Σε ποιά υπουργεία υπάγονται οι Μετεωρολογικές Υπηρεσίες στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο

Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία δεν μπορεί παρά να αποτελεί τον βασικό σύμβουλο του κράτους, όχι μόνο στα θέματα πρόγνωσης του καιρού, αλλά και της παρακολούθησης των περισσότερων μετεωρολογικών παραμέτρων καθώς και στον σχεδιασμό βέλτιστων πρακτικών για επίλυση προβλημάτων που αφορούν την προστασία του πολίτη από τις φυσικές καταστροφές και την ένταση των καιρικών φαινομένων.

Ο ιδρυτικός νόμος της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (ΜΥ) του ελληνικού κράτους (Ν. 5258/1931), παρά τους φιλόδοξους στόχους των οραματιστών,του Πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου και του Υπουργού Αεροπορίας Αλέξανδρου Ζάννα και τη ρητή σε αυτόν διατύπωση ότι η νέα ΜΥ θα «αποτελεί τη Μόνη Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία του κράτους», δυστυχώς, στις δεκαετίες που ακολούθησαν χαλκεύτηκε. Χαλκεύτηκε το πνεύμα του νόμου και έτσι έμειναν άλυτες οι παθογένειες μας στο κομμάτι της μετεωρολογικής συνεργασίας για την πραγματοποίηση των εθνικών μας στόχων. Ούτε, δυστυχώς, και οι μεταγενέστεροι νόμοι που αφορούν την ΕΜΥ, συντέλεσαν στην επίλυση τους, γιατί κυρίως είχε συντελεστεί η διάσπαση και η κατοχύρωση θεσμικά των μετεωρολογικών αρμοδιοτήτων του κράτους μας, σε επικαλυπτόμενα πεδία διαφόρων δημοσίων φορέων, δίχως υποχρεωτικές στρατηγικές στη συνεργασία τους.

Η θέση της ΕΜΥ, ως εθνικού μας αντιπροσώπου στον εξειδικευμένο Οργανισμό του ΟΗΕ, τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, θέση που επιβάλλεται από τη σύμβαση του και έχει τις εξ αυτής υποχρεώσεις που απορρέουν, χρειάζεται να είναι ουσιαστικά η αρμόζουσα κεντρική και καθοριστική σε μια αναθεώρηση του όλου θεσμικού πλαισίου των κατακερματισμένων μετεωρολογικών δραστηριοτήτων της χώρας μας.

Μεταξύ πολλών θεμάτων που ανέπτυξα στην Δημόσια τοποθέτησή μου κατά την διάρκεια των συζητήσεων επί του Νομοσχεδίου στην Επιτροπή της Βουλής , ήταν οτι τόνισα ιδιαίτερα, ότι την Διοίκηση της ΕΜΥ μετά την ένταξή της στο ΥΚΚΠΠ, θα πρέπει να την ασκεί ένας επιστήμονας Διεθνούς κύρους και η θέση του θα πρέπει να προκηρύσσεται, πρακτική που ακολουθείται από πολλές Ευρωπαϊκές χώρες. Η προτεινόμενη από το άρθρο 20 άσκηση Διοίκησης από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας μπορεί να είναι σεβαστή , αλλά δεν παύει να είναι θέση πολιτική .

Βέλτιστη λύση για την μελλοντική δομή της ΕΜΥ θα ήταν η υπηρεσία να αποτελέσει ένα Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου , μια Ανεξάρτητη Δημόσια Αρχή , με ανάλογη λειτουργία όπως αυτής της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών & Μεταλλευτικών Ερευνών- ΑΕΓΜΕ (Πρώην Ινσιτούτο Μεταλλευτικών Ερευνών-ΙΓΜΕ). Η επιλογή της Διοίκησης -της Ανεξάρτητης Αρχής – θα γίνεται από την Επιτροπή των Προέδρων , όπως προβλέπεται από την Νομοθεσία.

Παρακάτω ενδεικτικά αναφέρονται οι περιπτώσεις για το πως θα μπορέσει να έρθει μια τάξη στον Μετεωρολογικό -Υδρολογικό χώρο, ειδικά στα θέματα Πολιτικής Προστασίας.

Η μελλοντική Μετεωρολογική Υπηρεσία με κατάλληλα μνημόνια συνεργασίας θα μπορεί να συνεργαστεί με την ομάδα Meteo του ΕΑΑ για να αναπτύξουν ένα Εθνικό Μοντέλο Πρόγνωσης Καιρού , με την Γενική Διεύθυνση Υδάτων του ΥΠΕΝ για να αναπτυχθούν δίκτυα και τεχνικές Υδρολογίας με μεθόδους αντιμετώπισης των πλημμυρών , με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) για την παρακολούθηση των Εσωτερικών Υδάτων, κα.

Το Στρατιωτικό μέρος θα πρέπει να εξεταστεί από το ΥΠΕΘΑ , για το αν υπάρχει η πρόθεση δημιουργίας μιας Geo-Metoc Υπηρεσίας Ενόπλων Δυνάμεων, όπως είχε διατυπωθεί σε παλαιότερες συζητήσεις μέχρι το 2015 και δομή αντίστοιχη της NGA των ΗΠΑ ή της BGIC της Γερμανίας. Τα θέματα αυτά αφορούν τον Στρατό και μόνο – και φυσικά – δεν τίθεται και δεν προβάλλονται σε δημόσια διαβούλευση . Τα θέματα αυτά τα γνωρίζουν τα στελέχη του ΥΠΕΘΑ καθώς τα εφαρμόζουν πολλά κράτη μέλη του ΝΑΤΟ . Σημειώνω ότι η βάση για την Μετεωρολογία σε στρατιωτικό επίπεδο υπάρχει ήδη στη χώρα μας στο ΑΤΑ στο Περιφερειακό Μετεωρολογικό Κέντρο στη Λάρισα με καλές πρακτικές και αξιόλογο προσωπικό .

Διεθνώς στο Νομικό Καθεστώς των Μετεωρολογικών Υπηρεσιών από όλα τα κράτη περιγράφεται μόνο ο πολιτικός Φορέας . Στους πίνακες που ακολουθούν περιγράφονται αναλυτικά σε ποια Υπουργεία υπάγονται οι Μετεωρολογικές Υπηρεσίες .Σε ορισμένα κράτη είναι Υδρολογικές και Μετεωρολογικές και υπάγονται στα Υπουργεία Κλίματος και Περιβάλλοντος, Γεωργίας , Ενέργειας Μεταφορών και Επικοινωνιών. Παράδειγμα από τα τελευταία χρόνια αποτελεί η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Αγγλίας (το Met Office) που άλλαξε φορέα υπαγωγής και από το Υπουργείο Άμυνας υπάγεται πλέον στο Τμήμα Επιχειρήσεων, Ενέργειας και Βιομηχανικής Στρατηγικής. Το ίδιο έγινε με το Ισραήλ που τώρα ανήκει στο Υπουργείο Μεταφορών, Εθνικών Υποδομών και Οδικής Ασφάλειας , ενώ η γειτονική Ιταλία βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο αλλαγής του φορέα της.