Κάποτε, πριν πολλά χρόνια, οι άνθρωποι της γης όταν κοίταζαν τον νυχτερινό ουρανό και αντίκριζαν ένα λαμπερό άστρο που έσκιζε το σκοτάδι — μια ουρά φωτεινή, σαν να φώτιζε τη νύχτα, το έβλεπαν ως σημάδι από τους θεούς.
Οι πολιτισμοί πίστευαν ότι όταν τα ουράνια φαινόμενα αλλάζουν, κάτι μεγάλο έρχεται. Ένας τέτοιος κομήτης, λένε οι υπολογισμοί, πέρασε τον ουρανό τρεις χιλιάδες περίπου χρόνια πριν — κατά την εποχή του Ραμσή Β’, του μεγάλου Φαραώ της Αιγύπτου, όταν οι πυραμίδες, οι ναοί και οι κολοσσιαίες στήλες στέκονταν στον ήλιο όπως τώρα. Οι Αιγύπτιοι ίσως τον είδαν και ίσως του έδωσαν κάποιο μύθο, αλλά αν τον ονόμασαν ή τον κατέγραψαν όπως εμείς δεν ξέρουμε με σιγουριά. Πάντως στο Βιβλίο της Νουτ (Book of Nut) – αρχαία αιγυπτιακή συλλογή αστρονομικών κειμένων- δεν υπάρχει καμία αναφορά ξεκάθαρη για “κομήτη με ουρά” που να μπορεί να ταυτιστεί με τον κομήτη του 1811 που θα αναφερθούμε παρακάτω, ούτε ημερομηνίες που να ταιριάζουν με μια εμφάνιση κομήτη γύρω στο 1250 π.Χ στην εποχή του Ραμσή Β’.
Ο κομήτης που έγινε γνωστός ως The Great Comet of 1811 ή C/1811 F1, ανακαλύφθηκε στις 25 Μαρτίου 1811 από τον Honoré Flaugergues όταν ήταν σε μεγάλη απόσταση από τον Ήλιο.Η τροχιά του ήταν μη περιοδική (non-periodic), ή τουλάχιστον με πάρα πολύ μεγάλη περίοδο, με εκτιμήσεις ότι θα μπορούσε να είναι πάνω από 2000 χρόνια. Ήταν ορατός με γυμνό μάτι επί περίπου 260 ημέρες — μια πολύ μεγάλη διάρκεια για κομήτη που διατηρεί λαμπρότητα τόσο πολύ καιρό. Μέχρι τον Οκτώβριο του 1811, όταν ήταν περίπου 1,2 αστρονομικές μονάδες (AU) από τη Γη, ο κομήτης έφτασε σε λαμπρότητα σχεδόν μηδέν (magnitude ≈ 0) — δηλαδή ήταν εντυπωσιακός, λαμπρός στον ουρανό. Η ουρά του ήταν μεγάλης έκτασης, και το coma του θεωρήθηκε ότι ήταν πολύ μεγάλο σε διάμετρο. Στις 24 Σεπτεμβρίου 1811 ο Μεγάλος #Κομήτης ήταν ιδιαίτερα ορατός. Οι καλλιτέχνες, τον ζωγράφισαν, άλλοι τον συμπεριέλαβαν στη λογοτεχνία, όπως ο Λέων Τολστόι στο έργο “Πόλεμος και Ειρήνη”. Ο απλός κόσμος πίστευε ότι ο κομήτης ήταν πρόξενος συμφορών στην Ευρώπη.
Όπως αναφέρει ο μύθος ο Μεγάλος Κομήτης του 1811 ήταν ήδη προφητευμένος από πολλές φυλές των Ινδιάνων της Αμερικής .
Ο Τecumseh ήταν ηγέτης των φυλών των Shawnee στη Βόρεια Αμερική. Γεννήθηκε στις αρχές του 1768 ή 1769 στην περιοχή του δυτικού Οχάιο. Το όνομά του στα Shawnee σημαίνει περίπου «πεφταστέρι» ή «κομήτης» (“Shooting Star”). Ήταν ένας δυναμικός αρχηγός που προσπάθησε να ενώσει πολλές φυλές Ινδιάνων για να αντισταθούν στην επέκταση των Ευρωπαίων εποίκων.
Ο Tecumseh ως αρχηγός των Shawnee χρησιμοποίησε την εμφάνισή του Κομήτη για να πείσει τις φυλές να ενωθούν, τονίζοντας τους ότι δεν είναι απλώς ένα ουράνιο θέαμα, αλλά σημάδι ότι κάτι δεν πάει καλά με τους εποίκους, με την απώλεια της γης, με την αδικία. Στην ίδια περίοδο το 1811 ενώ ο κομήτης ταξίδευε στον ουρανό, η γη άρχισε να τρέμει. Οι σεισμοί του New Madrid συγκλόνισαν τη γη τόσο πολύ που οι άνθρωποι νόμιζαν ότι ο κόσμος διαστέλλεται, ότι τα θεμέλια της γης κουνιούνται. Οι καλύβες έτρεμαν, τα ποτάμια άλλαζαν ροή και οι ιθαγενείς στην Αμερική ανησυχούσαν: μήπως είναι η εποχή της τιμωρίας, της μεγάλης αλλαγής;
Οι Ευρωπαίοι, βλέποντας τον κομήτη να συνοδεύεται από πολιτικά γεγονότα — τις συγκρούσεις στην Ευρώπη με τον Ναπολέοντα — άρχισαν να λένε ότι αυτός ο κομήτης είναι του Ναπολέοντα. Όπως λέμε σήμερα “το άστρο της τύχης”, αυτός ήταν κομήτης που συνοδεύει την τύχη ή την μοίρα του Ναπολέοντα — είτε καλό, είτε κακό. Οι Ευρωπαίοι της εποχής συνδέσανε τον κομήτη του 1811 με τον Ναπολέοντα και με τα γεγονότα των Ναπολεόντειων Πολέμων. Ορισμένοι στοχαστές και εφημερίδες έλεγαν ότι ο κομήτης προμήνυε ή συνοδεύει μεγάλες πολιτικές ανατροπές — και ο Ναπολέοντας ήταν μια τέτοια κεντρική μορφή. Έτσι ο κομήτης πήρε το παρατσούκλι «Napoleon’s Comet» σε μερικά ευρωπαϊκά σημεία, λόγω αυτής της σύνδεσης ψυχολογίας, προφητείας και φόβου / ελπίδας.
Οι Ινδιάνοι είδαν τον κομήτη ως επιβεβαίωση όσων έλεγε ο Tecumseh: ότι η γη δεν θα παραμείνει σταθερή όσο η αδικία συνεχίζεται, ότι οι ισχυροί πρέπει να προσέξουν — ότι ένα σημάδι είχε ήδη δοθεί από τον ουρανό. Οι σεισμοί, οι φυσικές καταστροφές, οι φόβοι, οι προφητείες όλα μπλέκονται σ’ ένα μωσαϊκό όπου άνθρωποι προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν το άγνωστο: “τι σημαίνει αυτό για εμάς;” . Η σύνδεση κομήτη–Tecumseh είναι ένα υπόδειγμα του πώς οι φυσικές επιστήμες, η προφορική ιστορία, οι παραδόσεις και η πολιτική συμβατική αφήγηση συστρατεύονται. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε πόσο βάσιμες είναι οι πηγές (προφορικές μαρτυρίες, έγγραφα αποίκων, αλληλογραφία, δημοσιογραφικές καταγραφές) και πόσο επηρεάζονται οι ιστορίες από την ανάγκη των ανθρώπων να βρουν νόημα σε γεγονότα που είναι τρομακτικά ή ακατανόητα. Φυσικά συχνά οι αφηγήσεις “μεγαλώνουν” με τον χρόνο, αποκτώντας προσθήκες, μεταλλαγές — ιδιαίτερα όταν πρόκειται για θρύλους με ηθική και πολιτική διάσταση.
Ωστόσο, η ιστορική έρευνα επιβεβαιώνει πολλά από εκείνα που λέγονται: ο κομήτης υπήρξε, η δύναμη του Tecumseh υπήρξε, οι σεισμοί υπήρξαν, και ο συνδυασμός τους δημιούργησε ένα πλαίσιο που επηρέασε συμπεριφορές, αποφάσεις φυλών και αποίκων. Ο “Κομήτης του Tecumseh” δεν είναι απλώς αστρονομικό φαινόμενο ούτε απλώς θρύλος. Είναι ένας πολυσύνθετος συνδυασμός πραγματικότητας και μεταφοράς, φυσικού φαινομένου και πολιτικού–ψυχολογικού εργαλείου. Η εμφάνιση του κομήτη τονίζει το πόσο βαθιά η φύση έχει διαχρονικά λειτουργήσει ως καμβάς για την αφήγηση της ανθρώπινης ύπαρξης: της αντίστασης, της ελπίδας, της πίστης, της ανάγκης να υπάρξει νόημα πέρα από το πεπερασμένο και την καθημερινότητα. Στην περίπτωση του Tecumseh, ο κομήτης έγινε ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της ζωής και της κληρονομιάς του — όχι μόνο ως σημάδι που κάποιοι πίστεψαν ότι προφήτευσε, αλλά ως σύμβολο που ενέπνευσε, κινητοποίησε και ενίσχυσε την πίστη σε έναν στόχο: την ενότητα των φυλών, την αντίσταση στην καταπίεση, την επίμοχθη επιδίωξη της ελευθερίας.
