Υπάρχουν Κυριακές της Αποκριάς που τις θυμόμαστε για τα άρματα, τις στολές και τα γέλια των παιδιών. Και υπάρχουν άλλες που τις θυμόμαστε για τον ουρανό. Για τον παγωμένο βαρδάρη που διαπερνά τη στολή, για τη λιακάδα που κάνει την παρέλαση να μοιάζει ανοιξιάτικη γιορτή, για τον δυνατό νοτιά που δοκιμάζει τις εξέδρες ή για τη θολούρα που μαλακώνει τα χρώματα της πόλης. Η τελευταία Κυριακή πριν από τη Σαρακοστή δεν είναι απλώς μια λαϊκή γιορτή· είναι ένα μικρό κλιματικό σταυροδρόμι. Βρίσκεται στο όριο ανάμεσα στον χειμώνα και την άνοιξη, σε μια εποχή όπου η ατμόσφαιρα μπορεί να μεταστραφεί απότομα: από ψυχρές εισβολές και χιονοπτώσεις σε θερμές μεταφορές από τη Βόρεια Αφρική, από καθαρό ουρανό σε θυελλώδεις ανέμους και βροχές. Σε αυτές τις σελίδες δεν θα αρκεστούμε στη μνήμη ή στη νοσταλγία. Θα αναζητήσουμε τις Κυριακές της Αποκριάς μέσα από τα δεδομένα: θερμοκρασίες, αποκλίσεις, άνεμους, φαινόμενα. Θα δούμε ποιες χρονιές ήταν πράγματι ψυχρές, ποιες πραγματικά ήπιες και ποιες απλώς μας φάνηκαν έτσι. Γιατί η Αποκριά στην Ελλάδα δεν ντύνεται πάντα με τα ίδια χρώματα. Άλλοτε φορά παλτό, άλλοτε κοντομάνικο. Και κάθε φορά αφήνει πίσω της ένα μικρό, αλλά ξεχωριστό, κεφάλαιο της μετεωρολογικής μας μνήμης. Η τελευταία Κυριακή της Αποκριάς στην Ελλάδα δεν είναι ποτέ «κλιματικά ουδέτερη». Πέφτει στην καρδιά της μεταβατικής περιόδου, ανάμεσα σε χειμώνα και άνοιξη, και κουβαλά μέσα της όλη τη δυναμική της ατμόσφαιρας. Έχει τύχει να τη ζήσουμε με παγετό, με αφρικανική σκόνη, με 20άρια — ακόμη και με ανέμους που απείλησαν να παρασύρουν άρματα.
Με κριτήριο τη χαμηλότερη Tmax της Κυριακής Αποκριάς:
Θεσσαλονίκη:28/02/1971 – Tmax 2.8°C
Αθήνα (Ελληνικό):24/02/1985 – Tmax 3.4°C
Ήταν 26 Φεβρουαρίου 1978 και ήμουν ήμουν φοιτητής στη Θεσσαλονίκη. Ο χειμώνας 1977–78 ήταν από τους ψυχρότερους του 20ού αιώνα. Εκείνη την Κυριακή η Αποκριά του 1978 στη Θεσσαλονίκη κύλησε με σχετικά δροσερό αλλά όχι ακραίο καιρό, με θερμοκρασίες κοντά στα 12°C το μεσημέρι. Η γενική αίσθηση ενός ψυχρού χειμώνα εκείνη τη χρονιά ίσως ενίσχυσε τη μνήμη ενός πιο “κρύου” σκηνικού .
Η Κυριακή της Αποκριάς, την 1η Μαρτίου 1987, αλλά και η Καθαρά Δευτέρα που ακολούθησε (2 Μαρτίου), είχαν έναν τυπικά ανοιξιάτικο χαρακτήρα. Οι θερμοκρασίες κυμάνθηκαν κοντά στα κανονικά επίπεδα για αρχές Μαρτίου, χωρίς ακραία φαινόμενα. Ο καιρός δεν προμήνυε την εξέλιξη που θα ακολουθούσε. Όμως από Τρίτη 3 Μαρτίου 1987, η χώρα μπήκε σε μια από τις πιο σφοδρές και παρατεταμένες ψυχρές εισβολές των τελευταίων δεκαετιών. Πολικές αέριες μάζες κατήλθαν προς τη νοτιοανατολική Ευρώπη, προκαλώντας εκτεταμένες χιονοπτώσεις ακόμη και σε πεδινές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας. Ο χιονιάς του Μαρτίου 1987 ταλαιπώρησε μεγάλο μέρος της χώρας για περίπου δύο εβδομάδες, με διαδοχικά κύματα ψύχους και σημαντικές χιονοστρώσεις. Σε αρκετές περιοχές οι θερμοκρασίες βρέθηκαν 6–8°C κάτω από τα κανονικά επίπεδα της εποχής, ενώ οι μετακινήσεις δυσκολεύτηκαν σημαντικά. Ήταν μια χαρακτηριστική περίπτωση όπου η Αποκριά κύλησε ομαλά — αλλά η άνοιξη που περιμέναμε καθυστέρησε θεαματικά. Ως μετεωρολόγος πλέον, ζούσα τις Κυριακές της Αποκριάς μέσα από χάρτες και προγνωστικά μοντέλα. Η Κυριακή της Αποκριάς, 1 Μαρτίου 2009, δεν συνοδεύτηκε από κάποιο ακραίο θερμό επεισόδιο, όπως συχνά θυμόμαστε εκ των υστέρων. Τα επίσημα στοιχεία των σταθμών δείχνουν μέγιστες θερμοκρασίες μεταξύ 15 και 17°C στις περισσότερες ηπειρωτικές περιοχές. Στην Αθήνα (Ελληνικό) η μέγιστη έφτασε τους 15.8°C, στη Θεσσαλονίκη τους 16.4°C και στη Λάρισα τους 16.8°C — τιμές κοντά στα κλιματικά κανονικά επίπεδα για αρχές Μαρτίου. Η ημέρα είχε ηλιοφάνεια και αίσθηση άνοιξης, γεγονός που ενίσχυσε την εντύπωση «ζεστής» Αποκριάς. Όμως στατιστικά επρόκειτο για μια τυπικά ήπια ημέρα της εποχής και όχι για θερμικό ρεκόρ ή έντονη θετική απόκλιση. Ήταν μια Αποκριά χωρίς ακραίες μετεωρολογικές εξάρσεις — κάτι που, τελικά, ίσως αποτελεί και την πιο ευχάριστη εκδοχή της.
Με κριτήριο τη μεγαλύτερη Tmax της Κυριακής Αποκριάς:
Θεσσαλονίκη:10/03/2019 – Tmax 23.2°C
Αθήνα (Ελληνικό):10/03/2019 – Tmax 20.8°C
Την 6η Μαρτίου 2011 είχαμε χιονισμένα τα ορεινά και επικρατούσαν ισχυροί βοριάδες. 
Ψυχρή εισβολή επηρέασε τη χώρα, με χιονοπτώσεις στα κεντρικά και βόρεια ορεινά και θυελλώδεις βόρειους ανέμους στο Αιγαίο (έως 7–8 μποφόρ). Οι θερμοκρασίες κυμάνθηκαν 2–4°C κάτω από τα κανονικά. Σε ορεινές περιοχές της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας, η Αποκριά είχε λευκό φόντο. Στην ΕΜΥ, η προσοχή μας στρεφόταν κυρίως στα λιμάνια και στις μετακινήσεις .Μια Κυριακή Αποκριάς που έμεινε στη μνήμη ήταν αυτή της 17ης Μαρτίου 2013 όταν είχαμε μεταφορά αφρικανικής σκόνης. θολή ατμόσφαιρα, λασποβροχές και ουρανό με κιτρινωπή απόχρωση. Οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων σε αρκετές περιοχές της χώρας ξεπέρασαν τα 100 μg/m³. Τα επεισόδια Μαρτίου δεν είναι σπάνια, όμως η έντασή τους έχει αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Ήταν μια Αποκριά με «φίλτρο Σαχάρας» — εικόνα εντυπωσιακή αλλά και επιβαρυντική για τις ευπαθείς ομάδες. Στις 10 Μαρτίου του 2019 επικράτησαν ισχυροί άνεμοι και είχαμε άστατο καιρό . Βαρομετρικό χαμηλό στο Ιόνιο προκάλεσε ισχυρούς νοτιάδες και τοπικές βροχές. Σε περιοχές του Αιγαίου οι άνεμοι ξεπέρασαν τα 8 μποφόρ. Ορισμένες παρελάσεις χρειάστηκε να τροποποιηθούν λόγω των ριπών. Μια Αποκριά που δεν είχε ούτε ακραίο κρύο ούτε ζέστη — αλλά είχε δυναμισμό.
Μεγαλύτερο ύψος υετού (η “πιο βροχερή” Κυριακή Αποκριάς)
Αθήνα (Ελληνικό): 24/02/1974 – 48.1 mm (πολύ ισχυρό επεισόδιο)
Θεσσαλονίκη: 11/03/1973 – 19.1 mm
Από όλα τα δεδομένα η Κυριακή της Αποκριάς πέφτει από αρχές Φεβρουαρίου έως μέσα Μαρτίου, δηλαδή βρίσκεται σε περίοδο υψηλής θερμοκρασιακής μεταβλητότητας, όπου στην Αθήνα, οι μέσες μέγιστες της περιόδου κυμαίνονται μεταξύ 14–17°C. Οι ακραίες τιμές όμως έχουν κυμανθεί από περίπου 6–8°C έως και 24–25°C. Η μεταβλητότητα αυτή είναι χαρακτηριστική της ελληνικής άνοιξης που «γεννιέται» μέσα στον χειμώνα.Κάθε νέα Αποκριά, όσο ήπια κι αν είναι, κουβαλά τη μνήμη όλων των προηγούμενων. Από τον φοιτητή στη Θεσσαλονίκη του 1978 που ένιωθε τον βαρδάρη να διαπερνά το μπουφάν, μέχρι τον μετεωρολόγο στην ΕΜΥ που ανέλυε θερμές μεταφορές και ψυχρές εισβολές. Οι Απόκριες αλλάζουν πρόσωπο. Ο καιρός όμως παραμένει ο μεγάλος αφηγητής. Και ίσως αυτό είναι το πιο όμορφο: ότι κάθε τελευταία Κυριακή της Αποκριάς δεν είναι απλώς γιορτή — είναι ένα μικρό κεφάλαιο της κλιματικής μας μνήμης.
Καλή Σαρακοστή και Χρόνια Πολλά
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect