” Η σωστή πρόγνωση δεν είναι αυτή που μαντεύει, αλλά αυτή που αναγνωρίζει πότε πρέπει να περιμένει” Με αυτή τη φράση κλείσαμε το προηγούμενο άρθρο, θέλοντας να υπογραμμίσουμε ότι η μετεωρολογική πρόγνωση δεν είναι πράξη βεβαιότητας αλλά μια διαδικασία κρίσης, όπου η αναμονή και η σταδιακή επιβεβαίωση των σεναρίων έχει μεγαλύτερη αξία από την πρόωρη απολυτότητα. Ειδικά σε φαινόμενα μεγάλης διάρκειας και ισχύος, όπως ένα κύμα καύσωνα, η αξιολόγηση των καθημερινών μεταβολών είναι καθοριστική για την εγκυρότητα της πρόγνωσης. Στην παρούσα φάση, όλα τα διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι ένα σημαντικό κύμα ζέστης προβλέπεται να πλήξει τη χώρα μας από την Τρίτη 22 Ιουλίου, με αυξανόμενη ένταση, και να διατηρηθεί τουλάχιστον έως και την Παρασκευή 25 Ιουλίου, οπότε προβλέπεται η κορύφωσή του. Ωστόσο, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η θερμή περίοδος ενδέχεται να επεκταθεί και στο επερχόμενο Σαββατοκύριακο, δηλαδή έως και τις 27 Ιουλίου, ιδιαίτερα σε ηπειρωτικές περιοχές και σε περιοχές που δεν επηρεάζονται άμεσα από τη θαλάσσια αύρα ή τα μελτέμια.
Οι εκτιμήσεις για το μέγεθος και την ένταση του κύματος καύσωνα που διατύπωσα και σήμερα στο δελτίο του Star στηρίζονται, όπως πάντα, στη θερμοκρασία στο ισοβαρικό επίπεδο των 850 hPa (περίπου 1500 μέτρα ύψος πάνω από την επιφάνεια). Πρόκειται για ένα κρίσιμο επίπεδο για τη μετεωρολογική ανάλυση, καθώς απομονώνει σε σημαντικό βαθμό την επίδραση του ανάγλυφου και των μικροκλιματικών στοιχείων, παρέχοντας μια σαφή εικόνα της θερμής μάζας που επικρατεί ή μεταφέρεται .Κατά τη διάρκεια καυσώνων, η θερμοκρασία στα 850 hPa συνήθως κυμαίνεται άνω των 24°C, και όταν φτάνει ή ξεπερνά τους 26–28°C, τότε μπορούμε να μιλήσουμε για εξαιρετικά θερμές συνθήκες, οι οποίες οδηγούν, με κατάλληλες συνθήκες επιφανείας, σε θερμοκρασίες που προσεγγίζουν ή ξεπερνούν τους 42 με 43°C.
🎯 ΚΑΥΣΩΝΑΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ KAI ΕΝΤΑΣΗ
✅ Η Κυριακή και η Δευτέρα 20 και 21 Ιουλίου φαίνεται να είναι ημέρα εισόδου θερμών μαζών, όχι όμως η έναρξη του καύσωνα και γι’ αυτό τις προηγούμενες ημέρες διατηρούσαμε κάποιες επιφυλάξεις.
✅Η έναρξη του καύσωνα θα γίνει αισθητή την… pic.twitter.com/6H9Obvcciy— Theodoros Kolydas (@KolydasT) July 18, 2025
Εδώ πρέπει να κάνουμε μια σημαντική διευκρίνιση οτι τα προγνωστικά μοντέλα παρέχουν τιμές που αποτελούν γενική εκτίμηση για μια περιοχή, αλλά τοπικά φαινόμενα μπορούν να ενισχύσουν τις μέγιστες θερμοκρασίες κατά 1 έως και 2 βαθμούς Κελσίου. Τέτοιοι παράγοντες είναι οι καταβάτες άνεμοι (foehn effect) δηλαδή οι θερμοί και ξηροί άνεμοι που κατέρχονται από ορεινούς όγκους αυξάνοντας τη θερμοκρασία τοπικά. Τυπικά παραδείγματα τέτοιων φαινομένων εντοπίζονται στη Θεσσαλία, την ανατολική Στερεά και σε περιοχές της Πελοποννήσου. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η ξηρότητα του εδάφους: σε περιοχές με χαμηλή υγρασία του εδάφους, όπου μεγάλο μέρος της ηλιακής ενέργειας δεν απορροφάται για εξάτμιση αλλά μετατρέπεται σε θερμότητα, αυξάνοντας την επιφανειακή θερμοκρασία. Η απουσία ανέμων ή ο τοπικός εγκλωβισμός αέρα είναι σημαντικός παράγοντας σε πεδινές περιοχές ή κλειστές λεκάνες όπου η ατμόσφαιρα είναι στάσιμη, η θερμοκρασία αυξάνεται γρήγορα και διατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Τέλος όσοι ζούμε στις μεγάλες πόλεις η αστική επίδραση είναι σημαντική και ιδιαίτερα στο εσωτερικό της Αθήνας, όπου η θερμοχωρητικότητα των υλικών και η απουσία πρασίνου δημιουργούν το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, το οποίο επιδεινώνει το θερμικό φορτίο.
Η ανάγκη για καθημερινή επανεκτίμηση-
Ειδικά για την παρούσα περίπτωση, τα σημερινά δεδομένα δείχνουν μια αργή μετακίνηση του θερμού πυρήνα πάνω από τον ελλαδικό χώρο, ενώ ακόμη δεν έχει ξεκαθαρίσει το σενάριο εκτόνωσης μέσα στο Σαββατοκύριακο . Επομένως, η επιλογή να “περιμένουμε” και να αξιολογούμε σταδιακά τα δεδομένα δεν είναι αδυναμία, αλλά ένδειξη υπευθυνότητας. Οι παραπάνω λόγοι καθιστούν απαραίτητη την καθημεινή παρακολούθηση και αναπροσαρμογή των προγνώσεων. Κάθε νέα ανάλυση μοντέλου μπορεί να τροποποιήσει την έκταση ή τη διάρκεια του φαινομένου, γι’ αυτό και οι προβλέψεις που βασίζονται αποκλειστικά σε προγνωστικά 6 ή 7 ημερών πρέπει να συνοδεύονται από επιφύλαξη.
Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.
If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.
Με βάση τα σημερινά στοιχεία γίνεται κατανοητό ότι ο καύσωνας που θα επηρεάσει τη χώρα δεν θα ξεκινήσει από τη Δευτέρα, όπως εσφαλμένα αναφέρθηκε, αλλά ουσιαστικά θα εγκατασταθεί από την Τρίτη 22 Ιουλίου, με σαφή σταδιακή ενίσχυση. Την Τρίτη παρατηρείαι η πρώτη αξιόλογη άνοδος της θερμοκρασίας, ιδίως στην Ανατολική Στερεά, τη Θεσσαλία, την Πελοπόννησο και τα Δωδεκάνησα, με τις τιμές στα 850 hPa να προσεγγίζουν τους 25–26°C.
Από την Τετάρτη και ιδίως την Πέμπτη, η θερμή αέρια μάζα κορυφώνεται, καλύπτοντας μεγάλο μέρος της χώρας και δίνοντας επιφανειακές θερμοκρασίες 41–43°C σε πολλές ηπειρωτικές περιοχές (χωρίς να αποκλείεται να τις ξεπεράσει τοπικά) Το κύμα διατηρεί υψηλό θερμικό φορτίο έως και την Παρασκευή 25 Ιουλίου, ωστόσο τότε αρχίζει σταδιακά να αποδυναμώνεται, πρώτα στα βόρεια και δυτικά, με την αποχώρηση της θερμής αέριας μάζας και την αντικατάστασή της από πιο ήπιες ροές. Η Παρασκευή συνεπώς αποτελεί την ημέρα σταδιακής εκτόνωσης του φαινομένου, αν και αρκετές περιοχές της Ανατολικής και Νότιας Ελλάδας θα παραμένουν σε θερμοκρασιακές τιμές καύσωνα έως και τις βραδινές ώρες. Το συγκεκριμένο επεισόδιο χαρακτηρίζεται από καθαρή θερμική μεταφορά από τη Μέση Ανατολή και όχι από το Μαρόκο ή την Ιβηρική, με τα ύψη 850 hPa να παραμένουν επί 72 ώρες άνω των 26–28°C σε περιοχές της Ανατολικής Ελλάδας — τιμές που αντιστοιχούν σε επιφανειακές θερμοκρασίες άνω των 42°C υπό καθαρό ουρανό και με ισχυρή ακτινοβολία. Πρόκειται για ένα σύντομο μεν, αλλά πολύ έντονο κύμα καύσωνα, του οποίου τα χαρακτηριστικά αποκλίνουν από το “κλασικό” πενθήμερο φαινόμενο και επιβάλλουν πιο προσεκτική διαχείριση στην επικοινωνία και την επιχειρησιακή του παρακολούθηση.
Βάσει του χάρτη θερμοκρασιών στα 850 hPa για την Τρίτη 22 Ιουλίου 2025, 12 UTC, το κύμα ζέστης ξεκινά σταδιακά να εγκαθίσταται, με τα θερμότερα τμήματα να εντοπίζονται στην Ανατολική Στερεά, Πελοπόννησο και Δωδεκάνησα, προετοιμάζοντας το έδαφος για την κορύφωση του καύσωνα την Τετάρτη–Πέμπτη και την Παρασκευή .Οι υψηλότερες θερμοκρασίες θα σημειωθούν κυρίως σε Βοιωτία, Αργολίδα, Δωδεκάνησα και Ανατολική Πελοπόννησο. Το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας (σε Αθήνα, Λάρισα) θα ενισχύσει το θερμικό φορτίο, αν και οι πολύ υψηλές (>42°C) τιμές αναμένονται περισσότερο την Τετάρτη-Πέμπτη και κυρίως την Παρασκευή . Θα επηρεαστεί επίσης η Θεσσαλία, η Κεντρική Μακεδονία και η Δυτική Ελλάδα , περιοχές οι οποίες μπαίνουν σταδιακά σε φάση προθέρμανσης με θερμοκρασίες >37°C αλλά χωρίς ακόμα κορύφωση.
Θα συνεχίσουμε την ανάλυση μέρα με την ημέρα σε επόμενα άρθρα μας
Σημαντικές παρατηρήσεις
1 . Τοπικότητα: Οι θερμοκρασίες θα είναι υψηλότερες σε περιοχές μακριά από τη θάλασσα και χωρίς αερισμό. Ακόμη και μέσα στην ίδια πόλη (π.χ. Αθήνα), μπορεί να υπάρχουν διαφορές 2–3 βαθμών.
2. Υγρασία: Σε νησιωτικές και παράκτιες περιοχές, ο δείκτης δυσφορίας (heat index) θα είναι υψηλότερος λόγω υγρασίας.
3. Νυχτερινές θερμοκρασίες: Σε αρκετές περιοχές, αναμένονται υψηλές ελάχιστες (>27–29°C), κάτι που αυξάνει το θερμικό φορτίο και ενισχύει την αίσθηση του καύσωνα.
Κλείνουμε υπενθυμίζοντας ότι σε κάθε περίοδο που η χώρα μας δοκιμάζεται από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ο καύσωνας, ο ρόλος της μετεωρολογικής ενημέρωσης γίνεται κρίσιμος. Σε αυτή τη σελίδα, αλλά και μέσα από τη συχνότητα του Star, συνεχίζουμε καθημερινά να παρακολουθούμε και να μεταφέρουμε υπεύθυνα το στίγμα του καιρού, χωρίς υπερβολές, και δίχως την ανάγκη να δημιουργήσουμε εντυπώσεις. Δεν ηγούμαι πλέον των επίσημων προγνώσεων της ΕΜΥ — ούτε είναι αυτός ο στόχος μου . Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία είναι και παραμένει ο επιχειρησιακός φορέας του κράτους για την έκδοση δελτίων και έχει πλέον άλλο Υπεύθυνο στη Διεύθυνση των Προγνώσεων . Εμείς επιλέγουμε να κινούμαστε με σεβασμό προς αυτόν τον ρόλο, εμπλουτίζοντας παράλληλα την εικόνα της πρόγνωσης μέσα από αναλύσεις, επεξηγήσεις και επισημάνσεις που βοηθούν τον πολίτη να κατανοήσει όχι μόνο τι θα συμβεί, αλλά και γιατί συμβαίνει. Το πνεύμα της γραφής μας δεν αλλάζει, ακόμη και όταν τα δεδομένα αλλάζουν. Επιμένουμε στη μετεωρολογική εγκυρότητα, στην καθημερινή επαλήθευση, και στη μεθοδική παρουσίαση των στοιχείων. Και πάνω απ’ όλα, επιμένουμε στο να εκπαιδεύεται το κοινό μέσα από κάθε μας παρέμβαση — γιατί ο καιρός αφορά όλους. Σε όσους μας διαβάζετε καθημερινά, σε όσους μας εμπιστεύεστε από τη συχνότητα της τηλεόρασης, σε όσους μοιράζεστε τον σεβασμό για την επιστήμη του καιρού: σας ευχαριστούμε θερμά. Η ενημέρωση συνεχίζεται — χωρίς κραυγές, αλλά με φωνή σταθερή.
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect
