TOP STORIES TOP VIDEOS Αρθρογραφια Κοινωνία Μετεωρολογία και Κλίμα

Γιατί λέμε “μυρίζει το χώμα” ή “μυρίζει η βροχή”;

Όσοι βρεθήκαμε τις μεσημεριανές ώρες σε εξωτερικούς χώρους πριν πιάσει ακόμη η βροχή, παρατηρήσαμε μια ξεχωριστή οσμή στην ατμόσφαιρα που γινόταν σταδιακά πιο έντονη όταν οι πρώτες σταγόνες βροχής έπεφταν στο ζεστό και ξηρό έδαφος. Τι ακριβώς όμως συμβαίνει και πριν από μια βροχή όλοι μυρίζουμε και καταλαβαίνουμε τελικώς μια «γήινη» μυρωδιά ; Αυτή η μυρωδιά που αναγνωρίζουμε πριν από τη βροχή προέρχεται από την υγρασία του εδάφους.
Αυστραλοί επιστήμονες κατέγραψαν για πρώτη φορά τη διαδικασία σχηματισμού της ουσίας petrichor το 1964
Ως πετριχώρ ή πετριχώρας ονομάζεται η οσμή που αναδύεται από το έδαφος όταν πέφτουν πάνω του οι σταγόνες της βροχής. Η ετυμολογία της λέξης προκύπτει από τον συνδυασμό των ελληνικών λέξεων πέτρα και ιχώρ, όπου κατά την ελληνική μυθολογία ο ιχώρας ήταν το χρυσό υγρό που έρεε στις φλέβες των θεών αντί αίματος.
Το petrichor είναι ένας συνδυασμός αρωματικών χημικών ενώσεων. Ορισμένες από αυτές είναι τα έλαια που παράγονται από τα φυτά και ο κύριος συντελεστής του είναι τα ακτινοβακτήρια (actinobacteria). Αυτοί οι μικροσκοπικοί μικροοργανισμοί βρίσκονται σε αγροτικές και αστικές περιοχές καθώς και σε θαλάσσια περιβάλλοντα. Διασπούν τη νεκρή (ή την σε διαδικασία αποσύνθεσης) οργανική ύλη σε απλές χημικές ενώσεις, οι οποίες μπορούν στη συνέχεια να γίνουν θρεπτικές ουσίες για την ανάπτυξη φυτών και άλλων οργανισμών.
https://www.youtube.com/watch?v=2txpbrjnLiY
Μετά από μια περίοδο ξηρότητας,, ο ρυθμός δραστηριότητας αποσύνθεσης των ακτινοβακτηρίων επιβραδύνεται. Λίγο πριν από μια βροχή, ο αέρας γίνεται πιο υγρός και το έδαφος αρχίζει να υγραίνεται. Αυτή η διαδικασία βοηθά στην επιτάχυνση της δραστηριότητας των ακτινοβακτηρίων και σχηματίζεται μια οργανική ένωση που ονομάζεται geosmin
Το geosmin συμβάλλει στην μυρωδιά του petrichor και είναι ένας τύπος αλκοόλης, όπως το οινόπνευμα που βάζουμε στις πληγές. Τα μόρια αυτής της αλκοόλης τείνουν να έχουν έντονο άρωμα, αλλά η περίπλοκη χημική δομή του geosmin το καθιστά ιδιαίτερα αντιληπτό στους ανθρώπους ακόμα και σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Οι μύτες μας μπορούν να ανιχνεύσουν ακόμα και μικρά ποσοστά geosmin ανά τρισεκατομμύριο μορίων αέρα.
https://www.youtube.com/watch?v=GJF16xN8_BM
Όταν οι σταγόνες βροχής πέφτουν στο έδαφος, ιδιαίτερα σε πορώδεις επιφάνειες, όπως το χώμα, ή το τσιμέντο, διαλύονται σε επιμέρους μικροσκοπικά σωματίδια, που ονομάζονται αερολύματα. Τότε, η geosmin και άλλες πετροχημικές ενώσεις, που μπορεί να υπάρχουν ήδη στο έδαφος ή και μέσα στις σταγόνες της βροχής, απελευθερώνονται σε μορφή αερολύματος και μεταφέρονται από τον άνεμο στις γύρω περιοχές. Εάν η βροχόπτωση είναι αρκετά έντονη, το άρωμα του petrichor μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα και να “προειδοποιήσει” τους ανθρώπους ότι επίκειται βροχόπτωση σε λίγα λεπτά.
Το άρωμα τελικά απομακρύνεται αφότου περάσει η καταιγίδα και το έδαφος αρχίσει να στεγνώνει. Αυτό αφήνει τα ακτινοβακτήρια και πάλι σε αναμονή, έτοιμα να μας… προειδοποιήσουν για το πότε θα βρέξει και πάλι.
Οπότε, συμπερασματικά: Η μυρωδιά της βροχής οφείλεται στο petrichor.Η απελευθέρωση της οσμής καταγράφηκε σε πείραμα του Τεχνολογικού Ινστιτούτου Μασαχουσέτης το 2015 και σύμφωνα με την έρευνα όταν η βροχή πέφτει σε πορώδες έδαφος, ο αέρας από τους πόρους σχηματίζει μικρές φυσαλλίδες οι οποίες ανεβαίνουν στην επιφάνεια και απελευθερώνουν αερολύματα, τα οποία είναι αυτά που μεταφέρουν τη μυρωδιά μαζί με βακτήρια του εδάφους. Η βροχή στην οποία οι σταγόνες πέφτουν με αργό ρυθμό απελευθερώνει μεγαλύτερη ποσότητα αερολυμάτων, κάτι που συμβαδίζει με την εμπειρική παρατήρηση πως ο πετριχώρας εμφανίζεται πιο συχνά μετά από βροχές μικρής έντασης
Όσοι είστε ακόμη σε εξωτερικό χώρο ακόμη , απολαύστε τη μυρωδιά της βροχής . Αξίζει !!!

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Μπορεί με τα παραπάνω να “απομυθοποιήσαμε” τη μυρωδιά της βροχής και να εξηγήσαμε γιατί συμβαίνει επιστημονικά , όμως αυτό δεν σημαίνει οτι πάντοτε μέσα μας δεν θα υπάρχουν και οι μαγικές μυρωδιές ή ακόμη και τα λόγια της βροχής που θα  διαστέλλουν τα τα μάτια μας και τις ψυχές μας μες στ’ όνειρο και τις θύμησες,  όπως αναφέρει παρακάτω ο Γιάννης Ρίτσος, στο ποίημά του «Το χώμα κάτω απ’ τη βροχή»

” Ήσυχα λόγια της βροχής, μπορεί και να θυμίσουν
το μοσκοβόλημα της γης- όχι της γης όταν σκάβουν ένα λάκκο-
της γης που βρέχεται κι απορροφά κ’ υπομένει και πρααίνεται
και λουλουδίζει μια μέρα αναπάντεχα –
μια μυρωδιά καρτερίας, απαλή και μεγάλη
που διαστέλλει τα μάτια μας μες στ’ όνειρο σαν να τα κλείνει…”  

Πηγές :

  • https://www.nature.com/articles/ncomms7083
  • https://www.nature.com/articles/201993a0
  • https://www.nature.com/articles/s41564-020-0697-x https://www.iatropedia.gr/tips/giati-myrizei-vrochi-ti-einai-afto-pou-myrizete-eidika-sta-protovrochia/109033/
  • https://theconversation.com/why-you-can-smell-rain-101507
  • ΒΙΝΤΕΟ –  ⊰❂⊱Βροχή⊰❂⊱Δημιουργός –  Μαίρη Λαζαράκη

Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect

Visited 947 times, 1 visit(s) today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *