Το πρώτο ατύχημα που σχετίζεται με το κάπνισμα μέσα σε αερολάνο συνέβη στις 6 Αυγούστου 1937, όταν μια διεθνής πτήση της Aeroflot από τη Μόσχα προς την Πράγα συνετρίβη κοντά στην Herina καθώς ένας επιβάτης άναψε ένα τσιγάρο στην τουαλέτα. Και τα έξι άτομα (τρεις πλήρωμα, τρεις επιβάτες) σκοτώθηκαν.
Πολλά χρόνια αργότερα στις 11 Ιουλίου 1973 ένα Boeing 707 που κατευθύνονταν προς το αεροδρόμιο του Orly στη Γαλλία έπρεπε να κάνει αναγκαστική προσγείωση . Ήταν η πτήση του Varig Flight 820 όπου το πλήρωμα είχε αναφέρει ότι μια πυρκαγιά είχε ξεκινήσει σε μια πίσω τουαλέτα του αεροπλάνου, με την πιθανή αιτία να είναι ένα ακόμα αναμμένο τσιγάρο που προκάλεσε το περιεχόμενο ενός κάδου ώστε αυτός να πιάσει φωτιά. Το πλήρωμα είχε μετακινηθεί προς το μπροστινό μέρος του αεροπλάνου και την έξοδο έκτακτης ανάγκης, αλλά πολλοί από τους επιβάτες είχαν ήδη εισπνεύσει καπνό. Λόγω αυτού, η πλειοψηφία των επιβατών θεωρήθηκε ότι πέθανε από εισπνοή καπνού πριν από την πρόσκρουση του αεροπλάνου. Μόνο ένας από τους επιβάτες επέζησε, μαζί με 10 από τα 17 άτομα του πληρώματος του αεροσκάφους (συμπεριλαμβανομένου του πιλότου του αεροπλάνου) .
Από το 1977, η Πολιτική Αεροναυτική Επιτροπή των ΗΠΑ απαγόρευσε το κάπνισμα πούρων και πίπας στα αεροπλάνα, κατόπιν σχετικής επίμονης απαίτησης του συνδικάτου των αεροσυνοδών. Το 1984 απαγορεύτηκε το πάσης φύσεως κάπνισμα σε τουλάχιστον 30 θέσεις, από εκεί πέρασε σε πτήσεις διάρκειαςέως 2 ωρών, κάποιες εταιρίες το απαγόρευσαν στα εγχώρια δρομολόγια, κάτι που αναγκάστηκαν να κάνουν όλοι (διά νόμου) το 1990, με εξαίρεση της πτήσεις άνω των 6 ωρών
Οι πιλότοι μέχρι το 1990 μπορούσαν να καπνίζουν ενώ εκτελούσαν δρομολόγιο, καθώς οι νομοθέτες φοβούνταν τις συνέπειες του στερητικού συνδρόμου. Όμως όπως θα δείτε παρακάτω είχαμε άλλο ένα τραγικό ατύχημα από κάπνισμα πιλότων .
Γεγονός είναι ότι το 1995, η Delta Airlines έγινε η πρώτη εταιρεία του πλανήτη που εφάρμοσε την απαγόρευση σε όλες τις πτήσεις και, πριν μπει το 1996, οι ΗΠΑ είχαν συμφωνήσει με τον Καναδά και την Αυστραλία να μην επιτρέπουν πια το κάπνισμα σε πτήσεις μεταξύ αυτών των χωρών. Η πρώτη ευρωπαϊκή εταιρεία που απαγόρευσε το κάπνισμα στις πτήσεις ήταν η Turkish Airlines, το 1986. Ξεκίνησε με τις εγχώριες και το 1999 η απαγόρευση έγινε γενική.Το οριστικό τέλος στις ΗΠΑ ήλθε το 2000, όταν ο Bill Clinton υπέγραψε τον σχετικό νόμο. Ο γενικότερος επίλογος γράφτηκε το 2017, όταν και η Κίνα απαγόρευσε το κάπνισμα – για τους πιλότους απαγορεύτηκε το 2019. Έως τότε, οι ΗΠΑ είχαν προσθέσει στην απαγόρευση και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα.
Παρ’ όλα αυτά, ακόμα βρίσκεις τασάκια στο «μπράτσο» της θέσης σου (θες να πούμε υποβραχιόνιο;) και φωτεινές ενδείξεις «Μην καπνίζετε» στα αεροπλάνα. Γιατί; Γιατί υπάρχει τασάκι στην τουαλέτα ;
Η ρυθμιστική αρχή της αεροπορίας των ΗΠΑ ήταν αυτή που απαίτησε πρώτη την εγκατάσταση σταχτοδοχείων σε κάθε τουαλέτα, για την περίπτωση που κάποιος επιβάτης παραβεί τους κανόνες σε μέρος του αεροσκάφους όπου δεν υπάρχει μέλος του πληρώματος για έλεγχο. Εφόσον συμβεί αυτό, κρίθηκε ως πιο ασφαλής λύση η απόρριψη σε μέρος που δεν θα προκαλέσει γενικότερο πρόβλημα, αντί στον κάδο που μπορεί να πιάσει φωτιά. Ειδικότερα αναφέρεται
“”installation of placards prohibiting smoking in the lavatory and disposal of cigarettes in the lavatory waste receptacles; establishment of a procedure to announce to airplane occupants that smoking is prohibited in the lavatories; installation of ashtrays at certain locations; and repetitive inspections to ensure that lavatory waste receptacle doors operate correctly”.
Η ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή πρότεινε να μην είναι πλέον υποχρεωτικά τα τασάκια στις τουαλέτες των αεροσκαφών – καθώς είναι πλέον ευρέως γνωστό και αποδεκτό ότι το κάπνισμα στο αεροσκάφος δεν επιτρέπεται. Πρόσθεσε και ότι το να υπάρχει τασάκι στην τουαλέτα, μπορεί να υποδηλώνει πως εκεί το κάπνισμα είναι επιτρεπτό. Όποιος ανάψει τσιγάρο σε πτήση, μπορεί να τιμωρηθεί με σημαντικό πρόστιμο (έως 25.000$ στις ΗΠΑ), αλλά και να αποκλειστεί από την αεροπορική εταιρία για κάποιο χρονικό διάστημα. Ποινές υπάρχουν και για όποιους πειράζουν τους ανιχνευτές καπνού ή δεν υπακούν στις εντολές του πληρώματος. Για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα πρόστιμα ξεκινούν από 2 δολάρια και φτάνουν στα 4.000 δολάρια.
ΑΛΛΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΣΕ ΑΕΡΟΠΛΑΝΑ
Ανάλογη κατάσταση από πυρκαγιά που προέρχεται από τον χώρο της τουαλέτας (όχι απαραίτητα από το κάπνισμα) συνέβη στην πτήση 797 του Air Canada τον Ιούνιο του 1983, με αποτέλεσμα το θάνατο 23 επιβατών, οπότε εισήχθησαν νέες απαιτήσεις για την εγκατάσταση ανιχνευτών καπνού σε τουαλέτες.
Ο επίλογος των τραγικών δυστυχημάτων γράφεται στις 19 Μαΐου 2016 όταν η πτήση 804 της EgyptAir που μεταφέρει 66 άτομα από το Παρίσι για το Κάιρο εξαφανίζεται πάνω από τη Μεσόγειο, καθώς πετά νότια της Κρήτης. 
Ερευνητικές ομάδες από διάφορες χώρες ψάχνουν τα ίχνη του αεροπλάνου, όμως θα χρειαστεί να περάσει ένας μήνας για να βρεθούν τα συντρίμμια. Παρότι προσωπικά είδη των επιβατών και κομμάτια του αεροπλάνου άρχισαν να ξεβράζονται μερικές ημέρες αργότερα, το αεροπλάνο βρέθηκε κάτω από το νερό τον Ιούνιο. Το αρχικό σενάριο ήθελε την πτήση να έχει μπει στο στόχαστρο τρομοκρατών, καθώς η ομάδα των Αιγύπτιων ερευνητών ισχυρίστηκε ότι στα συντρίμμια βρέθηκαν εκρηκτικές ύλες.
Όμως, Γάλλοι ερευνητές κατέρριψαν τους ισχυρισμούς τους, λέγοντας ότι βρήκαν ενδείξεις πυρκαγιάς και διάλυσης του αεροπλάνου στον αέρα, αλλά όχι έκρηξης. Σύμφωνα με τα όσα κατέγραψε το μαύρο κουτί, η πτήση απείχε περίπου 40 λεπτά από τον προορισμό της όταν τα συστήματα πυρασφάλειας εντόπισαν καπνό. Μόλις ένα λεπτό μετά, και άλλος καπνός εντοπίστηκε στα ηλεκτρονικά και τους υπολογιστές κάτω από το πιλοτήριο. Το αεροπλάνο μετά έκανε μία στροφή 90 μοιρών, έκανε κύκλους και βούτηξε, με αποτέλεσμα να διασπαστεί στον αέρα, πριν να πέσει στη θάλασσα. Χρειάστηκε να περάσουν έξι χρόνια για να λυθεί το μυστήριο της πτήσης 804.
Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση για το δυστύχημα, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα μόλις το 2022, ένα τσιγάρο, το οποίο κάπνιζε ο πιλότος μέσα στο πιλοτήριο, είναι τελικά η αιτία για τη συντριβή της πτήσης και τον θάνατο 66 ατόμων. Η έρευνα κατέληξε ότι το τσιγάρο που είχε ανάψει είτε ο κυβερνήτης ή ο συγκυβερνήτης, σε συνδυασμό με τη διαρροή οξυγόνου από μία μάσκα, έγινε η αιτία για να ανάψει φωτιά στο πιλοτήριο. Μάλιστα, όπως αναφέρει η έκθεση των 134 σελίδων, οι Αιγύπτιοι πιλότοι κάπνιζαν τακτικά στο πιλοτήριο, καθώς αυτό δεν απαγορευόταν από την EgyptAir την εποχή που συνέβη το δυστύχημα. Σε κάθε περίπτωση, το κάπνισμα απαγορεύεται σήμερα για τους πιλότους, σε όλες τις πτήσεις. Τα πράγματα δεν ήταν πάντα έτσι, όμως, καθώς κάποιες χώρες τηρούσαν διαφορετική πολιτική μέχρι και πολύ πρόσφατα. Η τελευταία χώρα του κόσμου που απαγόρευσε το κάπνισμα μέσα στο πιλοτήριο ήταν η Κίνα, μόλις το 2019.
Πηγές: https://barneyspender.com/2014/10/20/in-a-corner-of-a-foreign-field/