Η παγωμένη φούσκα και η ροή Marangoni-Εφαρμογές της επιφανειακής τάσης .

Η παγωμένη φούσκα και η ροή Marangoni-Εφαρμογές της επιφανειακής τάσης .

Πριν από λίγη ώρα  στο διαδίκτυο ανέβηκε μια ανάρτηση από την Τσεχία που μας δείχνει δύο καταπληκτικές φούσκες από πάγο .  Και καθώς πίσω από όλα τα φαινόμενα “κρύβεται” η Φυσική , σκέφτηκα να πούμε δυό λόγια για το πώς και γιατί σχηματίζονται αυτές οι φούσκες .

Ας δούμε πρώτα πώς δημιουργήθηκαν αυτές οι φούσκες στο παρακάτω video .

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Παρατηρήσατε οτι ο πάγος αρχίζει να αναπτύσσεται κανονικά,,  παγώνει πρώτα από το κάτω μέρος, εκεί όπου αγγίζει το χιόνι και επεκτείνεται προς τα πάνω, αλλά στη συνέχεια, ξαφνικά, στην επιφάνεια της φούσκας εμφανίζονται εκατοντάδες κρύσταλοι που στροβιλίζονται. Το φαινόμενο αυτό καλείται ροή Marangoni ή φαινόμενο Gibbs-Marangoni . Σχετίζεται με τη μεταφορά μάζας κατά μήκος μιας διεπαφής μεταξύ δύο υγρών λόγω επιφανειακής τάσης. Στην περίπτωση της θερμοκρασιακής εξάρτησης, δηλαδή εκεί όπου έχουμε διαφορές θερμοκρασιών το φαινόμενο μπορεί να ονομάζεται θερμο-τριχοειδής ανάπτυξη (thermo-capillary convection)

Το φαινόμενο αυτό και συγκεκριμένα αυτή η ροή εντοπίστηκε για πρώτη φορά στα λεγόμενα «δάκρυα του κρασιού» από το φυσικό James Thomson (αδελφό του Λόρδου Kelvin) το 1855) ενω η ολοκληρωμένη εξήγηση δόθηκε απο τον Ιταλό φυσικό Carlo Marangoni, ο οποίος μελέτησε το φαινόμενο στη διδακτορική του διατριβή στο Πανεπιστήμιο της Pavia και δημοσίευσε τα αποτελέσματά του το 1865. Μια ολοκληρωμένη θεωρητική αντιμετώπιση του φαινομένου δόθηκε από τον J. Willard Gibbs στο έργο του On the Equilibrium of Heterogeneous Substanceς   Η θεωρητική εξήγηση φυσικά και δεν γίνεται σε αυτό το άρθρο,  γιατί ξεφεύγει από τον σκοπό μας .

Μπορούμε να πουμε όμως απλά οτι αυτό συμβαίνει διότι στο ρευστό “αρέσει”  να ρέει πάντα από τις θερμές περιοχές με χαμηλότερη επιφανειακή τάση,  σε ψυχρές περιοχές με μεγαλύτερη επιφανειακή τάση. Έτσι οι κρύσταλλοι ρέουν από την παγωμένη επιφάνεια του χιονιού προς την θερμότερη κορυφή. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το υγρό νερό περιέχει περισσότερη ενέργεια από το παγωμένο νερό, και αυτό σημαίνει ότι όταν το νερό παγώνει, αποβάλλει κάποια από αυτή την λανθάνουσα θερμότητα, όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα. Αυτά τα ρεύματα που δημιουργούνται είναι εκείνα που  μεταφέρουν αυτούς τους στροβιλισμούς κρυστάλλων πάγου πάνω και γύρω από την σαπουνόφουσκα, δημιουργώντας πολλαπλά νέα σώματα ψύξης. Αρχικά αυτοί οι μικροσκοπικοί κρύσταλλοι είναι πολύ μικροί για να μπορέσουμε να τους δούμε με το ανθρώπινο μάτι, αλλά μετά από περίπου ένα δευτερόλεπτο ροής Marangoni, εκατοντάδες μικροσκοπικά σωματίδια πάγου αναπτύσσονται μέσα στο λεπτό φιλμ, “ζεσταίνοντας” σύντομα το περιβάλλον υγρό. Αυτό, ωστόσο, δεν συμβαίνει πάντοτε και εξαρτάται από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος.

Παρακολουθείστε ένα άλλο παράδειγμα που οφείλεται στην επιφανειακή τάση,  η οποία αναπτύσσεται μεταξύ δύο επιφανειών με πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά. Σε μια επιφάνεια νερού απλώνουμε πιπέρι και μετά ρίχνουμε από πάνω της μια σταγόνα σαπούνι. Δείτε τι συμβαίνει !

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Ανάλογο φαινόμενο λόγω επιφανειακής τάσης συμβαίνει μεταξύ ενός λεκέ και ενός σαπουνιού, το οποίο βρίσκει εφαρμογή στα κλασσικά και τα σύγχρονα απορρυπαντικά !

Στάση και κίνηση εντόμων στην επιφάνεια του νερού.
Τα έντομα κατά την κίνηση τους εκκρίνουν από την κοιλιά τους μία ουσία που μειώνει την επιφανειακή τάση του νερού πίσω από το σώμα τους (ενδεικτική μείωση από 73dyn/cm σε 50 dyn/cm που στο έντομο Microvelia προσδίδει ταχύτητα 17 cm/sec) και έτσι προωθούνται προς τα εμπρός. Εκμεταλλεύονται και αυτά την ροή Marangoni .

Ενα εύκολο πείραμα μπορούμε να κάνουμε στο σπίτι μας με μια οδοντογλυφίδα της οποίας το ένα άκρο το καλύπτουμε με σαπούνι. Αν τοποθετηθεί σε νερό τα επιφανειοδραστικά μόρια του σαπουνιού μειώνουν την επιφανειακή τάση και η οδοντογλυφίδα προωθείται μακριά από το διαλυμένο σαπούνι. Το πείραμα αυτό μπορείτε να το κάνετε όποτε θέλετε , απλά το άλλο,  με την παγωμένη φούσκα περιμένετε να το κάνετε στην φύση όταν πιάσουμε κάτω απο -7 οC !!!

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΕΔΩ

Οι καταστροφές από τη Gloria και ο αφρός που βγήκε στη στεριά

Οι καταστροφές από τη Gloria και ο αφρός που βγήκε στη στεριά

Η καταιγίδα στοίχισε τη ζωή σε 4 ανθρώπους στην Ισπανία από την Κυριακή, με κύρια χαρακτηριστικά τους θυελλώδεις ανέμους, τις χιονοθύελλες, τις χαμηλές θερμοκρασίες και τη σφοδρή θαλασσοταραχή στις ακτές της Μεσογείου. Μπορεί η διάταξη Rex Blocking για κάποιους να έμοιαζε “αθώα” ,  σαν μια συνήθης κατάσταση εμποδισμού- σε ότι αφορά τον αντικυκλώνα – , όμως το χαμηλό που βρισκόταν νότια της Ισπανίας ενισχύθηκε σημαντικά , όπως γίνεται συνήθως  και το είχαμε επισημάνει , όπου τελικώς δημιουργήθηκε ένας Μεσογειακός κυκλώνας ( Medicane) 

Στην κοινότητα Χιρόνα, στη βορειοανατολική Ισπανία, 220.000 κάτοικοι έχουν μείνει χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, έγινε γνωστό από τις υπηρεσίες αντιμετώπισης εκτάκτων περιστατικών. Περισσότερα από 2.600 χλμ δρόμων έχουν καλυφθεί από χιόνι στην περιοχή.

Σε όλα τα μέσα τηλεοπτικά μέσα ενημέρωσης αλλά και από το διαδίκτυο πέρασαν σήμερα 21 Ιανουαρίου 2020  και εικόνες του «παράξενου» αφρού που προκλήθηκε από τα τεράστια κύματα ύψους 8 μέτρων στην Βαλένθια και 14.2 μέρων στην περιοχή της Majorca κάτι που είχε να συμβεί από το 2006 . Οι άνεμοι έφτασαν τα 144.4 km/h .

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Το φαινόμενο του αφρού όπως θα εξηγήσουμε παρακάτω οφείλεται στην ύπαρξη φυτοπλαγκτόν το οποίο καθώς  αναδεύεται από τα τεράστια κύματα βγαίνει από τον βυθό προς την επιφάνεια και κατόπιν μεταφέρεται από τους ανέμους προς την στεριά .

Όσοι ασχολούμαστε με τις επιστήμες της Γης γνωρίζουμε ότι το φυτοπλαγκτόν με τη συμμετοχή του στις θαλάσσιες διεργασίες προσφέρει σημαντικά οφέλη όχι μόνο στην υποστήριξη των θαλάσσιων τροφικών πλεγμάτων, αλλά και στο μετριασμό των επιπτώσεων του φαινομένου θερμοκηπίου με την απορρόφηση σχεδόν της μισής ποσότητας από το διοξείδιο του άνθρακα που ελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα από τα καύσιμα. Όμως, η πιο σημαντική προσφορά του φυτοπλαγκτόν είναι η παραγωγή οξυγόνου: Το 50% του ατμοσφαιρικού οξυγόνου προέρχεται από τη φωτοσυνθετική λειτουργία του. Ωστόσο υπάρχει μία σημαντική διαταραχή στα υδατικά οικοσυστήματα που σχετίζεται με τα θρεπτικά άλατα και το φυτοπλαγκτόν: Ο ευτροφισμός. Ο ευτροφισμός κατά την UNEP (United Nations Environmental Programme) ορίζεται ως μία περιβαλλοντική διαταραχή που προκαλείται από περίσσεια στο ρυθμό παροχής οργανικού υλικού. Το φαινόμενο του ευτροφισμού εμφανίζεται όταν η εισροή θρεπτικών αλάτων από αλλόχθονες πηγές σε μία υδάτινη μάζα γίνεται τόσο μεγάλη, ώστε η ισορροπημένη αφομοίωση (δηλαδή η κατανάλωση από τα φύκη) στο τοπικό οικοσύστημα να είναι ανέφικτη. Επομένως, κατά το φαινόμενο του ευτροφισμού εκτός από την αύξηση του ρυθμού της πρωτογενούς παραγωγής και εκ τούτου της βιομάζας των φυκών, παρατηρούνται αλλαγές στις πληθυσμιακές ισορροπίες των οργανισμών, και υποβάθμιση της ποιότητας του νερού.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΥ

Οι πιο σοβαρές συνέπειες του ευτροφισμού είναι: επιβλαβείς ή/και τοξικές φυτοπλαγκτονικές ανθήσεις (HABs), αφρός μείωση οξυγόνου στα βαθιά νερά, θάνατοι ψαριών κτλ. Μερικές «εξάρσεις» φυτοπλαγκτόν είναι δυνατόν να είναι επιβλαβείς. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ευτροφισμός αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης τέτοιων επιβλαβών ανθήσεων. Υπάρχουν HABs που προκαλούνται από μη τοξικά είδη και έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή του χρώματος της θάλασσας. Αυτή είναι η πιο κοινή περίπτωση HAB που παρατηρείται στις ευτροφικές περιοχές. Τα φαινόμενα αυτά έχει επικρατήσει να ονομάζονται «ερυθρές παλίρροιες», αν και στη πραγματικότητα η τεράστια φυτοπλαγκτονική μάζα (δεκάδες ή και εκατοντάδες εκατομμύρια κύτταρα ανά λίτρο θαλασσινού νερού) μπορεί να πάρει διάφορα χρώματα από κόκκινο και καφέ ως κίτρινο και πράσινο, που εξαρτάται από το φυτοπλαγκτονικό είδος που επικρατεί.

Μερικά από τα επιβλαβή είδη σχηματίζουν εκτεταμένες γλοιώδεις μάζες κατά μήκος των ακτών. Η νυχτερινή αναπνοή αυτών των ιδιαίτερα αυξημένων συγκεντρώσεων κυττάρων μπορεί να καταναλώσει τα αποθέματα οξυγόνου στο θαλασσινό νερό και έτσι τα ψάρια να ασφυκτιούν.

Αν και η Μεσόγειος θεωρείται από τις πλέον ολιγοτροφικές θάλασσες του κόσμου (φτωχή σε θρεπτικά άλατα, υψηλή βιοποικιλότητα, διαυγής), τα φαινόμενα ευτροφισμού σε ορισμένες παράκτιες περιοχές είναι σημαντικά. Στην Ελλάδα ευτροφισμός παρατηρείται σε κλειστούς ή ημίκλειστους κόλπους της παράκτιας ζώνης του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους, όπου εκβάλλουν ποταμοί ή/και αστικά απόβλητα μεγάλων πόλεων ή/και γεωργικά λύματα. Πρέπει να σημειωθεί ότι σποραδικά μπορούν να παρατηρηθούν ευτροφικά φαινόμενα και σε αλλους κόλπους, λόγω κάποιων έκτακτων φαινομένων.

Ο ρόλος των ωκεανών στην κλιματική αλλαγή

Ο ρόλος των ωκεανών στην κλιματική αλλαγή

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ανακοινώθηκε από μια μεγάλη ομάδα επιστημόνων οτι οι ωκεανοί της Γης σημείωσαν νέο ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας το 2019, ιδίως μεταξύ της επιφάνειας των νερών και βάθους έως 2.000 μέτρων . Η σχετική μελέτη παρατίθεται στο τέλος του άρθρου για όσους ενδιαφέρονται. “Η ποσότητα θερμότητας που προσθέσαμε στους ωκεανούς του κόσμου κατά τα τελευταία 25 χρόνια ισοδυναμεί με 3,6 δισεκατομμύρια ατομικές βόμβες που έπεσαν στη Χιροσίμα”, δήλωσε ο επικεφαλής της  επιστημονικής ομάδας Λιλίνγκ Τσενγκ αναπληρωτής καθηγητής  του Ινστιτούτου Ατμοσφαιρικής Φυσικής της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών.

Ίδια ακριβώς μελέτη είχε δημοσιευτεί και πέρσι από την συγκεκριμένη ομάδα,  όπου και τότε τότε γινόταν αναφορά οτι τα  τελευταία πέντε χρόνια ήταν τα πιο ζεστά, με τις μετρήσεις να χτυπούν κόκκινο το 2018 .Υπολόγιζαν μάλιστα οτι ο τρέχων ρυθμός θέρμανσης των ωκεανών ισοδυναμούσε με πέντε ατομικές βόμβες που εκρήγνυνται κάθε δευτερόλεπτο!

Εντυπωσιακά μιντιακό , αλλά οχι τόσο πολύ όταν το ακούς για δεύτερη φορά .  Η φετινή μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα οτι από  το 1970 μέχρι σήμερα, πάνω από το 90% της θερμότητας λόγω της κλιματικής αλλαγής κατέληξε στους ωκεανούς, ενώ λιγότερο από 4% αύξησε τη θερμοκρασία στην ατμόσφαιρα και στην ξηρά. Επίσης συγκρίνοντας την περίοδο 1987-2019 με την περίοδο 1955-1986, η μελέτη δείχνει οτι υπάρχει μία αύξηση κατά περίπου 450% στην ταχύτητα ανόδου της θερμοκρασίας των ωκεανών. Μας λέει δηλάδή οτι οτι η θερμοκρασία των θαλασσών ανεβαίνει στην εποχή μας με υπερτετραπλάσιο μέσο ετήσιο ρυθμό από ό,τι πριν μερικές δεκαετίες.

ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΕΣ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ;

Στη Διεθνή Επιστημονική Κοινότητα υπάρχουν μεγάλες αντιδράσεις για τον τρόπο που γίνονται οι μετρήσεις στους Ωκεανούς . Όλα ξεκίνησαν πριν 3 χρόνια, όταν η μελέτη που εκδόθηκε στο Nature, έκανε τον συγκλονιστικό και ανησυχητικό ισχυρισμό ότι “η θέρμανση των ωκεανών βρίσκεται στο πικ των προηγούμενων εκτιμήσεων, με ανησυχία ότι αυτό θα έχει τις γνωστές συνέπειες αντίδρασης της Γης στην αλλαγή του κλίματος, όπως τα αέρια θερμοκηπίου και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας κ.λ.π . Χρησιμοποιώντας μια νέα τεχνική για τη μέτρηση της συσσώρευσης θερμότητας στους ωκεανούς, η γεωεπιστήμονας του Princeton, Laure Resplandy και η ομάδα, της υπολόγισαν ότι η ποσότητα θερμότητας που απορροφάται από τους ωκεανούς είναι πάνω από 60% υψηλότερη ετησίως από τις εκτιμήσεις που δίνει η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή των Ηνωμένων Εθνών, το 2014. Αλλά όταν ο Βρετανός ερευνητής του κλίματος και ο στατιστικός  Nicholas Lewis επανυπολόγισε τους αριθμούς της μελέτης, διαπίστωσε ότι η Resplandy και η ομάδα της είχαν κάνει σημαντικά λάθη στα μαθηματικά τους. Το περιοδικό Reasonαναφέρθηκε σχετικά με τη διαμάχη . Πριν εξηγήσουμε γιατί συμβαίνουν ολα αυτά ας δούμε κάποια χρήσιμα στοιχεία για τους ωκεανούς αλλά και για τους υδρατμούς .

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Όταν σκεφτόμαστε τα αέρια που συμμετέχουν στη κλιματική αλλαγή, συνήθως σκεφτόμαστε το διοξείδιο του άνθρακα και ίσως κάποια άλλα αέρια της ατμόσφαιρας, όπως το μεθάνιο. Αυτά τα αέρια συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου απορροφώντας και παγιδεύοντας υπέρυθρη ενέργεια (θερμότητα) από την επιφάνεια της Γης. Στη πραγματικότητα όμως , το πιο ισχυρό αέριο θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα δεν είναι κανένα από αυτά, αλλά το νερό σε μορφή υδρατμών.

Οι υδρατμοί στην ατμόσφαιρα απορροφούν το 35-85% της γήινης εξερχόμενης υπέρυθρης ενέργειας, σε σύγκριση με τα πολύ χαμηλότερα ποσοστά των 9-26% που απορροφώνται από το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) και των 4-9% από το μεθάνιο (CH4). Η κύρια πηγή των ατμοσφαιρικών υδρατμών προέρχεται απο την εξάτμιση από τους ωκεανούς. Να μη ξεχνάμε οτι οι ωκεανοί της Γης είναι πραγματικά απέραντοι, καλύπτοντας το 71% της επιφάνειάς της και περιλαμβάνοντας το 97% του νερού της. Εάν μας ενδιαφέρουν οι παράγοντες που επηρεάζουν το παγκόσμιο κλίμα, πρέπει να δούμε επιπλέον και τους ωκεανούς.

Η ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΕΡΙΑ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

Αν και οι υδρατμοί έχουν την μεγαλύτερη επιρροή στο πόση θερμότητα συγκρατείται στον πλανήτη μας (περίπου 95%) , η επίδραση τους στο κλίμα οφείλεται στον τρόπο που τα άλλα αέρια του θερμοκηπίου (όπως το CO– διοξείδιο του άνθρακα – και το CH4 –μεθάνιο-) επηρεάζουν κι αυτά τη θέρμανση του πλανήτη. Εάν δεν υπήρχαν όλα αυτά τα αέρια του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα(μαζί με τους υδρατμούς), η μέση τιμή της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της Γης θα ήταν πολύ πιο χαμηλή – περίπου -18°C – και πολύ μικρότερη ποσότητα νερού θα εξατμιζόταν στην ατμόσφαιρα. Η παρουσία των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα αυξάνει τη θερμοκρασία της γήινης επιφάνειας, με αποτέλεσμα την εξάτμιση του νερού. Αυτό με τη σειρά του αυξάνει τη θέρμανση, λόγω της επίδρασης των υδρατμών στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και ούτω καθεξής. Αυτός ο «φαύλος κύκλος», όπου διάφοροι παράγοντες επιδεινώνουν ο ένας τον άλλο, ονομάζεται θετικός βρόχος ανάδρασης. 

Όμως, οι υδρατμοί έχουν και μια αντίστροφη επίδραση: περισσότεροι υδρατμοί στον αέρα συνεπάγεται και περισσότερα σύννεφα. Τα σύννεφα αντανακλούν πίσω στο διάστημα το περισσότερο από το εισερχόμενο ηλιακό φως, προκαλώντας φαινόμενο ψύξης που ωθεί το παγκόσμιο κλίμα σε αντίθετη κατεύθυνση από το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Σήμερα, η επίδραση των σύννεφων δροσίζει τη γήινη επιφάνεια κατά περίπου 5 °C, αλλά δεν γνωρίζουμε ποιος από τους δύο παράγοντες – η θέρμανση ή η ψύξη των υδρατμών – θα επικρατήσει σε θερμότερο κλίμα.

Η ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΩΚΕΑΝΟΥΣ

Η απεραντοσύνη των ωκεανών αποτελεί βασικό παράγοντα για το ρόλο τους στην κλιματική αλλαγή. Καθορίζει πόση από την περίσσεια θερμότητα που παράγεται από την υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να απορροφηθεί από τους ωκεανούς – πραγματικά πολύ περισσότερη από ότι η ατμόσφαιρα.

Μπορούμε να κάνουμε υπολογισμούς για να συγκρίνουμε την αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών και της ατμόσφαιρας, όταν η ίδια ποσότητα θερμότητας προστίθεται και στα δύο . Θα το δούμε παρακάτω και είναι καταπληκτικό.

Ο υπολογισμός αποκαλύπτει ότι η θερμοχωρητικότητα στους ωκεανούς είναι περίπου 1000 φορές μεγαλύτερη από αυτή της ατμόσφαιρας και επομένως οι ωκεανοί θα υποστούν χαμηλότερη αύξηση της θερμοκρασίας για την ίδια ποσότητα της θερμότητας που απορροφάται. Αυτό σημαίνει πως τα χρονοδιαγράμματα για την κλιματική αλλαγή οφείλονται κυρίως στη θερμική μάζα των ωκεανών και όχι στης ατμόσφαιρας. Φυσικά, αυτό δε σημαίνει πως η θερμοκρασία δεν θα αυξηθεί – αλλά σημαίνει πως το χρονοδιάγραμμα θα είναι πολύ πιο μακροπρόθεσμο από ότι είχε γενικά υποτεθεί.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, σε τιμή θέρμανσης 1 W ανά τετραγωνικό μέτρο σε ολόκληρη τη γήινη επιφάνεια , θα χρειαστούν περίπου 116 μέρες για να προκληθεί αύξηση της ατμοσφαιρικής θερμοκρασίας κατά 1  °C , αλλά 324 χρόνια για να προκληθεί η ίδια αύξηση στη θερμοκρασία των ωκεανών.

Ο ρόλος των ωκεανών στην κλιματική αλλαγή ακόμη δεν έχει, ξακαθαρίσει.  Απο τη μια μεριά υπάρχει το θέμα του τρόπου που γίνονται οι μετρήσεις και από την άλλη το θέμα οτι οι ενώσεις που απελευθερώνονται από τους ωκεανούς μπορούν να συμβάλλουν τόσο στην κλιματική θέρμανση- ενεργώντας ως αέρια θερμοκηπίου- όσο και στη κλιματική ψύξη- αυξάνοντας τα σύννεφα. Οι ίδιοι οι ωκεανοί μπορούν να απορροφήσουν θερμότητα και να δράσουν ως αντλίες για το διοξείδιο του άνθρακα – αλλά όσο η θερμοκρασία του νερού αυξάνεται, μπορεί να συμβεί ένας θετικός βρόχος ανάδρασης. Μέχρι στιγμής λοιπόν , η καθαρή επίπτωση των ωκεανών στη κλιματική αλλαγή είναι ασαφής, παρότι συνεχίζουμε να μελετάμε όλα αυτά τα συστήματα, αναπτύσσοντας περισσότερα σύνθετα μοντέλα και αποκτώντας μια καλύτερη ιδέα για το μέλλον του πλανήτη . Η φύση ακόμη δεν μας έχει ανακαλύψει πλήρως τα μυστικά της.

Το μέλλον των προγνώσεων είναι πιθανολογικό

Το μέλλον των προγνώσεων είναι πιθανολογικό

H μεγάλη ευαισθησία των μοντέλων καιρού στις αβέβαιες αρχικές συνθήκες και οι άλλες αδυναμίες της αριθμητικής πρόγνωσης οδήγησαν στην ανάπτυξη του Συστήματος Προγνώσεων Πολλαπλού Δείγματος (EPS- Ensemble Prediction System) με το οποίο γίνονται πιθανολογικές προγνώσεις. Σήμερα θα αναλύσουμε σύντομα  πως θα γίνονται οι προγνώσεις αυτού του είδους . Τις προγνώσεις αυτές τις έχουμε γνωρίσει πολλές φορές οταν αναφερόμαστε στη θερμοκρασία ή τον υετό με την μορφή μετεωγραμμάτων όπως αυτό που έχουμε ως αρχική εικόνα στο άρθρο.

Σημειώνεται ότι για την 6η ή την 7η ημέρα μια πρόγνωση με τη μορφή πιθανοτήτων που στηρίζεται στο EPS είναι πιο αξιόπιστη και περισσότερο χρηστική από μια ντετερμινιστική πρόγνωση που στηρίζεται σε ένα μόνο χάρτη (ένα τρέξιμο του μοντέλου). Από τα βασικά μετεωρολογικά στοιχεία η θερμοκρασία και ο άνεμος προβλέπονται πολύ καλά για διάστημα έως 3 ημέρες, αλλά για τις επόμενες ημέρες η δυνατότητα πρόβλεψής τους βαθμιαία περιορίζεται. Οι μεγαλύτερες δυσκολίες παρουσιάζονται στην ποσοτική πρόγνωση του υετού και ιδιαίτερα του υετού που είναι αποτέλεσμα των διαδικασιών κατακόρυφης μεταφοράς

Στο παραπάνω μετεώγραμμα της Αθήνας κατανούμε άμεσα ότι η θερμοκρασία σταδιακά στην στάθμη των 850 hPa που βρίσκεται στους -5 βαθμούς , ανεβαίνει συνολικά κατά 10 βαθμούς Κελσίου, και φτάνει σε τιμές περί τους +5 βαθμούς, για να διατηρηθεί τις επόμενες μέρες περίπου σε αυτά τα επίπεδα ( με τιμές λίγο πάνω από το μηδέν , δηλαδή σε κανονικές τιμές για την εποχή ) .

Για να δούμε όμως παρακάτω πως μπορούμε να προβλέψουμε αναλόγως με πιθανολογικό τρόπο τα επίπεδα βροχής .

Στον παραπάνω χάρτη μπορείτε να παρατηρήσετε οτι στις 16 Ιανουαρίου 2020 υπάρχει πιθανότητα 54% να έχουμε ύψη υετού που ξεπερνούν τα 5 mm βροχής στην Αθήνα σε ένα 24ωρο (κόκκινο χρώμα) και αντίστοιχα 37% για ύψη βροχής πάνω απο τα 10 mm (πράσινο χρώμα). Ο απλός πολίτης που δεν είναι εξοικειωμένος καταλαβαίνει με μια ματιά , πότε είναι πιο πιθανόν να βρέξει πολύ η λίγο και το κυριότερο , κατανοεί τι θέλει να του πεί , ή τι εννοεί πχ ο Μετεωρολόγος όταν του αναφέρει οτι η πιθανότητα να έχουμε πάνω απο 20 mm (μπλέ ) είναι 15%. (για την την ίδια μέρα)

Παρόμοια συμπεράσματα μπορώ να βγάλω και για άλλες περιοχές .

Υπάρχουν και άλλοι ανάλογοι χάρτες με τις πιθανολογικές προγνώσεις. Σε αυτούς τους χάρτες καταλαβαίνω σε ποιές περιοχές έχω μεγάλες ή μικρές πιθανότητες βροχής σε μια συγκεκριμένη ημέρα. Σε επόμενο άρθρο θα εξηγήσουμε πως μπορούμε να τους χρησιμοποιήσουμε .

To είδος αυτής της πρόγνωσης προς το παρόν είναι πειραματικό , αλλά βρίσκεται ελεύθερα διαθέσιμο (με άλλη μορφή) στην ιστοσελίδα της ΕΜΥ στην παρακάτω διεύθυνση : http://hnms.gr/emy/methods/getMeteogramMap?city=Nea_Filadelfia&name=Nea_Filadelfia Στο τέλος της εικόνας παρουσιάζεται η πιθανολογική πρόγνωση 24ωρου υετού αλλά με διάρκεια μόλις 5 ημερών .

Προσωπικά πιστεύω οτι μπορούμε σιγά σιγά να προσθέτουμε και μέσα στις γενικές προγνώσεις μας και τέτοια δεδομένα , ώστε σιγά σιγά να αλλάξουμε προς το καλύτερο τον τρόπο πρόγνωσεων . Το μέλλον βρίσκεται στις πιθανολογικές προγνώσεις . Θέλει δουλειά  και διάχυση της γνώσης αυτής στο κοινό,  ώστε το αποτέλεσμα να γίνει κατανοητό από όλους .

Η Αλκυονίδες ημέρες στο έργο “Περί ζώων ιστοριών” του Αριστοτέλη

Η Αλκυονίδες ημέρες στο έργο “Περί ζώων ιστοριών” του Αριστοτέλη

Ο Αριστοτέλης θεματοποίησε την έννοια της φύσης κυρίως στο ειδικό περί φύσης έργο του, τα Φυσικά και στο έργο του “Μετά τα Φυσικά” αλλά και σε μεγάλο αριθμό έργων η φυσική του φιλοσοφία απλώνεται σε πολλές άλλες ιδιαίτερα σημαντικές πραγματείες, όπως το Περὶ Οὐρανοῦ, το Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς και τα Μετεωρολογικά. Μετά τον θάνατο του Πλάτωνα ο Αριστοτέλης εγκαταστάθηκε αρχικά στην Ασσο της Μ. Ασίας και αργότερα στη Μυτιλήνη, ανανεώνοντας ταυτόχρονα τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα και τους στόχους των ερευνών του. Ο κόσμος των ζώων και των φυτών ήταν, για τον Σταγειρίτη φιλόσοφο, μια νέα ανακάλυψη, η οποία τον γοήτευσε. Με οξυδέρκεια ο Αριστοτέλης παρατήρησε αυτόν τον κόσμο και στη συνέχεια προχώρησε με μεγάλη προσοχή στην ανάλυση των καταγεγραμμένων στοιχείων της παρατήρησής του. Καρπό της προσπάθειάς του αποτελούν τα φυσιογνωστικά του έργα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το”Περί ζώων ιστοριών” 

Φωτο: Η Ίριδα ειδοποιεί την Αλκυόνη στον ύπνο της για τον πνιγμό του Κήυκα. Πιάτο του Fra Xanto Avelli da Rovigo, 1535, Urbino. Στο επάνω μέρος, τυλιγμένη από σύννεφο, η Ήρα κρατά στα χέρια της ένα πουλί, σηματοδοτώντας τη μεταμόρφωση του Κήυκα. Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο

Για τη σύνταξη του έργου, ο Αριστοτέλης στηρίχτηκε σε στοιχεία από παλαιότερα έργα  των προσωκρατικών του Ηροδότου και του Ησίοδου , καθώς και στις επιτόπιες παρατηρήσεις στην Τρωάδα και στη Λέσβο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, έδωσε τη θέση του στον παρατηρητή, και η εμπειρία εμπλούτισε τη θεωρητική γνώση. Για τα θέματα που δεν είχε προσωπική πείρα ζητούσε τη συνδρομή των πιο «ειδικών»: των βοσκών, των κυνηγών, των ψαράδων ή των μελισσοκόμων. Συμβουλεύτηκε , επίσης, τους κτηνίατρους για τις αρρώστιες των ζώων, τους κτηνοτρόφους για να πληροφορηθεί τη διαδικασία παρασκευής τυριού και αυτούς που σφάζουν ζώα ή κάνουν ζωοθυσίες.

Ανάμεσα στις παρατηρήσεις που έκανε ο Αριστοτέλης, ορισμένες αποτελούν σταθμό στην ιστορία της βιολογίας. Είναι, λοιπόν, ο Αριστοτέλης αυτός που αναγνώρισε πως τα κητώδη ανήκουν στα θηλαστικά, που διέκρινε τα χόνδρινα ψάρια από τα οστέινα, που περιέγραψε την ανάπτυξη του νεοσσού των πουλιών και την εμφάνιση της καρδιάς, ή που αναφέρθηκε με ακρίβεια στη λειτουργία του αγγειακού συστήματος των θηλαστικών. Η συμβολή του Σταγειρίτη φιλοσόφου στη βιολογία και στη φιλοσοφία με το έργο του «Περί τα ζώα ιστορίαι» θα μπορούσε να συνοψιστεί στην εξής πρόταση: η ανάλυση και η ερμηνεία της φύσης γίνεται, τώρα, με όρους της βιολογίας και της φυσικής.

ΑΛΚΥΟΝΙΔΕΣ ΗΜΕΡΕΣ στον ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ

H εμφάνιση των αλκυονίδων ημερών σήμερα αναφέρεται στο διάστημα 15 Δεκεμβρίου με 15 Φεβρουαρίου, διάστημα το οποίο περιέχει τη μυθολογική σύνδεση και των 14 ημερών γύρω από το ηλιοστάσιο το Δεκέμβριο, και το μύθο των Πλειάδων και την περίοδο επώασης των αβγών των αλκυόνων τον Ιανουάριο. Όσο για τον ορισμό του φαινομένου από μετεωρολογικής πλευράς, εμφανίζονται στατιστικά κατά το παραπάνω διάστημα και ιδιαίτερα το δεύτερο μισό του Ιανουαρίου, άλλοτε λίγες και άλλοτε περισσότερες, και χαρακτηρίζονται από σχετική άπνοια, ηλιοφάνεια με έως 15 ή και 20 βαθμούς και μικρή νεφοκάλυψη.

To αυθεντικό κείμενο για τις Αλκυονίδες Ημέρες από τον Αριστοτέλη 

Αριστοτέλης – «Περί ζώων ιστοριών» Κεφάλαιο 8 , Βιβλίο 5ο

Σημείωση : Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι οι αλκυονίδες μέρες ήταν ένα σταθερό μετεωρολογικό φαινόμενο κατά τον 5ο και 4ο αιώνα προ Χριστού, κατά το διάστημα 15 Ιανουαρίου με 15 Φεβρουαρίου. Διαβάστε την εργασία στο τέλος του άρθρου.

 

Πηγές : 1. Βικιθήκη : “Των περί τα ζώα ιστοριών”

2. Η συμβολή του Αριστοτέλη στη μελέτη της φύσης-Χ. Στεργούλης

3. Halcyon Days: Ancient Greek Theater Helps Scientists Reconstruct Past Climate

4. Ancient Greek drama as an eyewitness of a specific meteorological phenomenon: indication of stability of the Halcyon days

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΜΕΛΕΤΗ

H νοοτροπία έχει αλλάξει, αλλά ο ουρανός δεν είναι (ακόμη) ενιαίος

H νοοτροπία έχει αλλάξει, αλλά ο ουρανός δεν είναι (ακόμη) ενιαίος

Οι εναέριες μεταφορές αποτελούν σημαντική συνιστώσα της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ, στο μέτρο που προωθούν την κινητικότητα προσώπων και αγαθών, λειτουργώντας παράλληλα ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης. Είναι όμως εμφανές ότι η ενιαία αγορά στην Ευρώπη δεν έχει ακόμη δρέψει τα οφέλη ενός ενιαίου  ευρωπαϊκού ουρανού. To γιατί θα το αναλύσουμε εν συντομία παρακάτω , ενω παράλληλα θα σας παρουσιάσουμε μια Ειδική Έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία δημοσιεύθηκε περίπου πριν δύο χρόνια. Το Ευρωπαικό Ελεγκτικό Συνέδριο πάντως , με νεότερη έκθεσή του,  διαπιστώνει εκπληκτικά αποτελέσματα για ττις αεροπορικές μεταφορές , καθώς το 2018 , η εναέρια κυκλοφορία στην Ευρώπη κατέγραψε το ιστορικό ρεκόρ των 11 εκατομμυρίων πτήσεων, που ισοδυναμεί κατά  μέσο όρο με περίπου 30 000 πτήσεις ημερησίως. Μάλιστα κατά τις ημέρες αιχμής, στον ευρωπαϊκό ουρανό εκτελούνται έως και 37 000 πτήσεις! Για λόγους ασφάλειας και αποδοτικότητας των ροών εναέριας κυκλοφορίας αυτών των επιπέδων, όλοι συμφωνούν οτι είναι αναγκαίο να υπάρχει ένα άρτιο σύστημα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (Air Traffic Management, ATM).

Στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας συμμετέχουν, αφενός, φορείς εδάφους (φορείς παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας, μετεωρολογικές υπηρεσίες, αερολιμένες και ο διαχειριστής δικτύου) και, αφετέρου, χρήστες του εναέριου χώρου (κυρίως εμπορικές αεροπορικές εταιρείες, αλλά και η ιδιωτική και η γενική αεροπλοΐα και ο στρατιωτικός τομέας). Η ATM διασφαλίζει τον διαχωρισμό των αεροσκαφών, με στόχο την ασφαλή, αποδοτική και ταχεία ροή της εναέριας κυκλοφορίας και, παράλληλα, την παροχή αεροναυτικών πληροφοριών στους χρήστες του εναέριου χώρου (π.χ. βοηθήματα αεροναυτιλίας ή μετεωρολογικές πληροφορίες).

Η πρωτοβουλία του ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού (ΕΕΟ) για τη βελτίωση της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας στην ΕΕ ανταποκρίθηκε σε μια υπαρκτή ανάγκη και προήγαγε το πνεύμα αποδοτικότητας. Ωστόσο, σύμφωνα με την ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία δημοσιεύθηκε στις 30-11-2017, η διαχείριση του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου εξακολουθούσε να είναι ακόμη κατακερματισμένη και η ιδέα του ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού δεν έχει ακόμη πραγματωθεί. Ωστόσο η χρηματοδότηση της ΕΕ για τις τεχνικές συνιστώσες του ΕΕΟ ανερχόταν σε 730 εκατομμύρια ευρώ και προβλέπεται να αυξηθεί σε 3,8 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2020.

Προκειμένου να εξετάσουν την πρωτοβουλία, οι ελεγκτές,  τα προηγούμενα χρόνια επισκέφθηκαν κρατικές υπηρεσίες, παρόχους υπηρεσιών αεροναυτιλίας και εθνικές εποπτικές αρχές σε πέντε κράτη μέλη (Ισπανία, Γαλλία, Ουγγαρία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο), καθώς και βασικά ενδιαφερόμενα μέρη από τον πολιτικό, τον επιχειρησιακό και τον βιομηχανικό χώρο. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι η ανάληψη της πρωτοβουλίας του ΕΕΟ ήταν δικαιολογημένη, αφ’ ης στιγμής η διαχείριση εναέριας κυκλοφορίας στην Ευρώπη έβρισκε πρόσκομμα στα εθνικά μονοπώλια και τον κατακερματισμό. Σύμφωνα με τους ελεγκτές, τα αεροναυτιλιακά τέλη δεν είχαν μειωθεί σημαντικά και οι καθυστερήσεις που σχετίζονταν με την εναέρια κυκλοφορία παρουσιαζαν και αύξηση. Τα τρέχοντα λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου παρείχαν ουσιαστικά ένα βήμα συνεργασίας μεταξύ συμφεροντούχων (stakeholders)  από γειτονικά κράτη, αλλά δεν κατάφεραν να εστιάσουν αποτελεσματικά στον κατακερματισμό σε επίπεδο διαχείρισης εναέριου χώρου, παροχής υπηρεσιών ή προμήθειας εξοπλισμού. Η άσκηση του εποπτικού ρόλου των εθνικών εποπτικών αρχών – απ’ οτι διαπιστώνουν οι ελεγκτές- προσκρούει στο γεγονός ότι δεν είναι πάντοτε ανεξάρτητες, ενώ ορισμένες φορές δεν διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους για την εκπλήρωση της αποστολής τους.

Οι ελεγκτές επεσήμαναν επίσης, ότι η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών ως προς τους στόχους επιδόσεων έχει αποδειχθεί δυσχερής, ιδίως στους τομείς της ικανότητας και της οικονομικής αποδοτικότητας. Επιπλέον, ορισμένοι δείκτες δεν αποτυπώνουν σημαντικές πτυχές των επιδόσεων. Πάντως χάρη στον τεχνολογικό πυλώνα της πρωτοβουλίας του ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού (το έργο SESAR), επετεύχθη η μεταμόρφωση ενός μέχρι πρότινος κατακερματισμένου περιβάλλοντος έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) σε ένα καλύτερα συντονισμένο περιβάλλον. Από την αρχική σύλληψη του έργου μέχρι σήμερα, ο ρόλος της ΕΕ έχει εξελιχθεί όσον αφορά το εύρος, το χρονοδιάγραμμα και το μέγεθος της χρηματοδότησης, τα οποία διευρύνθηκαν σημαντικά συν τω χρόνω. Η προθεσμία για την εκπλήρωση των φιλοδοξιών του SESAR όσον αφορά τις επιδόσεις μετατέθηκε πλέον για το 2035, αντί για το 2020, όπως προβλεπόταν αρχικά.

Οι ελεγκτές διατυπωσαν σειρά συστάσεων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ενιαίου ευρωπαϊκού ουρανού, και συγκεκριμένα συνιστούσαν:

  • να αναθεωρήσει τις επιδιώξεις υψηλού επιπέδου της πρωτοβουλίας ΕΕΟ,
  • να αναλύσει άλλες επιλογές πολιτικής για την άμβλυνση του κατακερματισμού και να αναδείξει σε προτεραιότητα τις λύσεις Ε&Α που μπορούν να επιλύσουν το πρόβλημα,
  • να διασφαλίσει την πλήρη ανεξαρτησία των εθνικών εποπτικών αρχών,
  • να εξορθολογίσει τον μηχανισμό επιδόσεων και να επανεξετάσει μερικούς από τους βασικούς δείκτες του,
  • να επανεξετάσει τη δομή στήριξης της ΕΕ για την Ε&Α, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους του ΕΕΟ,
  • να ενισχύσει τη λογοδοσία της Κοινής Επιχείρησης SESAR.

Μολονότι χειρίζεται με ασφάλεια έναν πρωτοφανή αριθμό πτήσεων, το σύστημα ΑΤΜ δεν είναι πάντα σε θέση να ικανοποιήσει στο σύνολό τους τα αιτήματα των  χρηστών του εναέριου χώρου.Περίπου 920 εκατομμύρια επιβάτες και 15 εκατομμύρια τόνοι εμπορευμάτων μετακινήθηκαν από και προς αερολιμένες της ΕΕ το 2015. Την ίδια χρονιά, σχεδόν 10 εκατομμύρια εμπορικές πτήσεις πραγματοποιήθηκαν στον ευρωπαϊκό ουρανό. Για την ασφαλή και αποδοτική ροή της κυκλοφορίας αυτής απαιτείται η συνδρομή της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (ΑΤΜ), η οποία εξυπηρετεί τρεις βασικές λειτουργίες: τη διασφάλιση του διαχωρισμού των αεροσκαφών, την εξισορρόπηση μεταξύ της παροχής της ΑΤΜ και της ζήτησης για πτήσεις και την παροχή αεροναυτικών πληροφοριών σε χρήστες του εναέριου χώρου.

Ενιαίος ευρωπαϊκός -SR_SES_EL

Για την ιστορία αναφέρουμε οτι η πρωτοβουλία του ΕΕΟ δρομολογήθηκε επισήμως το 2004 και περιβλήθηκε με τον καιρό από ένα κανονιστικό πλαίσιο, αποτελούμενο από σύνολο κοινών για όλη την ΕΕ κανόνων για την ασφάλεια της εναέριας κυκλοφορίας, την παροχή υπηρεσιών, τη διαχείριση του εναέριου χώρου και τη διαλειτουργικότητα εντός του δικτύου. Το συγκεκριμένο πλαίσιο συνδέεται με ένα πρόγραμμα τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, το έργο SESAR, και υποστηρίζεται από οικονομικά κίνητρα. Αναλυτικά μπορείτε να διαβάσετε ένα άρθρο μου σε αυτό το λίνκ

Η ειδική έκθεση αριθ. 18/2017, με τίτλο «Ενιαίος ευρωπαϊκός ουρανός: η νοοτροπία έχει αλλάξει, αλλά ο ουρανός δεν είναι ενιαίος», είναι διαθέσιμη παρακάτω .

Δείτε επίσης και την νεότερη Έκθεση του Ευρωπαικού Ελεγκτικού Συνεδρίου το 2019 με τίτλο ” Παρότι η κανονιστική ρύθμιση της ΕΕ για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας απέφερε προστιθέμενη αξία, η χρηματοδότηση ήταν σε μεγάλο βαθμό περιττή”

To πέρασμα του Sentinel 2 πάνω απο την Κινέτα

To πέρασμα του Sentinel 2 πάνω απο την Κινέτα

Ο δορυφόρος παρατήρησης της Γης Sentinel-2B, που αναπτύχθηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), είναι ένας δορυφόρος που εκτοξεύτηκε πριν 2 χρόνια απο το διαστημοδρόμιο στο Κουρού της Γαλλικής Γουιάνα, πάνω σε ένα πύραυλο Vega. Αυτός ο βάρους 1,1 τόνων δορυφόρος διαθέτει μια μεγάλη έγχρωμη πολυφασματική κάμερα με οπτικό πεδίο 290 χιλιομέτρων (στο ορατό και στο υπέρυθρο φάσμα), καθώς και άλλα όργανα παρατήρησης υψηλής ανάλυσης, τα οποία θα επεκτείνουν κατά πολύ τις δυνατότητες επιτήρησης του περιβάλλοντος του πλανήτη μας, στο πλαίσιο του φιλόδοξου ευρωπαϊκού προγράμματος «Κοπέρνικος»

Μετά τις έντονες βροχοπτώσεις της 25ης Νοεμβρίου ο δορυφόρος βρέθηκε πάνω απο την Αττική και κατέγραψε την αλλαγή του χρώματος της επιφάνειας της θάλασσας από τις απορροές χειμάρρων στην περιοχή της Κινέτας. Ο Sentinel-2A και Sentinel-2B από κοινού καλύπτουν όλες τις επιφάνειες της ξηράς, τα μεγάλα νησιά και τα ύδατα που περιλαμβάνονται ανάμεσα στα γεωγραφικά πλάτη των 84 μοιρών νότια και 84 μοιρών βόρεια.

Η βελτίωση των γεωργικών καλλιεργειών και των αστικών χρήσεων γης, η επιτήρηση των δασών και εν γένει της βιοποικιλότητας, η ανίχνευση της ρύπανσης στην ατμόσφαιρα, στις λίμνες και στις παράκτιες περιοχές, η καταγραφή των φυσικών καταστροφών (πλημμύρες, ηφαίστεια, κατολισθήσεις κ.α.) είναι ανάμεσα στα καθήκοντα που έχουν επιφορτισθεί οι δορυφόροι Sentinel. Η παραπάνω δορυφορική εικόνα που είναι τραβηγμένη σε υπέρυθρο φάσμα αποτυπώνει την κατάσταση που είχε προηγηθεί στην περιοχή με τις πυρκαγιές του Ιουλίου 2018

Στην παραπάνω φωτογραφία διακρίνεται και η ροή του χειμμάρου στην περιοχής της Αγίας Τριάδος στον υδροβιότοπο Βουρκάρι.  Το πρόγραμμα περιβαλλοντικής επιτήρησης «Κοπέρνικος» της ΕΕ, που υλοποιείται σε συνεργασία με την ESA, περιλαμβάνει συνολικά έξι οικογένειες δορυφόρων Sentinel. Οι Sentinel-2 σχεδιάσθηκαν και κατασκευάσθηκαν από μια κοινοπραξία 60 εταιρειών, υπό την καθοδήγηση της Airbus Defence and Space. Το ζευγάρι των Sentinel-2 παράγει περίπου τέσσερα terabytes περιβαλλοντικών δεδομένων κάθε μέρα.

Τα στοιχεία αυτά των δορυφόρων είναι διαθέσιμα για ελεύθερη χρήση από τους επιστήμονες και τις αρχές, ώστε να αξιοποιηθούν όσο γίνεται ευρύτερα.

Η κοτα εκανε το αυγο , η….;

Η κοτα εκανε το αυγο , η….;

Το κλασσικό ερώτημα του τίτλου φαίνεται να μοιάζει και με το ερώτημα αν “οι αυξανόμενες συγκεντρώσεις CO2 στην ατμόσφαιρα προκαλούν αυξανόμενες παγκόσμιες θερμοκρασίες, ή θα μπορούσε να ισχύει το αντίστροφο” Αυτό είναι ένα από τα ζητήματα που συζητούνται ευρέως σήμερα στην επιστημονική κοινότητα.

Είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι το CO2 καθυστερεί κατά μέσο όρο περίπου 400-800 χρόνια και βρίσκεται πάντα πίσω από τις αλλαγές της θερμοκρασίας – επιβεβαιώνοντας ότι το CO2 δεν είναι η αιτία της αύξησης της θερμοκρασίας. Κατά τη διάρκεια τουλάχιστον των τελευταίων 400.000 ετών όπως μπορούμε να παρατηρήσουμε απο τα παραπάνω γραφήματα το κλίμα της Γης έχει σημειώσει διακυμάνσεις – σε χρονικές κλίμακες της τάξεως δεκάδων εκατομμυρίων ετών- μεταξύ παγετωδών και μεσοπαγετωδών περιόδων, ανάλογων με αυτήν που διανύουμε στις ημέρες μας. Οι πάγοι της Ανταρκτικής έχουν διατηρήσει μνήμες αυτών των μεγάλων κλιματικών διακυμάνσεων. Κι όμως, τα δεδομένα που παρέχει ο πάγος συνιστούν ότι η αύξηση διοξειδίου του άνθρακα (CΟ2 ) αρχίζει μερικούς αιώνες μετά την έναρξη της ανόδου της θερμοκρασίας που παρατηρήθηκε στην Ανταρκτική, στα τέλη της τελευταίας δημιουργίας παγετώνων. Η καλύτερη σημερινή εκτίμηση υπολογίζει αυτή την καθυστέρηση σε περίπου 400-800 χρόνια όπως αναφέραμε προηγουμένως , αλλά υπάρχει ακόμη μεγάλη αβεβαιότητα ως προς αυτό το στοιχείο.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 400.000 ετών το φυσικό ανώτερο όριο των συγκεντρώσεων CO2 στην ατμόσφαιρα θεωρείται από τα δεδομένα πυρήνα πάγου περίπου 300 ppm. Άλλες μελέτες , δείχνουν ότι αυτό μπορεί να είναι πιο κοντά στη μέση τιμή, τουλάχιστον τα τελευταία 15.000 χρόνια. Σήμερα, οι συγκεντρώσεις CO2 σε όλο τον κόσμο είναι περίπου 380 ppm. Σε σύγκριση με τις προηγούμενες γεωλογικές περιόδους, οι συγκεντρώσεις του CO2 στην ατμόσφαιρα είναι ακόμα πολύ μικρές και μπορεί να μην έχουν στατιστικά μετρήσιμη επίδραση στις παγκόσμιες θερμοκρασίες. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της Ορδοβιακής Περιόδου πριν από 460 εκατομμύρια χρόνια, οι συγκεντρώσεις CO2 ήταν 4400 ppm ενώ οι θερμοκρασίες ήταν περίπου οι ίδιες με αυτές που είναι σήμερα.

Εκ πρώτης όψεως, η άνοδος των θερμοκρασιών εμφανίζεται να έχει προκαλέσει την αύξηση της περιεκτικότητας της ατμόσφαιρας σε CΟ2 . Για να κατανοήσουμε αυτό το προφανές παράδοξο, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι μεγάλες και αργές κλιματικές διακυμάνσεις του 1 εκατομμυρίου χρόνων που έχουν κυλήσει έκτοτε οφείλονται στις κυκλικές μεταβολές της τροχιάς της Γης και της απόκλισής της από τον άξονα περιστροφής της. Κατά τη διάρκεια μιας παγετώδους περιόδου, εφόσον υπάρχει ένας συγκεκριμένος συσχετισμός μεταξύ αυτών των παραμέτρων, οι θερμοκρασίες αυξάνονται αρχικώς ελαφρά, προκαλώντας το λιώσιμο των κρηπίδων πάγου και κατά συνέπεια έχουμε μεταβολές στα θαλάσσια ρεύματα. Αυτή ακριβώς η αναδιοργάνωση της ωκεάνιας κυκλοφορίας προκαλεί την εκπομπή CΟ2 . Η μεγέθυνση του φαινόμενου του θερμοκηπίου πυροδοτεί με τη σειρά της άνοδο της θερμοκρασίας, η οποία τονίζει τις εκπομπές CΟ2 . Η ανάλυση των πλεοναζόντων ισοτόπων άνθρακα στην ατμόσφαιρα δείχνει ότι πρόκειται για άνθρακα ο οποίος προέρχεται ως επί το πλείστον από ορυκτές πηγές. Επιπλέον, στα τέλη της δεκαετίας του 1990 σημειώθηκε μια πολύ μικρή μείωση του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα, η οποία επικυρώνει την άποψη ότι η αύξηση CΟ2 στην ατμόσφαιρα οφείλεται σε διαδικασίες αερόβιας καύσης.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Για όσους θέλουν περισσότερα μπορούν να δούν εδώ ή στην βιβλιογραφία στο τέλος του άρθρου .

References:

Historical Isotopic Temperature Record from the Vostok Ice Core

The data available from CDIAC represent a major effort by researchers from France, Russia, and the U.S.A.

1) Vostok ice core: a continuous isotope temperature record over the last climatic cycle (160,00 years).

Jouzel, J., C. Lorius, J.R. Petit, C. Genthon, N.I. Barkov,
V.M. Kotlyakov, and V.M. Petrov. 1987.

Nature 329:403-8.

2) Extending the Vostok ice-core record of palaeoclimate to the penultimate glacial period.

Jouzel, J., N.I. Barkov, J.M. Barnola, M. Bender, J. Chappellaz, C. Genthon, V.M. Kotlyakov, V. Lipenkov, C. Lorius, J.R. Petit, D. Raynaud, G. Raisbeck, C. Ritz, T. Sowers, M. Stievenard, F. Yiou, and P. Yiou. 1993.

Nature 364:407-12.

3) Climatic interpretation of the recently extended Vostok ice records.

Jouzel, J., C. Waelbroeck, B. Malaize, M. Bender, J.R. Petit, M. Stievenard, N.I. Barkov, J.M. Barnola, T. King, V.M. Kotlyakov, V. Lipenkov, C. Lorius, D. Raynaud, C. Ritz, and T. Sowers. 1996.

Climate Dynamics 12:513-521.

4) Climate and atmospheric history of the past 420,000 years from the Vostok ice core, Antarctica.

Petit, J.R., J. Jouzel, D. Raynaud, N.I. Barkov, J.-M. Barnola, I. Basile, M. Bender, J. Chappellaz, M. Davis, G. Delayque, M. Delmotte, V.M. Kotlyakov, M. Legrand, V.Y. Lipenkov, C. Lorius, L. Pepin, C. Ritz, E. Saltzman, and M. Stievenard. 1999.

Nature 399: 429-436.

Μεταφορά σκόνης από την Αφρική από 6 έως 8 Απριλίου 2019

Μεταφορά σκόνης από την Αφρική από 6 έως 8 Απριλίου 2019

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Οι θυελλώδεις νοτιοαντολικοί άνεμοι θα προκαλέσουν έντονη μεταφορά σκόνης προς το Ελληνικό χώρο το επόμενο τριήμερο.

Η Αθήνα προετοιμάζεται για την Ολυμπιάδα του Διαστήματος !

Η Αθήνα προετοιμάζεται για την Ολυμπιάδα του Διαστήματος !

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Το Συμβούλιο της Επιτροπής Διαστημικής Έρευνας-Committee on Space Research (COSPAR), επέλεξε την Αθήνα ως την διοργανώτρια πόλη του 44ου Παγκόσμιου Επιστημονικού Διαστημικού Συνεδρίου της COSPAR. Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί από 16 έως 24 Ιουλίου 2022. –

“Είναι η πρώτη φορά που κάποια χώρα κερδίζει τη διοργάνωση από την πρώτη ψηφοφορία”, δήλωσε ο Δρ Σταμάτης Κριμιζής

Η ελληνική υποψηφιότητα, επικράτησε ανάμεσα στους φακέλους διεκδίκησης της Βαρσοβίας, της Λωζάνης και της Πράγας, σ’ έναν ανταγωνισμό υψηλού επιπέδου. Μάλιστα η επιλογή της Αθήνας έγινε από την πρώτη κιόλας ψηφοφορία κατά τη διάρκεια του 42ου Συνεδρίου της COSPAR στην Pasadena της California των ΗΠΑ, όπου συμμετείχαν πάνω από 3.300 διαστημικοί επιστήμονες από όλο τον κόσμο.

Κερδίσαμε από την πρώτη ψηφοφορία. Συνήθως γίνονται από 3 έως 5 ψηφοφορίες. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται αυτό στην ιστορία του θεσμού“, δήλωσε ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής Αθήνα–COSPAR 2022 Σταμάτιος Κριμιζής λίγο πριν αναχωρήσει για την παρουσίαση του σχεδίου προώθησης της διοργάνωσης στα Κεντρικά Γραφεία της COSPAR στο Παρίσι χθες, Τετάρτη 20 Μαρτίου.

Το διεθνές συνέδριο της COSPAR έχει χαρακτηριστεί άτυπα ως «Ολυμπιάδα του Διαστήματος» και διοργανώνεται σε διαφορετική ήπειρο κάθε δύο χρόνια. Στο Συνέδριο της Αθήνας αναμένεται να συμμετάσχουν 3.000-4.000 καταξιωμένοι διαστημικοί επιστήμονες από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα ανά την υφήλιο καθώς και εκπρόσωποι των μεγαλύτερων διεθνών διαστημικών οργανισμών. Δυναμικό ΄΄παρών’’ θα δώσουν και οι μεγαλύτερες εταιρείες προϊόντων διαστημικής τεχνολογίας με τα εκθεσιακά τους περίπτερα .

Η υποψηφιότητα της χώρας μας για το 2022 προετοιμάστηκε από το Γραφείο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών και υποστηρίχθηκε ενεργά από πολλούς δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, το Δήμο Αθηναίων, Υπουργεία, σχεδόν το σύνολο των Πανεπιστημίων και Ερευνητικών Ιδρυμάτων της χώρας, ενώ η στήριξη από Έλληνες επιστήμονες της διασποράς, με συμμετοχή αρκετών στην Τοπική Οργανωτική Επιτροπή, ήταν εξίσου ενθουσιώδης και συγκινητική.

Η ανάληψη του COSPAR 2022 συνιστά εθνική επιτυχία, καθώς πρόκειται για μια πολυεπίπεδη πρόκληση για τη χώρα και μια σπουδαία ευκαιρία να καταδειχθεί διεθνώς ότι η Ελλάδα έχει την υποδομή και το έμψυχο επιστημονικό δυναμικό ώστε να πρωταγωνιστήσει στη Διαστημική Έρευνα και Τεχνολογία.
Πρέπει να έχουμε υψηλούς στόχους, αυτό είναι κάτι που δεν ακούω συχνά από πολιτικούς. Πρέπει ο καθένας από εμάς να κάνει το καλύτερο που μπορεί“, δήλωσε ο Δρ Κριμιζής.

Μέλη Τοπικής Οργανωτικής Επιτροπής:
Πρόεδρος Σταμάτιος Κριμιζής, Μέλος Ακαδημίας Αθηνών
Αντιπρόεδρος Χρήστος Ζερεφός, Μέλος Ακαδημίας Αθηνών
Εκτελεστικός Διευθυντής Μανώλης Γεωργούλης, ΚΕΑΕΜ της Ακαδημίας Αθηνών
Βασίλης Αγγελόπουλος, Πανεπιστήμιο California / Los Angeles
Λουκάς Βλάχος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Άγγελος Βουρλίδας, Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής Πανεπιστημίου Johns Hopkins
Ιωάννης Δαγκλής, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Μάνος Κιτσώνας, Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο του Ευγενίδειου Ιδρύματος
Χάρης Κοντοές, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
Γεώργιος Κοντόπουλος, Μέλος Ακαδημίας Αθηνών
Χρύσα Κουβελιώτου, Πανεπιστήμιο George Washington
Χρυσούλα Κουρτίδου – Παπαδέλη, Κέντρο Αεροπορικής Ιατρικής Θεσσαλονίκης
Αθηνά Κουστένη, Γαλλικό Ίδρυμα Ερευνών (CNRS)
Νίκος Κυλάφης, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Παύλος Μιχελής, Ινστιτούτο Μηχανικής Υλικών και Γεωδομών
Άλκηστη Μπονάνου, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
Μανώλης Πλειώνης, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Εμμανουήλ Σαρρής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Νίκος Σέργης, Γραφείο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών
Διονύσης Σιμόπουλος, Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο του Ευγενίδειου Ιδρύματος
Κανάρης Τσίγκανος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η πλήρης έκδοση του video της υποψηφιότητας

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ

Η είδηση δεν είναι σημερινή ούτε πρόσφατη .  Το 42ο Δ. Σ. έγινε 14 ως τις 22 Ιουλίου 2018 στην Αμερική και τότε ανακοινώθηκε η επιλογή της Αθήνας . Η αναφορά γίνεται διότι ο πρώην πρόεδρος της επιτροπής κ. Κριμιζης παρότι είχε παραιτηθεί από τον Απρίλιο του 2018, στήριξε την προσπάθεια για την Ελλάδα. Αυτά τα ολίγα ….