Στους πρόποδες της Ευρυτανίας, εκεί όπου οι ορεινοί ποταμοί Καρπενησιώτης και Κρικελιώτης κατεβαίνουν από τις πλαγιές του Τυμφρηστού, γεννιέται ένα από τα πιο φιλόδοξα έργα υποδομής της επόμενης δεκαετίας. Το έργο «Εύρυτος» φιλοδοξεί να αναστρέψει την ανησυχητική πορεία της λειψυδρίας στην Αττική, εξασφαλίζοντας επάρκεια νερού για τουλάχιστον τριάντα χρόνια. Με την εκτροπή των δύο ποταμών προς τον Εύηνο και από εκεί στη λίμνη του Μόρνου — τον κύριο υδροδότη της πρωτεύουσας — το νερό θα διανύει εκατοντάδες χιλιόμετρα για να φτάσει στα σπίτια σχεδόν πέντε εκατομμυρίων ανθρώπων. Ένα έργο-μαμούθ που υπόσχεται βιωσιμότητα και ασφάλεια για τις επόμενες γενιές, αλλά ταυτόχρονα εγείρει ερωτήματα: ποιο είναι το πραγματικό περιβαλλοντικό και οικονομικό του αποτύπωμα; Πόσο θα κοστίσει στους πολίτες της Αθήνας το νερό της επάρκειας;
Περιγραφή του έργου
Το έργο «Εύρυτος» αφορά μια σημαντική παρέμβαση υδροδότησης για το λεκανοπέδιο της Αττικής. Συγκεκριμένα, όπως θα δούμε στο ρεπορτάζ του Στάρ, προβλέπεται η μερική εκτροπή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη (στην περιοχή της Ευρυτανίας) προς τον Εύηνο ποταμό. Το έργο θα περιλαμβάνει δύο σήραγγες συνολικού μήκους ~20 χλμ και διαμέτρου ~4 μ, ώστε να μεταφέρεται πλεονάζον νερό από τους δύο ποταμούς στον ταμιευτήρα του Εύηνου. Το κόστος του έργου εκτιμάται περίπου στα € 535 εκατ. με στόχο παράδοση το πρώτο εξάμηνο του 2029. Το έργο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στο σύστημα ύδρευσης της Αττικής (π.χ. γεωτρήσεις, αφαλάτωση, μείωση διαρροών) με συνολικό επενδυτικό πλαίσιο ~€ 2,5 δισ ! Ο βασικός στόχος είναι να εξασφαλιστεί επάρκεια ύδατος για τα επόμενα τριάντα (30) χρόνια στην Αττική.
Ποιά είναι τα Πλεονεκτήματα
Ενίσχυση υδροδοτικής επάρκειας : Με την εκτροπή των δύο ποταμών και τη σύνδεσή τους με τον Εύηνο, το έργο «Εύρυτος» αναμένεται να παρέχει σημαντική επιπλέον παροχή νερού — υπολογίζεται ότι μπορεί να συνεισφέρει έως ~150–200 εκατ. m³ ετησίως. Αυτό σημαίνει ενίσχυση του υδροδοτικού αποθέματος, κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο δεδομένου ότι το σύστημα υδροδότησης της Αττικής βρίσκεται σε οριακή κατάσταση. Με μεγαλύτερη επάρκεια, μειώνεται ο κίνδυνος για διακοπές ή μειωμένη ποιότητα ύδατος ακόμη και σε περιόδους ξηρασίας.
Λειτουργικότητα με χαμηλό ενεργειακό κόστος : Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία του σχεδιασμού είναι ότι η μεταφορά θα γίνεται με τη δύναμη της βαρύτητας — δηλαδή, χωρίς ανάγκη μεγάλης αντλητικής ενέργειας. Αυτό εξοικονομεί κόστος λειτουργίας, μειώνει ενεργειακό αποτύπωμα και συμβάλλει στην οικονομικότερη λειτουργία του συστήματος ύδρευσης.
Μακροχρόνια λύση και πρόληψη κρίσεων : Το έργο σχεδιάζεται με ορίζοντα ~30 ετών — σηματοδοτώντας ότι δεν είναι απλώς «έκτακτη λύση», αλλά μια στρατηγική επένδυση για την υδροδότηση της Αττικής. Αυτό δίνει περιθώριο για μείωση της ευαλωτότητας σε δυσμενή κλιματικά σενάρια και εξασφάλιση μεγαλύτερης ανθεκτικότητας στο υδροδοτικό σύστημα.
Περιβαλλοντικά και λειτουργικά πλεονεκτήματα : Η εκτροπή προβλέπεται ως μερική, δηλαδή δεν είναι πλήρης απομάκρυνση των ποταμών αλλά αξιοποίηση του πλεονάζοντος νερού τους.
Επιπλέον, η παρέμβαση δεν απαιτεί μεγάλη κατασκευή φραγμάτων ή μεγάλες τεχνητές λίμνες, κάτι που μειώνει την All Postsπεριβαλλοντική όχληση και τον αντίκτυπο σε οικοσυστήματα — τουλάχιστον όπως αναφέρεται στον σχεδιασμό.
Υπάρχουν Μειονεκτήματα ;
Περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τοπική αντίδραση : Παρά τις διαβεβαιώσεις, υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες από την τοπική κοινωνία της Ευρυτανίας. Η δημοτική αρχή του Καρπενησίου εκφράζει ότι οι ποταμοί Καρπενησιώτης και Κρικελιώτης δεν είναι απλώς «πόρος προς μεταφορά», αλλά κομμάτι της ταυτότητας της περιοχής, της καθημερινότητας και της οικονομίας της. Οι κίνδυνοι που επισημαίνονται περιλαμβάνουν: υποβάθμιση οικοσυστημάτων, απώλεια φυσικών ροών, επιπτώσεις σε τουρισμό (πεζοπορία, ράφτινγκ), αλλαγές βλάστησης και υδρολογικής ισορροπίας.
Χρονικός κίνδυνος και εκτέλεση έργου : Παρά τον προγραμματισμό για παράδοση το 2029, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος καθυστερήσεων, υπερβάσεων κόστους ή τεχνικών προβλημάτων — όπως συχνά συμβαίνει σε μεγάλα έργα υποδομών. Εάν η ολοκλήρωση αργήσει, τότε το σύστημα της Αττικής μπορεί να παραμείνει έκθετο τη μεταβατική περίοδο.
Κόστος και χρηματοδότηση : Το κόστος των ~€535 εκατ. (ή ευρύτερα part του επενδυτικού πλαισίου €2,5 δισ.) είναι σημαντικό. Η χρηματοδότησή του — και η μετακύλησή του στο κόστος χρήσης του νερού — είναι ζήτημα που προκαλεί προβληματισμό. Εάν το κόστος μεταφερθεί στους καταναλωτές, υπάρχει κίνδυνος κοινωνικής αντίδρασης, αλλά και επιβάρυνσης των ευάλωτων ομάδων.
Το έργο «Εύρυτος» δεν είναι από μόνο του πανάκεια: η μείωση βροχοπτώσεων, η αύξηση εξατμισιμότητας και η αλόγιστη κατανάλωση απαιτούν και μέτρα εξοικονόμησης, μείωσης διαρροών, επαναχρησιμοποίησης. Το έργο είναι σημαντικό αλλά πρέπει να ενταχθεί σε ένα συνεκτικό «πακέτο» διαχείρισης.
Εκτίμηση για τις τιμές του νερού στην Αττική
Ένα από τα κρίσιμα ερωτήματα είναι κατά πόσο το έργο «Εύρυτος» θα επηρεάσει τις τιμές του νερού για τον καταναλωτή στην Αττική — και με ποιο τρόπο.
Τι ισχύει σήμερα
Σύμφωνα με το τιμολόγιο της ΕΥΔΑΠ για κατοικίες (Οικιακή χρήση) ισχύουν σήμερα οι παραπάνω τιμές ανά κυβικό μέτρο
Η επίδραση στις τιμές μπορεί να εξεταστεί υπό δύο όψεις: (α) Θετική πίεση για σταθερότητα ή μείωση τιμών Το έργο, αν λειτουργήσει όπως σχεδιάζεται, θα προσφέρει πρόσθετο νερό με χαμηλό λειτουργικό κόστος (ως προς μεταφορά/ενέργεια). Αυτό μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο έλλειψης νερού και να περιορίσει το περιθώριο για μεγάλες αυξήσεις τιμής λόγω έλλειψης πόρων. Με άλλα λόγια, η μεγαλύτερη επάρκεια μπορεί να «αποσυμπιέσει» πιέσεις ανατιμήσεων. (β) Πίεση για αύξηση τιμών λόγω κόστους επένδυσης Παράλληλα όμως, το έργο συνεπάγεται σημαντική επένδυση (και ενδεχόμενα αυξημένο κόστος αποπληρωμής, συντήρησης, χρηματοδότησης). Όπως αναφέρει η ΕΥΔΑΠ, η τιμολογιακή αναπροσαρμογή πιθανώς θα συνδεθεί με την «ανταποδοτική ανάκτηση κόστους». Η Ρυθμιστική Αρχή θα εγκρίνει το κόστος και θα αποφασίσει τι μέρος του μπορεί να μεταφερθεί στους καταναλωτές.
Αν το έργο «Εύρυτος» τεθεί σε λειτουργία, τότε το μήνυμα είναι ότι μελλοντικά δεν θα είναι απαραίτητο να ανησυχούμε για δραστικές αυξήσεις τιμών λόγω έλλειψης νερού, καθώς η επάρκεια θα είναι βελτιωμένη. Ταυτόχρονα, όμως, δεδομένης της επένδυσης, είναι πιθανό ότι οι τιμές θα αυξηθούν μεσο-μακροπρόθεσμα (π.χ. 2026 και μετά) — εκτιμάται αναπροσαρμογή 2-3 €/μήνα για οικιακή κατανάλωση. Άρα, στην πράξη, οι καταναλωτές στην Αττική μπορεί να αντιμετωπίσουν μικρή αύξηση των τιμών προσεχώς (ως κάλυψη επενδυτικού κόστους) — αλλά ταυτόχρονα η λειτουργία του «Εύρυτου» δημιουργεί προϋποθέσεις ώστε η αύξηση να είναι λιγότερο δραματική, συγκριτικά με το εάν δεν είχε γίνει το έργο (οπότε η έλλειψη θα ανέβαζε πολύ περισσότερο τα τιμολόγια ή θα προκαλούσε περιορισμούς κατανάλωσης).
Είναι σημαντικό ότι η ΕΥΔΑΠ δηλώνει πως το νερό θα παραμείνει δημόσιο αγαθό και ότι δεν θα εισαχθούν επιπλέον «ειδικά τέλη» στους λογαριασμούς του νερού.
Ωστόσο, η λογική «ανταποδοτικότητας» σηματοδοτεί ότι οι τιμές θα πρέπει να καλύπτουν το κόστος επένδυσης/λειτουργίας. Ουσιαστικά, η αύξηση τιμής δεν θα είναι «τυχαία» αλλά συνδεδεμένη με το επενδυτικό πρόγραμμα και την έγκρισή του από τη ΡΑΑΕΥ. Για τους καταναλωτές με χαμηλή κατανάλωση (π.χ. κάτω των 20 m³/μήνα) η αύξηση μπορεί να είναι σχετικά μικρή — ενώ για μεγάλες καταναλώσεις ή επαγγελματικές χρήσεις η πίεση μπορεί να είναι μεγαλύτερη.
Συμπέρασμα
Για να διαμορφωθεί πιο σαφές σενάριο για μελλοντικές τιμές, θα χρειαστεί να δούμε το ακριβές κόστος ολοκλήρωσης του έργου, ποιο μέρος αυτού του κόστους θα μεταφερθεί στους καταναλωτές,τη ρύθμιση που θα εγκρίνει η ΡΑΑΕΥ για την ΕΥΔΑΠ και τέλος τις επιπτώσεις των υπόλοιπων μέτρων (γεωτρήσεις, μείωση διαρροών, αφαλάτωση) στο συνολικό κόστος. Με βάση τα παραπάνω το έργο «Εύρυτος» δεν είναι απλώς ένα τεχνικό σχέδιο εκτροπής ποταμών· είναι μια επένδυση ζωής για την υδροδοτική ασφάλεια της Αττικής. Αντιπροσωπεύει την προσπάθεια ενός ολόκληρου τόπου να προετοιμαστεί έγκαιρα απέναντι σε μια εποχή που το νερό παύει να είναι αυτονόητο αγαθό. Τα πλεονεκτήματα είναι προφανή: ενίσχυση της επάρκειας, ενεργειακή οικονομία, μακροχρόνια βιωσιμότητα. Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν υπαρκτές — από τις περιβαλλοντικές ισορροπίες της Ευρυτανίας έως την ανάγκη δίκαιης χρηματοδότησης και κοινωνικής αποδοχής. Όσο για τις τιμές του νερού, η εικόνα είναι διττή: το «νερό της ασφάλειας» ενδέχεται να κοστίσει λίγο περισσότερο, αλλά το τίμημα αυτό μπορεί να αποδειχθεί μικρό μπροστά στη σταθερότητα που εξασφαλίζει. Αν τελικά ο «Εύρυτος» πετύχει τον στόχο του, η Αττική δεν θα πληρώσει απλώς για περισσότερο νερό — θα επενδύσει στη σιγουριά ότι δεν θα της λείψει ποτέ.
Πηγές
- ΤΑ ΝΕΑ – «Η διαδρομή των υδάτων: Πώς ο Εύρυτος θα γεμίσει τον Εύηνο για να ξεδιψάσει η Αττική», 30/10/2025. https://www.tanea.gr/2025/10/30/greece/i-diadromi-ton-ydaton-pos-o-eyrytos-tha-gemisei-ton-eyino-potamo-gia-na-ksedipsasei-i-atti/
- Ημερησία – «ΕΥΔΑΠ: Το έργο των 535 εκατ. ευρώ που θα φέρει νερό στην Αττική», Οκτ. 2025. https://www.imerisia.gr/epiheiriseis/118003_eydap-eyrytos-ergo-ton-535-ekat-poy-tha-ferei-nero-stin-attiki-ston-orizonta
- ERT News – «Τα επτά μέτρα για τη στρατηγική αντιμετώπιση της λειψυδρίας», 2025.
- Αγρίνιο Press – «Αντιδράσεις στην Ευρυτανία για την εκτροπή Καρπενησιώτη και Κρικελιώτη», 2025.
- Karpenissi.gr – «Οι ποταμοί Καρπενησιώτης και Κρικελιώτης: φυσική κληρονομιά της Ευρυτανίας».
- ΣΚΑΪ – «Εύρυτος: το σχέδιο για το νερό που θωρακίζει την Αττική για τα επόμενα 30 χρόνια», 2025.
- ΕΥΔΑΠ – Επίσημο τιμολόγιο ύδρευσης 2025. https://www.eydap.gr/CustomerSupport/normalrates
Βιβλιογραφία
- Κουτσογιάννης Δ. (2022). Υδρολογία και Διαχείριση Υδατικών Πόρων. ΕΜΠ.
- Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (2024). Εθνικό Σχέδιο για την Αντιμετώπιση της Λειψυδρίας και της Ερημοποίησης.
- ΕΥΔΑΠ – Μελέτη Βιωσιμότητας Υδροδοτικού Συστήματος Αττικής 2024-2050.
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect