Η αυριανή ημέρα, Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026, παρουσιάζει αυξημένο ενδιαφέρον τόσο από πλευράς πυρομετεωρολογικών συνθηκών όσο και ως προς την εξέλιξη των ανέμων σε αρκετές περιοχές της χώρας. Ο χάρτης πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς της Πολιτικής Προστασίας κατατάσσει περιοχές του ανατολικού Αιγαίου και της Κρήτης σε κατηγορία πολύ υψηλού κινδύνου 4, ενώ κατηγορία υψηλού κινδύνου 3 εμφανίζεται σε αρκετές ακόμη νησιωτικές και ηπειρωτικές περιοχές. Η εικόνα αυτή πρέπει να συνεκτιμηθεί με την πρόγνωση των ανέμων. Σε περιβάλλον ξηρής βλάστησης, ακόμη και όταν ο μέσος άνεμος δεν είναι ακραίος, οι πρόσκαιρες ενισχύσεις και κυρίως οι ριπές μπορούν να επηρεάσουν αποφασιστικά την ταχύτητα εξάπλωσης και τη συμπεριφορά μιας πυρκαγιάς.
Οι άνεμοι ως κρίσιμος παράγοντας
Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.
If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.
Η πρόγνωση των επόμενων ωρών δείχνει ότι σε αρκετές περιοχές θα υπάρχουν διαστήματα ενισχυμένου ανέμου.Η παρακολούθηση δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στη μέση ταχύτητα. Σε μια πυρκαγιά ιδιαίτερη σημασία έχουν: η διάρκεια των ενισχυμένων ανέμων, η αλλαγή της διεύθυνσής τους, οι μέγιστες ριπές, και η χρονική στιγμή κατά την οποία εμφανίζεται η μεγαλύτερη ένταση. Η συμπεριφορά αυτή φαίνεται χαρακτηριστικά και στην ειδική ανάλυση που πραγματοποιήσαμε για το Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης.
Τα δύο διαθέσιμα αριθμητικά μοντέλα, ICON-EU και ECMWF IFS, παρουσιάζουν διαφορές ως προς το πραγματικό μέγεθος της έντασης, αλλά συμφωνούν περισσότερο στη γενική χρονική εξέλιξη. Το βασικό κοινό μήνυμα είναι ότι: μετά την εξασθένηση των ανέμων κατά τις νυχτερινές ώρες, εμφανίζεται νέα ενίσχυση μέσα στη Δευτέρα, κυρίως από τις πρωινές προς τις απογευματινές ώρες. Το ICON-EU είναι σαφώς πιο επιθετικό ως προς τις ριπές, ενώ το ECMWF δίνει ηπιότερες τιμές. Η διαφορά αυτή είναι σημαντική και δείχνει γιατί η αξιολόγηση μιας κατάστασης δεν μπορεί να βασίζεται σε μία μόνο αριθμητική λύση. Σε επιχειρησιακό επίπεδο, εκείνο που πρέπει να κρατήσουμε είναι το κοινό σήμα της νέας ενίσχυσης του ανέμου μέσα στη Δευτέρα.
Τι δείχνει η διασπορά του plume καπνού από το Ωραιόκαστρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προσομοίωση της μεταφοράς του καπνού από την περιοχή του Ωραιοκάστρου με το μοντέλο HYSPLIT της NOAA. Η κεντρική τροχιά δείχνει μεταφορά της αέριας μάζας γενικά προς τον νότιο τομέα, με πορεία από τη Μακεδονία προς περιοχές νοτιότερα. Παράλληλα, η ensemble εκδοχή των τροχιών δείχνει ότι υπάρχει αρκετή διασπορά των πιθανών διαδρομών. Το γενικό σήμα παραμένει νότιο, αλλά το plume δεν αναμένεται να κινηθεί ως μια απόλυτα στενή και ενιαία λωρίδα. Οι περισσότερες τροχιές υποστηρίζουν μεταφορά προς την κεντρική Ελλάδα, με πιθανή επέκταση της επίδρασης σε τμήματα της Θεσσαλίας και της Στερεάς Ελλάδας, ενώ ορισμένα μέλη παρουσιάζουν αποκλίσεις ανατολικότερα ή δυτικότερα.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι η κατακόρυφη εξέλιξη της τροχιάς.
Η αέρια μάζα ξεκινά κοντά στα 500 μέτρα AGL και σε αρκετές προσομοιώσεις ανυψώνεται σταδιακά σε υψηλότερα επίπεδα, περίπου 1 έως 1,5 km ή και περισσότερο. Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό τμήμα του καπνού μπορεί να μεταφερθεί σε υπερυψωμένο στρώμα της ατμόσφαιρας. Επομένως, η παρουσία καπνού δεν σημαίνει αναγκαστικά παντού υψηλή επιφανειακή συγκέντρωση. Σε ορισμένες περιοχές μπορεί να εκδηλωθεί κυρίως ως: θόλωση της ατμόσφαιρας, περιορισμός της ορατότητας στον ορίζοντα, ή παρουσία καπνού σε υψηλότερο στρώμα. Για εκτίμηση της πραγματικής συγκέντρωσης ρύπων κοντά στο έδαφος θα απαιτούνταν ειδική προσομοίωση συγκεντρώσεων και όχι μόνο ανάλυση τροχιών.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο συνδυασμός
Η αυριανή ημέρα δεν πρέπει να διαβαστεί μέσα από έναν μόνο χάρτη ή μια μόνο παράμετρο. Η πραγματική εικόνα προκύπτει από τον συνδυασμό: του επίσημου χάρτη κινδύνου πυρκαγιάς, της πρόγνωσης μέσου και ριπαίου ανέμου, της χρονικής μεταβολής του ανέμου, της ξηρότητας της καύσιμης ύλης, και της πιθανής μεταφοράς καπνού σε περίπτωση ενεργού πυρκαγιάς. Αυτός ο συνδυασμός είναι που έχει πραγματική επιχειρησιακή αξία. Η αυξημένη επικινδυνότητα δεν αφορά μόνο την πιθανότητα εκδήλωσης μιας πυρκαγιάς. Αφορά κυρίως το πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η συμπεριφορά της όταν συναντήσει ενισχυμένο και μεταβαλλόμενο άνεμο.
Για τη Δευτέρα 6 Ιουλίου, η προσοχή στρέφεται ιδιαίτερα στις περιοχές όπου ο επίσημος χάρτης κινδύνου δίνει υψηλή ή πολύ υψηλή κατηγορία. Παράλληλα, στην περιοχή του Ωραιοκάστρου, τα αριθμητικά μοντέλα, παρά τις διαφορές τους στις απόλυτες τιμές, συγκλίνουν σε νέα ενίσχυση των ανέμων μέσα στη Δευτέρα. Η προσομοίωση HYSPLIT δείχνει ότι τυχόν plume καπνού από την περιοχή μπορεί να μεταφερθεί κυρίως προς νότιες περιοχές, με σημαντική οριζόντια διασπορά και σταδιακή ανύψωση μέρους της αέριας μάζας. Το βασικό μήνυμα είναι απλό:
σε ημέρες αυξημένου κινδύνου δεν αρκεί να γνωρίζουμε μόνο αν θα φυσάει. Πρέπει να ξέρουμε πότε θα ενισχυθεί ο άνεμος, πόσο ισχυρές θα είναι οι ριπές του, πώς θα αλλάζει η διεύθυνσή του και προς τα πού μπορεί να μεταφερθεί ο καπνός.
Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.
If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.
Στο σχετικό βίντεο από την παρουσία μου στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του STAR, παρουσιάζεται αναλυτικότερα η εξέλιξη των ανέμων και οι περιοχές που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Υποδιοικητής ΕΜΥ και Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect
© Το κείμενο διατίθεται με άδεια CC BY-ND 4.0. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά στην πηγή και χωρίς τροποποίηση του περιεχομένου.