Ο Αριστείδης Μωραϊτίνης ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και από τους πρωτοπόρους της ελληνικής αεροπορίας. Ο Αριστείδης Μωραϊτίνης γεννήθηκε στην Αίγινα στις 3 Φεβρουαρίου 1891 και πέθανε στις 22 Δεκεμβρίου 1918.Ηταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού και ένας από τους πρωτοπόρους της ελληνικής αεροπορίας, ιδιαίτερα στην ανάπτυξη της Ναυτικής Αεροπορίας. Ξε κίνησε τη σταδιοδρομία του εισερχόμενος στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων το 1906 και αποφοίτησε ως σημαιοφόρος το 1910.
Με την έκρηξη των Βαλκανικών Πολέμων (1912–1913) συμμετείχε σε ένα από τα πιο ιστορικά γεγονότα της πρώιμης αεροπορικής δράσης: μαζί με τον Μιχαήλ Μουτούση, πραγματοποίησε την πρώτη στην παγκόσμια ιστορία αποστολή ναυτικής συνεργασίας με υδροπλάνο, πετώντας πάνω από τα Δαρδανέλλια για να εντοπίσουν τον αποχωρούντα οθωμανικό στόλο, και ρίχνοντας αυτοσχέδιες βόμβες.
Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου εξακολούθησε να πρωτοστατεί στην ανάπτυξη της ναυτικής αεροπορίας, ιδρύοντας την πρώτη σχολή και συμβάλλοντας στη συγκρότηση της Ναυτικής Αεροπορικής Υπηρεσίας (ΝΑΣ). Ως διοικητής της μονάδας αυτής, υπηρέτησε στην Ανατολική Μακεδονία, το Αιγαίο και τα Δαρδανέλλια, συμμετέχοντας σε επιχειρήσεις με Sopwith Camel και καταγράφοντας συνολικά εννέα καταρρίψεις εχθρικών αεροσκαφών, καθιστώντας τον τον μόνο Έλληνα άσσο του πρώτου παγκοσμίου πολέμου. . Το 1916 κατατάχτηκε στο Κίνημα Εθνικής Αμύνης του Ελευθερίου Βενιζέλου και συμμετείχε δυναμικά ως εκπαιδευτής αεροπόρων και επικεφαλής αεροπορικών αποστολών στο Μακεδονικό Μέτωπο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς και στις περιοχές των Δαρδανελλίων, στο ανατολικό Αιγαίο και στη Μικρά Ασία, μέχρι και το τέλος του Πολέμου.
Αναδείχτηκε στον κορυφαίο «ιπτάμενο άσσο» της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, όχι μόνο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και γενικότερα της αεροπορικής ιστορίας της Ελλάδας, με συνολικά εννέα καταρρίψεις εχθρικών αεροσκαφών. Παράλληλα, απέσπασε σημαντικές διακρίσεις από την Ελληνική και τη Βρετανική Κυβέρνηση. Τον Νοέμβριο του 1918, μετά τη συνθηκολόγηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ήταν επικεφαλής του ελληνικού αεροπορικού σμήνους που πέταξε στην Κωνσταντινούπολη. Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών, αφήνοντας σημαντικό έργο στον τομέα της ανάπτυξης του αεροπορικού οράματος, συμπεριλαμβανομένου και στη δημιουργία τοπικής αεροπορικής βιομηχανίας.
Η ΠΡΩΤΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ
Στις 24 Ιανουαρίου 1913 (5 Φεβρουαρίου νέου ημερολογίου) ο σημαιοφόρος Αριστείδης Μωραϊτίνης ως παρατηρητής και ο υπολοχαγός Μιχαήλ Μουτούσης ως χειριστής, ύστερα από εντολή του διοικητή της ναυτικής βάσης Μούδρου, ξεκίνησαν για την αποστολή Στις 08.30 το πρωί το αεροσκάφος τους αποθαλασσώθηκε και πέταξε διαδοχικά πάνω από τον Ελλήσποντο και την Καλλίπολη, όπου κατόπτευσε την εχθρική ναυτική βάση του Ναγαρά. Η πορεία που ακολούθησαν ήταν σκοπίμως τεθλασμένη ώστε να αποφύγουν τα τουρκικά παρατηρήτρια. Από ύψος 1.200 μ. ο Μωραϊτίνης αναγνώρισε μεγάλο μέρος του εχθρικού στόλου: το θωρηκτό «Χαϊρεδίν Μπαρμπαρόσσα», τρία τορπιλοβόλα και επτά αντιτορπιλικά. Μάλιστα ένα από τα αντιτορπιλικά είχε υποστεί σοβαρές ζημιές και επισκευαζόταν στα αβαθή. Όλες αυτές οι πληροφορίες αποτυπώθηκαν σε ένα πρόχειρο σχεδιάγραμμα που το συμπλήρωσε κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Κατά τη διάρκεια της αναγνωριστικής αποστολής, το ελληνικό αεροσκάφος δεχόταν τα πυρά των τουρκικών πυροβολείων, αλλά και από τα ατομικά όπλα των Τούρκων στρατιωτών, που δεν κατάφεραν να το χτυπήσουν. Αμέσως μετά την αναγνώριση, ο Μωραϊτίνης έριξε τέσσερις αυτοσχέδιες βόμβες που προκάλεσαν επιφανειακές ζημιές στην προβλήτα, καθώς και σε σκάφη στο τούρκικο αγκυροβόλιο. Στην επιστροφή κατευθύνθηκαν με το αεροσκάφος προς τη Λήμνο, αλλά νοτιοδυτικά της Ίμβρου εκτελέστηκε, λόγω μηχανικής βλάβης, αναγκαστική προσθαλάσσωση. Στην περιοχή έσπευσε το αντιτορπιλικό «Βέλος» που το ρυμούλκησε και το μετέφερε τελικά στον Μούδρο στις 15:30. Η συνολική διάρκεια της πτήσης ήταν 2 ώρες και 20 λεπτά, ενώ το αεροσκάφος διήνησε 120 χλμ. Ως προς τον αντικειμενικό στόχο της, δηλαδή την αναγνώριση του οθωμανικού στόλου στο αγκυροβόλιο του Ναγαρά, η αποστολή στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία.
Έλληνες και Βρετανοί αεροπόροι στον Μούδρο το 1917. Ο Μωραϊτίνης εμφανίζεται καθισμένος στα δεξιά
Η συγκεκριμένη αποστολή θεωρείται ως η πρώτη στην ιστορία αεροπορική αποστολή ναυτικής συνεργασίας και είχε ευρεία απήχηση στο τύπο της εποχής, ελληνικό και διεθνή. Η σημασία της για τις ελληνικές δυνάμεις ήταν σημαντικότατη. Εκτός από το γεγονός ότι συγκεντρώθηκαν πολύτιμες πληροφορίες, διαφάνηκε πλέον η δυνατότητα να αξιοποιηθεί το αεροπλάνο σε διάφορες αποστολές προς όφελος της Ελλάδας. Για τον ίδιο τον Μωραϊτίνη το γεγονός αυτό σημάδεψε τη σταδιοδρομία του και στο εξής η αεροπορία θα μονοπωλήσει το ενδιαφέρον του.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΩΡΑΙΤΙΝΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ “ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΓΚΑΙΜΠΕΝ¨
Στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο ο Μωραϊτίνης τοποθετήθηκε και στον τομέα βορείου Αιγαίου, όπου πετούσε μαχητικά αεροσκάφη Sopwith Camel υπό βρετανική διοίκηση. Στις 20 Ιανουαρίου του 1918, σημειώθηκε σημαντική αεροπορική δραστηριότητα στα Δαρδανέλλια, λόγω της δράσης του γερμανικού θωρηκτού «Γκαίμπεν» (Goeben), που είχε ενταχθεί προσωρινά στον οθωμανικό στόλο ως «Γιαβούζ Σουλτάν Σελίμ», όμως διατηρούσε το γερμανικό του πλήρωμα και υπαγόταν στο γερμανικό στρατηγείο.
Το γερμανικό θωρηκτό «Γκαίμπεν» στο Βόσπορο, ενταγμένο στον οθωμανικό στόλο ως «Γιαβούζ Σουλτάν Σελίμ». Τον Ιανουάριο του 1918, ο Μωραϊτίνης διακρίθηκε στις επιχειρήσεις που πραγματοποιήθηκαν για τη βύθισή του.
Ο Μωραϊτίνης με αεροσκάφος Sopwith Camel, και ενώ συνόδευε δύο βρετανικά βομβαρδιστικά που κατευθύνονταν εναντίον του θωρηκτού, δέχτηκε ξαφνική επίθεση από δέκα εχθρικά μαχητικά. Τελικά με επικινδύνους ελιγμούς κατάφερε να εκδιώξει το επιτιθέμενο σμήνος ενώ κατέρριψε τρία από τα εχθρικά αεροσκάφη. Οι βομβαρδισμοί κατά του εχθρικού θωρηκτού συνεχίστηκαν, ενώ στις 22 Φεβρουαρίου πιθανότατα πραγματοποιήθηκε αερομαχία μεταξύ του Μωραϊτίνη και του Γερμανού «άσσου», Έμιλ Μάινεκε, με αμφίρροπο αποτέλεσμα.
Η πορεία του σταμάτησε τραγικά στις 22 Δεκεμβρίου 1918, όταν εξαφανίστηκε σε πτήση από Θεσσαλονίκη προς Αθήνα υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες κοντά στον Όλυμπο. Το αεροσκάφος του Bréguet 14 συνετρίβη και δεν βρέθηκε ποτέ πλήρως, αφήνοντας ως παρακαταθήκη τη συγκρότηση και την ανάπτυξη της ελληνικής ναυτικής αεροπορίας. Ο Μωραϊτίνης θεωρείται όχι μόνο πρωτοπόρος της Ελληνικής Ναυτικής Αεροπορίας αλλά και μια από τις πιο ηρωικές μορφές της πρώιμης ελληνικής αεροπορικής ιστορίας, με το έργο και τη θυσία του να τιμώνται μέχρι σήμερα.
Πηγή : Wikipedia
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect