 του μήνα, όπου η αβεβαιότητα αυξάνει. Συμπερασματικά, τα ensemble διαγράμματα ενισχύουν την εκτίμηση ότι το ECMWF εμφανίζεται αυτή τη στιγμή πιο συνεπές τόσο στη θερμοκρασιακή εξέλιξη όσο και στη χρονική οργάνωση του υετού, ενώ το GFS διατηρεί μεγαλύτερη μεταβλητότητα και ταχύτερη αύξηση της διασποράς. Για τον λόγο αυτό, η επιστημονικά ασφαλέστερη προσέγγιση είναι να ακολουθηθεί η πιο σταθερή γραμμή του ECMWF ως βασικός κορμός της πρόγνωσης, με σαφή επισήμανση όμως ότι η τελική μορφή της μεταβολής θα πρέπει να επανεκτιμηθεί με τα νεότερα στοιχεία των επόμενων ημερών.

ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ Η ΟΠΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 

ECMWF

GFS

Εκείνο που τονίζουμε ως σημαντικό είναι οτι το ECMWF δίνει περισσότερες βροχές το Μεγάλο Σάββατο και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί δεν εμφανίζεται ως εντελώς τυχαία αιχμή. Συνδέεται με τη γενικότερη εικόνα που μπορούν οι μετεωρολόγοι να παρατηρήσουν στα 500 hPa, όπου το ευρωπαϊκό μοντέλο κρατά πιο συνεκτική και οργανωμένη διάταξη της κυκλοφορίας. Με απλά λόγια , ΄΄οταν παρατηρούμε ένα μοντέλο να είναι πιο σταθερό στη συνοπτική δομή, συνήθως έχει και πιο αξιόπιστη λογική στο χρονικό παράθυρο των φαινομένων. Άρα, ως προς το ότι το Σάββατο είναι υποψήφια ημέρα για πιο αξιόλογο υετό, το ECMWF έχει σοβαρό επιχείρημα και δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε . Όμως υπάρχει μια διάκριση που πρέπει να κάνουμε. Άλλο πράγμα είναι να εμπιστευθούμε το σήμα για αυξημένη πιθανότητα βροχής, και άλλο να υιοθετήσουμε χωρίς επιφύλαξη τα ποσά. Στα ensembles του ECMWF φαίνεται ότι υπάρχουν μέλη που δίνουν έντονο υετό, αλλά υπάρχει και αρκετή διασπορά. Αυτό σημαίνει ότι το μοντέλο μάλλον “βλέπει” μια οργανωμένη ευκαιρία για βροχές, αλλά δεν έχει ακόμη κλειδώσει το πόσο εκτεταμένες ή έντονες θα είναι οι βροχές . Το GFS, από την άλλη, μπορεί να είναι λίγο πιο συγκρατημένο στα ποσά για το Σάββατο, αλλά γενικότερα εμφανίζει πιο “θορυβώδη” συμπεριφορά και μεγαλύτερη ασυνέχεια από τρέξιμο σε τρέξιμο. Επομένως δεν θα έλεγα ότι “πάει καλύτερα” μόνο και μόνο επειδή δίνει λιγότερη βροχή.

Το θέμα δεν είναι ποιο είναι πιο ξηρό ή πιο βροχερό, αλλά ποιο εντάσσει το επεισόδιο σε πιο πειστική δυναμική εξέλιξη. Και εκεί, μέχρι στιγμής, το ECMWF παραμένει πιο πειστικό.

Ναι, προς το παρόν θα δίναμε μεγαλύτερο βάρος στο ECMWF για το ότι το Σάββατο μπορεί να είναι η πιο βροχερή ημέρα του διαστήματος. Όχι όμως με απόλυτη υιοθέτηση των μεγαλύτερων ποσοτήτων του. Δηλαδή θα κρατούσαμε  το ευρωπαϊκό μοντέλο ως οδηγό για το timing και για την αυξημένη πιθανότητα φαινομένων, αλλά θα ήμαστε πιο συγκρατημένοι ως προς τα τελικά χιλιοστά μέχρι να δούμε αν θα υπάρξει επιβεβαίωση και στα επόμενα τρεξίματα.

ΤΙ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΟ ΚΛΑΣΙΚΟ ΜΕΤΕΩΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Η εικόνα του καιρού για την Αθήνα έως και την Κυριακή του ΠΑΣΧΑ  δείχνει ότι οι πρώτες ημέρες της εβδομάδας θα κυλήσουν σχετικά ήπια και ανοιξιάτικα, με λίγες νεφώσεις, ασθενείς ανέμους και θερμοκρασίες που θα διατηρηθούν σε καλές για την εποχή τιμές. Από την Τετάρτη και κυρίως από την Πέμπτη και μετά, τα στοιχεία συγκλίνουν σε μια πιο άστατη εξέλιξη, με αυξημένες νεφώσεις, πτώση της θερμοκρασίας και περισσότερες πιθανότητες για βροχές.

Η Μ.Πέμπτη συγκεντρώνει μέτρια προς αυξημένη πιθανότητα βροχής, περίπου 50-60%, με πιθανότερο σενάριο τις παροδικές βροχές κατά διαστήματα. Την Μ.Παρασκευή η αστάθεια φαίνεται να ενισχύεται και η πιθανότητα βροχής ανεβαίνει στο 60-70%, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα βρέχει συνεχώς σε όλη την πόλη ή σε όλη τη διάρκεια της ημέρας. Το Μ.Σάββατο αναδεικνύεται, με βάση τα μέχρι τώρα ensemble στοιχεία, ως η πιο υποψήφια ημέρα για πιο αξιόλογα φαινόμενα, με πιθανότητα βροχής που προσεγγίζει το 70-80%. Για την Κυριακή του Πάσχα διατηρείται ακόμη ένα άστατο σκηνικό, αλλά με κάπως πιο ήπια εικόνα σε σχέση με το Μ. Σάββατο και με πιθανότητα βροχής γύρω στο 50-60%.

Συνολικά, η πιο ήπια και ανοιξιάτικη φάση του καιρού φαίνεται να περιορίζεται έως τα μέσα της εβδομάδας, ενώ από την Πέμπτη και μετά η ατμόσφαιρα αποκτά πιο φθινοπωρινά χαρακτηριστικά για τα δεδομένα της εποχής. Το διάστημα από Μ. Παρασκευή έως Κυριακή του Πάσχα  συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες για βροχές στην Αθήνα, με το Μ. Σάββατο να ξεχωρίζει, προς το παρόν, ως η ημέρα με το ισχυρότερο σήμα για πιο οργανωμένα φαινόμενα.

Κλείνοντας, ευχόμαστε ολόψυχα οι άγιες αυτές ημέρες να κυλήσουν με υγεία, γαλήνη, ευτυχία και οικογενειακή θαλπωρή για όλους. Σε ό,τι αφορά τον καιρό, αξίζει να υπογραμμιστεί ότι, με τα έως τώρα δεδομένα, η καλύτερη σύγκλιση των προγνωστικών στοιχείων φαίνεται να εκτείνεται έως και τη Μεγάλη Παρασκευή, ενώ από εκεί και πέρα η αβεβαιότητα αυξάνεται και οι λεπτομέρειες της εξέλιξης χρειάζονται εκ νέου αξιολόγηση με τα νεότερα στοιχεία.

Το παρόν άρθρο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα, με την αυτονόητη προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν οι βασικοί κανόνες δεοντολογικής συμπεριφοράς με αναφορά στην πηγή και τα όσα προβλέπονται σχετικά με την πνευματική ιδιοκτησία, αλλά και με σεβασμό στο πνεύμα, το ύφος και την πρόθεση με την οποία γράφτηκε.  Και βέβαια, όπως πάντα σε περιόδους με μεταβαλλόμενο καιρό, οι πολίτες οφείλουν να παρακολουθούν τα νεότερα προγνωστικά στοιχεία και τις επίσημες ενημερώσεις του αρμόδιου φορέα της χώρας, που δεν είναι άλλος από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ).  (ΣΣ. Απο τις προγνώσεις παρατηρούμε οτι και η ΕΜΥ διατηρεί την “γραμμή” του ECMWF)

Με αυτές τις σκέψεις, ας πορευθούμε προς τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα με περισσότερη ψυχραιμία, περισσότερη προσοχή στα επιστημονικά δεδομένα και, φυσικά, με τις καλύτερες ευχές για Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα.

Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect