Στις 28 Μαΐου 2025 ένα μεγάλο τμήμα ενός παγετώνα στις ελβετικές Άλπεις αποκολλήθηκε, με αποτέλεσμα την δημιουργία ενός χείμαρρου πάγου, λάσπης και βράχων που βύθισαν το μεγαλύτερο μέρος του χωριού Μπλάτεν – Ένα τεράστιο κομμάτι βράχου και πάγου από έναν παγετώνα κατέρρευσε την Τετάρτη από την ελβετική βουνοπλαγιά, στέλνοντας σύννεφα σκόνης στον αέρα και καλύπτοντας σχεδόν ολόκληρο ένα αλπικό χωριό, το οποίο οι αρχές είχαν εκκενώσει νωρίτερα αυτό το μήνα ως μέτρο ασφαλείας. Πλάνα που δημοσιοποιήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στην ελβετική τηλεόραση έδειξαν την κατολίσθηση λάσπης να συμβαίνει κοντά στο χωριό Μπλάτεν, στην νότια κοιλάδα Λέτσενταλ, όπου κτίρια βυθίστηκαν εν μέρει κάτω από μια μεγάλη μάζα λάσπης. Οι εικόνες που καταγράφονται είναι συγκλονιστικές.
Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.
If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.
Η περιφερειακή κυβέρνηση ανακοίνωσε σε ανακοίνωσή της ότι ένα σημαντικό τμήμα του παγετώνα Μπιρχ που βρίσκεται πάνω από το χωριό είχε διαλυθεί, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατολίσθηση που κάλυψε επίσης την κοντινή κοίτη του ποταμού Λόντσα, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο να δημιουργηθεί φράγμα στις ροές των υδάτων. Τις τελευταίες ημέρες, αξιωματούχοι διέταξαν την απομάκρυνση από το χωριό περίπου 300 ανθρώπων μαζί με όλο το ζωικό κεφάλαιο λόγω ανησυχιών ότι ο παγετώνας του 1,5 εκατομμυρίου κυβικών μέτρων μπορεί να βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. Στην Ελβετία αλλά και στην Ιταλία υπάρχουν “μαθήματα” από το παρελθόν που όλοι θέλουν να τα ξεχάσουν , αλλά από την άλλη μεριά πρέπει να τα λαμβάνουν υπόψιν τους για να αποφεύγονται τα χειρότερα
ΤΟ ΦΡΑΓΜΑ VAJONT KAI Η ΚΑΤΑΡΕΥΣΗ ΤΟΥ ΤΟ 1963
Ήταν 9 Οκτωβρίου του 1963 στη βορειοανατολική Ιταλία όταν 1.910 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Έγινε μία μεγάλη κατολίσθηση πίσω από το φράγμα Βάιοντ η οποία προκάλεσε ένα τεράστιο κύμα νερού ( ένα τσουνάμι στη στεριά) . Λίγο μετά τις 11 το βράδυ, υπονομευμένη από τις καταρρακτώδεις φθινοπωρινές βροχές, η πλαγιά του όρους Τοκ υποχώρησε και έπεσε με τρομερή ορμή στην τεχνητή λίμνη του Βάιοντ. Το κύμα που δημιουργήθηκε υπερπήδησε με ευκολία το φράγμα, χωρίς να το βλάψει σοβαρά, και όρμησε στο φαράγγι. Δευτερόλεπτα αργότερα έφτασε στο Λονγκαρόνε, σκοτώνοντας δύο χιλιάδες από τις τέσσερις χιλιάδες των κατοίκων του . Σύμφωνα με την επιστημονική και πολιτιστική υπηρεσία της Unesco, το γεγονός αυτό αποτελεί μια από τις χειρότερες ανθρωπογενείς περιβαλλοντικές καταστροφές όλων των εποχών. Η επιγραφή στο πολεμικό μνημείο της μικρής πόλης υπόσχεται ότι η θυσία όσων έχασαν τη ζωή τους για τη χώρα τους δεν θα ξεχαστεί ποτέ.
Το φράγμα Vajont φαίνεται εδώ πίσω από μια παλιά φωτογραφία του Longarone
Όποιος κοιτάξει πέρα από αυτό, ανατολικά στην κοιλάδα του Piave, θα δεί ένα λευκό φράγμα, ψηλά στην σχισμή ενός στενού φαραγγιού, με το τσιμεντένιο τοίχο του να αντανακλά τις ακτίνες του ήλιου που δύει. Το φράγμα ονομάζεται Vajont.
Όταν χτίστηκε, ήταν το ψηλότερο φράγμα του είδους του στον κόσμο, αξιοποιώντας τα νερά ενός μικρού ορεινού χείμαρρου για να δημιουργήσει μια λίμνη που θα παράγει υδροηλεκτρική ενέργεια για το μεταπολεμικό οικονομικό θαύμα της βόρειας Ιταλίας. Αλλά οι μηχανικοί και οι γεωλόγοι αγνόησαν τις προειδοποιήσεις των ντόπιων ότι η γη ήταν ασταθής και ότι το έργο τους είχε προκαλέσει ανησυχητικές σεισμικές κινήσεις.
Αργά το βράδυ της 9ης Οκτωβρίου 1963, ένα τεράστιο κομμάτι της πλαγιάς του βουνού αποκόπηκε που είχε το μέγεθος μιας μικρής πόλης και βάθους 400 μέτρων. Σαράντα πέντε δευτερόλεπτα αργότερα, τα ορμητικά νερά ταξιδεύοντας με 100 χλμ/ώρα βυθίστηκαν στη νέα τεχνητή λίμνη, δημιουργώντας ένα εσωτερικό τσουνάμι που ανέβηκε πάνω από 200 μέτρα πάνω από το φράγμα πριν πέσει κατακόρυφα προς το Longarone.
Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.
If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.
Τόσο ισχυρό ήταν το χτύπημα του νερού που σχεδόν όλα τα θύματα βρέθηκαν γυμνά, ενώ τα ρούχα τους διαλύθηακν σαν να σκίστηκαν από έκρηξη . Το φράγμα μπορεί να μην διαλύθηκε , αλλά το 80% των κατοίκων του Longarone και των γύρω χωριών του δεν έζησαν. Συνολικά, είναι γνωστό ότι έχουν πεθάνει σχεδόν 2.000 άνθρωποι – αλλά ο τελικός αριθμός των νεκρών δεν θα γίνει ποτέ γνωστός. Μόνο 30 από τα παιδιά του Longarone έζησαν .
Από όλα τα θύματα ταυτοποιήθηκαν μόνο τα 700 για τα οποία υπάρχουν τάφοι για τα πτώματα τα οποία τάφηκαν από τις οικογένειές τους, ενώ πολύ μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των μη επισημασμένων τάφων των αγνώστων που βρίσκονται ομοιόμορφα παρατεταγμένη στο κοιμητήριο της πόλης
Το Φράγμα Βάιοντ (ή Φράγμα Βαγιόντ) είναι πλέον εγκαταλελειμμένο φράγμα, το οποίο που ολοκληρώθηκε το 1959 στην κοιλάδα του ποταμού Βάιοντ, 100 χιλιόμετρα βόρεια της Βενετίας στην Ιταλία. Είναι ένα από τα υψηλότερα φράγματα στον κόσμο με ύψος 262 μέτρων.
Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.
If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.
Επανερχόμενοι στο αρχικό θέμα θυμίζουμε ότι Ελβετοί ειδικοί έχουν εκφράσει επανειλημμένα τις ανησυχίες τους σχετικά με την απόψυξη που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην υπερθέρμανση του πλανήτη, η οποία έχει επιταχύνει την υποχώρηση των παγετώνων στην Ελβετία. Αυτό που μπορώ να σας πω αυτή τη στιγμή είναι ότι περίπου το 90% του χωριού έχει καλυφθεί ή καταστραφεί, οπότε πρόκειται για μια μεγάλη καταστροφή που συνέβη εδώ στο Μπλάτεν», δήλωσε ο επικεφαλής της ασφάλειας της νότιας περιφέρειας του Βαλέ Στεφάν Γκάνζερ. Η περιφερειακή κυβέρνηση ανακοίνωσε σε ανακοίνωσή της ότι ένα σημαντικό τμήμα του παγετώνα Μπιρχ που βρίσκεται πάνω από το χωριό είχε διαλυθεί, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατολίσθηση που κάλυψε επίσης την κοντινή κοίτη του ποταμού Λόντσα, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο να δημιουργηθεί φράγμα στις ροές των υδάτων. «Υπάρχει ο κίνδυνος η κατάσταση να χειροτερέψει», δήλωσε ο Γκάνζερ, αναφερόμενος στο μπλοκαρισμένο ποτάμι. Πρόσθεσε ότι ο στρατός είχε κινητοποιηθεί μετά από προηγούμενες ενδείξεις ότι η κίνηση του παγετώνα επιταχύνεται.
Η Ελβετία διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό παγετώνων μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών χωρών και παρουσίασε απώλεια 4% του συνολικού όγκου των παγετώνων της το 2023. Αυτό σηματοδότησε τη δεύτερη μεγαλύτερη μείωση σε ένα μόνο έτος, μετά τη μείωση κατά 6% το 2022.
Πηγές : Euronews, The Vaiont (Vajont) landslide of 1963 The Landslide Blog
Ιστορικό Λεύκωμα 1963, σελ. 141, Καθημερινή (1997)