Η περίοδος των αυξημένων βροχοπτώσεων στα τέλη Απριλίου αποτελεί κρίσιμο σημείο για την οικολογική ισορροπία και την πρόληψη πυρκαγιών καθώς οι βροχές ενισχύουν την ανάπτυξη της βλάστησης και μπορούν επίσης να αυξήσουν την ποσότητα καύσιμης ύλης, ενισχύοντας τον κίνδυνο πυρκαγιών κατά τους θερινούς μήνες. Μέσα στα θετικά των αυξημένων Βροχοπτώσεων για φέτος ήταν η αναζωογόνηση της βλάστησης, ιδιαίτερα στις περιοχές που είχαν υποστεί ξηρασία, όπως στα νησιά των Κυκλάδων . Αυτό άμεσα θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της βιοποικιλότητας και την ενίσχυση των οικοσυστημάτων, ενώ η επαρκής υγρασία στο έδαφος θα μειώσει άμεσα τον κίνδυνο ξηρασίας, προστατεύοντας τις καλλιέργειες και διασφαλίζοντας την επάρκεια υδάτινων πόρων. Τα αρνητικά των αυξημένων Βροχοπτώσεων όμως είνια ότι συνδέονται με την υπερανάπτυξη της καύσιμης ύλης , καθώς η αυξημένη βλάστηση μπορεί να οδηγήσει σε υπερανάπτυξη της καύσιμης ύλης, η οποία, όταν ξηραίνεται, αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών. Σύμφωνα με τις μελέτες που παραθέτουμε, η αυξημένη βιομάζα από προηγούμενες βροχοπτώσεις μπορεί να συμβάλει σε μεγαλύτερη ένταση πυρκαγιών κατά τη διάρκεια ξηρών περιόδων. Μη ξεχνάμε ότι η πυκνή βλάστηση καθιστά δυσκολότερη την πρόσβαση και τον έλεγχο των πυρκαγιών, αυξάνοντας τον χρόνο απόκρισης και τον κίνδυνο εξάπλωσης.
Η Επίδραση των βροχοπτώσεων στη Χαμηλή Βλάστηση και η Εκδήλωση των Πυρκαγιών
Η χαμηλή βλάστηση, όπως χόρτα και θάμνοι, αναπτύσσεται ραγδαία μετά από βροχοπτώσεις , και καθώς κατά τους θερινούς μήνες, αυτή η βλάστηση ξηραίνεται, μετατρέπει τις περιοχές σε εύφλεκτες ζώνες. Η αυξημένη ποσότητα καύσιμης ύλης ενισχύει την ένταση και την ταχύτητα εξάπλωσης των πυρκαγιών. Παραδείγματα από την Ελλάδα έχουμε από τις πυρκαγιές στην Ηλεία το 2007 οι οποίες προηγήθηκαν από έντονες βροχοπτώσεις την άνοιξη και κατέστρεψαν τεράστιες εκτάσεις δασών και καλλιεργειών. Οι κύριοι λόγοι βέβαια εκείνων των πυρκαγιών ήταν και άλλοι, αλλά δεν μπορούμε να αναπτύξουμε περαιτέρω αυτό το θέμα. Το ίδιο πάντως έγινε και το 2021, όταν η Εύβοια αντιμετώπισε καταστροφικές πυρκαγιές μετά από μια περίοδο αυξημένων βροχοπτώσεων την άνοιξη ενώ και στο εξωτερικό , στην Καλιφόρνια, οι αυξημένες βροχοπτώσεις την άνοιξη του 2023 οδήγησαν σε υπερανάπτυξη βλάστησης, η οποία, κατά τη διάρκεια του ξηρού καλοκαιριού, συνέβαλε σε εκτεταμένες πυρκαγιές. Ο παράγων καιρός είναι σημαντικός, αλλά δεν είναι και ο μόνος που ευθύνεται για την έκταση των πυρκαγιών.
Προληπτικά μέτρα -Άμεση η εφαρμογή του Νόμου Καθαρισμού των Οικοπέδων
Όλοι οι Δήμοι και οι πολίτες να εφαρμόσουν το μέτρο του καθαρισμού των οικοπέδων από ξερά χόρτα, ειδικά φέτος που οι σχετικά αυξημένες βροχοπτώσεις τον Απρίλιο δημιούργησαν ευνοϊκές συνθήκες για την υπερβολική ανάπτυξη της χαμηλής βλάστησης σε ωρισμένες περιοχές. Οι βροχοπτώσεις του Απριλίου συνέβαλαν σε αύξηση της χλόης, των αγριόχορτων και γενικά της χαμηλής βλάστησης , καθώς αυτή η βλάστηση μόλις ξεραθεί τον Μάιο και Ιούνιο, γίνεται ιδανική καύσιμη ύλη και σε συνδυασμό με τις θερμοκρασίες άνω των 30°C, τη χαμηλή σχετική υγρασία και τους άνεμους άνω των 5-6 μποφόρ, μπορεί να αποτελέσει αιτία ανεξέλεγκτης εξάπλωσης φωτιάς εντός ή γύρω από αστικές περιοχές.
Σύμφωνα με την Πυροσβεστική Διάταξη 20/2022, όλοι οι ιδιοκτήτες, νομείς και επικαρπωτές οικοπέδων, αγροτεμαχίων και ακάλυπτων χώρων έχουν υποχρέωση μέχρι 30 Απριλίου (υπήρξε παράταση εως 15 Ιουνίου) κάθε έτους να τα καθαρίσουν. Η μη συμμόρφωση επιφέρει πρόστιμο και σε περιπτώσεις πρόκλησης πυρκαγιάς, ποινικές ευθύνες. Να μην έρθει η φωτιά και προκαλέσει ζημιές ακόμη και στον αστικό ιστό , όπως συνέβη πέρσι . Μη ξεχνάμε ότι δεκάδες καταστροφές οικισμών στην Αττική, στην Εύβοια και στη Ρόδο προήλθαν από φλόγες που ξεκίνησαν μέσα ή κοντά σε κατοικημένες περιοχές λόγω μη καθαρισμένων οικοπέδων.
Ένα ξερό οικόπεδο μπορεί να είναι ο πιο επικίνδυνος πυρήνας έναρξης φωτιάς. Όλοι οι Δήμοι θα πρέπει φέτος να εφαρμόσουν το μητρώο καθαρισμού οικοπέδων, να ενημερώσουν τους δημότες με ειδοποιήσεις και να καθαρίσουν αυτεπάγγελτα τα οικόπεδα και να χρεώσουν το κόστος στους ιδιοκτήτες, εκτός αν οι ιδιοκτήτες έχουν δηλώσει αδυναμία πληρωμής του κόστους καθαρισμού . Για τα θέματα αυτά υπήρξε -προσφάτως συνάντηση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Ιωάννη Κεφαλογιάννη με το προεδρείο της ΠΟΜΙΔΑ, την περασμένη Δευτέρα 28.4.2025 , όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο. Από σήμερα που ξεκίνησε η αντιπυρική περίοδος, εκδίδεται και ο χάρτης επικινδυνότητος , ο οποίος για την αυριανή ημέρα διατηρεί χαμηλό τον δείκτη κινδύνου . Ο Υπουργός ΚΚΠΠ κ. Γιάννης Κεφαλογιάννης σχετικά με τον καθαρισμό των οικοπέδων έκανε λόγο για παράταση περίπου 45 ημερών που πρέπει να δοθεί «λόγω και των κλιματολογικών συνθηκών, έτσι ώστε να συνεχιστούν οι καθαρισμοί». Τόνισε, δε, πως φέτος θα υπάρξει «αυστηρή επιτήρηση από τους δήμους και όπου χρειαστεί θα επιβληθούν και τα κατάλληλα πρόστιμα».
Δείτε σχετικό απόσπασμα για τους καθαρισμούς των οικοπέδων από την εκπομπή “Επίλογος” της ΕΡΤ , όπου ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Γιάννης Κεφαλογιάννης, παραχώρησε την Πέμπτη 01/05/2025 συνέντευξη στον δημοσιογράφο Απόστολο Μαγγηριάδη.
Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.
If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.
ΚΑΝΕΤΕ ΔΗΛΩΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ-ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ
Βιβλιογραφία
-
Χαλκιάς, Γ. (2015). Δυναμική της Βλάστησης και Φυσικές Καταστροφές στην Ελλάδα. Εκδόσεις Παπαζήση / Καράμπελας, Σ. (2008). Δασικές Πυρκαγιές: Αιτίες, Πρόληψη και Καταστολή. Εκδόσεις Ζήτη/ Keeley, J. E., & Syphard, A. D. (2016). Climate change and future fire regimes: Examples from California. Geosciences, 6(3), 37. https://doi.org/10.3390/geosciences6030037
-
Lloret, F., & Moré, G. (2007). Vegetation responses to rainfall variability and fire disturbance in Mediterranean ecosystems. Plant Ecology, 189(2), 179–195. / Pausas, J. G., & Bradstock, R. A. (2007). Fire regimes and vegetation responses in Mediterranean ecosystems. Springer/ Dimitrakopoulos, A. P. (2001). Analytical study of the fire danger rating index in the Mediterranean ecosystems. Forest Ecology and Management, 143(1-3), 51-58.