Η κοτα εκανε το αυγο , η….;

Η κοτα εκανε το αυγο , η….;

Το κλασσικό ερώτημα του τίτλου φαίνεται να μοιάζει και με το ερώτημα αν “οι αυξανόμενες συγκεντρώσεις CO2 στην ατμόσφαιρα προκαλούν αυξανόμενες παγκόσμιες θερμοκρασίες, ή θα μπορούσε να ισχύει το αντίστροφο” Αυτό είναι ένα από τα ζητήματα που συζητούνται ευρέως σήμερα στην επιστημονική κοινότητα.

Είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι το CO2 καθυστερεί κατά μέσο όρο περίπου 400-800 χρόνια και βρίσκεται πάντα πίσω από τις αλλαγές της θερμοκρασίας – επιβεβαιώνοντας ότι το CO2 δεν είναι η αιτία της αύξησης της θερμοκρασίας. Κατά τη διάρκεια τουλάχιστον των τελευταίων 400.000 ετών όπως μπορούμε να παρατηρήσουμε απο τα παραπάνω γραφήματα το κλίμα της Γης έχει σημειώσει διακυμάνσεις – σε χρονικές κλίμακες της τάξεως δεκάδων εκατομμυρίων ετών- μεταξύ παγετωδών και μεσοπαγετωδών περιόδων, ανάλογων με αυτήν που διανύουμε στις ημέρες μας. Οι πάγοι της Ανταρκτικής έχουν διατηρήσει μνήμες αυτών των μεγάλων κλιματικών διακυμάνσεων. Κι όμως, τα δεδομένα που παρέχει ο πάγος συνιστούν ότι η αύξηση διοξειδίου του άνθρακα (CΟ2 ) αρχίζει μερικούς αιώνες μετά την έναρξη της ανόδου της θερμοκρασίας που παρατηρήθηκε στην Ανταρκτική, στα τέλη της τελευταίας δημιουργίας παγετώνων. Η καλύτερη σημερινή εκτίμηση υπολογίζει αυτή την καθυστέρηση σε περίπου 400-800 χρόνια όπως αναφέραμε προηγουμένως , αλλά υπάρχει ακόμη μεγάλη αβεβαιότητα ως προς αυτό το στοιχείο.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 400.000 ετών το φυσικό ανώτερο όριο των συγκεντρώσεων CO2 στην ατμόσφαιρα θεωρείται από τα δεδομένα πυρήνα πάγου περίπου 300 ppm. Άλλες μελέτες , δείχνουν ότι αυτό μπορεί να είναι πιο κοντά στη μέση τιμή, τουλάχιστον τα τελευταία 15.000 χρόνια. Σήμερα, οι συγκεντρώσεις CO2 σε όλο τον κόσμο είναι περίπου 380 ppm. Σε σύγκριση με τις προηγούμενες γεωλογικές περιόδους, οι συγκεντρώσεις του CO2 στην ατμόσφαιρα είναι ακόμα πολύ μικρές και μπορεί να μην έχουν στατιστικά μετρήσιμη επίδραση στις παγκόσμιες θερμοκρασίες. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της Ορδοβιακής Περιόδου πριν από 460 εκατομμύρια χρόνια, οι συγκεντρώσεις CO2 ήταν 4400 ppm ενώ οι θερμοκρασίες ήταν περίπου οι ίδιες με αυτές που είναι σήμερα.

Εκ πρώτης όψεως, η άνοδος των θερμοκρασιών εμφανίζεται να έχει προκαλέσει την αύξηση της περιεκτικότητας της ατμόσφαιρας σε CΟ2 . Για να κατανοήσουμε αυτό το προφανές παράδοξο, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι μεγάλες και αργές κλιματικές διακυμάνσεις του 1 εκατομμυρίου χρόνων που έχουν κυλήσει έκτοτε οφείλονται στις κυκλικές μεταβολές της τροχιάς της Γης και της απόκλισής της από τον άξονα περιστροφής της. Κατά τη διάρκεια μιας παγετώδους περιόδου, εφόσον υπάρχει ένας συγκεκριμένος συσχετισμός μεταξύ αυτών των παραμέτρων, οι θερμοκρασίες αυξάνονται αρχικώς ελαφρά, προκαλώντας το λιώσιμο των κρηπίδων πάγου και κατά συνέπεια έχουμε μεταβολές στα θαλάσσια ρεύματα. Αυτή ακριβώς η αναδιοργάνωση της ωκεάνιας κυκλοφορίας προκαλεί την εκπομπή CΟ2 . Η μεγέθυνση του φαινόμενου του θερμοκηπίου πυροδοτεί με τη σειρά της άνοδο της θερμοκρασίας, η οποία τονίζει τις εκπομπές CΟ2 . Η ανάλυση των πλεοναζόντων ισοτόπων άνθρακα στην ατμόσφαιρα δείχνει ότι πρόκειται για άνθρακα ο οποίος προέρχεται ως επί το πλείστον από ορυκτές πηγές. Επιπλέον, στα τέλη της δεκαετίας του 1990 σημειώθηκε μια πολύ μικρή μείωση του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα, η οποία επικυρώνει την άποψη ότι η αύξηση CΟ2 στην ατμόσφαιρα οφείλεται σε διαδικασίες αερόβιας καύσης.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Για όσους θέλουν περισσότερα μπορούν να δούν εδώ ή στην βιβλιογραφία στο τέλος του άρθρου .

References:

Historical Isotopic Temperature Record from the Vostok Ice Core

The data available from CDIAC represent a major effort by researchers from France, Russia, and the U.S.A.

1) Vostok ice core: a continuous isotope temperature record over the last climatic cycle (160,00 years).

Jouzel, J., C. Lorius, J.R. Petit, C. Genthon, N.I. Barkov,
V.M. Kotlyakov, and V.M. Petrov. 1987.

Nature 329:403-8.

2) Extending the Vostok ice-core record of palaeoclimate to the penultimate glacial period.

Jouzel, J., N.I. Barkov, J.M. Barnola, M. Bender, J. Chappellaz, C. Genthon, V.M. Kotlyakov, V. Lipenkov, C. Lorius, J.R. Petit, D. Raynaud, G. Raisbeck, C. Ritz, T. Sowers, M. Stievenard, F. Yiou, and P. Yiou. 1993.

Nature 364:407-12.

3) Climatic interpretation of the recently extended Vostok ice records.

Jouzel, J., C. Waelbroeck, B. Malaize, M. Bender, J.R. Petit, M. Stievenard, N.I. Barkov, J.M. Barnola, T. King, V.M. Kotlyakov, V. Lipenkov, C. Lorius, D. Raynaud, C. Ritz, and T. Sowers. 1996.

Climate Dynamics 12:513-521.

4) Climate and atmospheric history of the past 420,000 years from the Vostok ice core, Antarctica.

Petit, J.R., J. Jouzel, D. Raynaud, N.I. Barkov, J.-M. Barnola, I. Basile, M. Bender, J. Chappellaz, M. Davis, G. Delayque, M. Delmotte, V.M. Kotlyakov, M. Legrand, V.Y. Lipenkov, C. Lorius, L. Pepin, C. Ritz, E. Saltzman, and M. Stievenard. 1999.

Nature 399: 429-436.

Μεταφορά σκόνης από την Αφρική από 6 έως 8 Απριλίου 2019

Μεταφορά σκόνης από την Αφρική από 6 έως 8 Απριλίου 2019

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Οι θυελλώδεις νοτιοαντολικοί άνεμοι θα προκαλέσουν έντονη μεταφορά σκόνης προς το Ελληνικό χώρο το επόμενο τριήμερο.

Η Αθήνα προετοιμάζεται για την Ολυμπιάδα του Διαστήματος !

Η Αθήνα προετοιμάζεται για την Ολυμπιάδα του Διαστήματος !

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Το Συμβούλιο της Επιτροπής Διαστημικής Έρευνας-Committee on Space Research (COSPAR), επέλεξε την Αθήνα ως την διοργανώτρια πόλη του 44ου Παγκόσμιου Επιστημονικού Διαστημικού Συνεδρίου της COSPAR. Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί από 16 έως 24 Ιουλίου 2022. –

“Είναι η πρώτη φορά που κάποια χώρα κερδίζει τη διοργάνωση από την πρώτη ψηφοφορία”, δήλωσε ο Δρ Σταμάτης Κριμιζής

Η ελληνική υποψηφιότητα, επικράτησε ανάμεσα στους φακέλους διεκδίκησης της Βαρσοβίας, της Λωζάνης και της Πράγας, σ’ έναν ανταγωνισμό υψηλού επιπέδου. Μάλιστα η επιλογή της Αθήνας έγινε από την πρώτη κιόλας ψηφοφορία κατά τη διάρκεια του 42ου Συνεδρίου της COSPAR στην Pasadena της California των ΗΠΑ, όπου συμμετείχαν πάνω από 3.300 διαστημικοί επιστήμονες από όλο τον κόσμο.

Κερδίσαμε από την πρώτη ψηφοφορία. Συνήθως γίνονται από 3 έως 5 ψηφοφορίες. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται αυτό στην ιστορία του θεσμού“, δήλωσε ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής Αθήνα–COSPAR 2022 Σταμάτιος Κριμιζής λίγο πριν αναχωρήσει για την παρουσίαση του σχεδίου προώθησης της διοργάνωσης στα Κεντρικά Γραφεία της COSPAR στο Παρίσι χθες, Τετάρτη 20 Μαρτίου.

Το διεθνές συνέδριο της COSPAR έχει χαρακτηριστεί άτυπα ως «Ολυμπιάδα του Διαστήματος» και διοργανώνεται σε διαφορετική ήπειρο κάθε δύο χρόνια. Στο Συνέδριο της Αθήνας αναμένεται να συμμετάσχουν 3.000-4.000 καταξιωμένοι διαστημικοί επιστήμονες από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα ανά την υφήλιο καθώς και εκπρόσωποι των μεγαλύτερων διεθνών διαστημικών οργανισμών. Δυναμικό ΄΄παρών’’ θα δώσουν και οι μεγαλύτερες εταιρείες προϊόντων διαστημικής τεχνολογίας με τα εκθεσιακά τους περίπτερα .

Η υποψηφιότητα της χώρας μας για το 2022 προετοιμάστηκε από το Γραφείο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών και υποστηρίχθηκε ενεργά από πολλούς δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, το Δήμο Αθηναίων, Υπουργεία, σχεδόν το σύνολο των Πανεπιστημίων και Ερευνητικών Ιδρυμάτων της χώρας, ενώ η στήριξη από Έλληνες επιστήμονες της διασποράς, με συμμετοχή αρκετών στην Τοπική Οργανωτική Επιτροπή, ήταν εξίσου ενθουσιώδης και συγκινητική.

Η ανάληψη του COSPAR 2022 συνιστά εθνική επιτυχία, καθώς πρόκειται για μια πολυεπίπεδη πρόκληση για τη χώρα και μια σπουδαία ευκαιρία να καταδειχθεί διεθνώς ότι η Ελλάδα έχει την υποδομή και το έμψυχο επιστημονικό δυναμικό ώστε να πρωταγωνιστήσει στη Διαστημική Έρευνα και Τεχνολογία.
Πρέπει να έχουμε υψηλούς στόχους, αυτό είναι κάτι που δεν ακούω συχνά από πολιτικούς. Πρέπει ο καθένας από εμάς να κάνει το καλύτερο που μπορεί“, δήλωσε ο Δρ Κριμιζής.

Μέλη Τοπικής Οργανωτικής Επιτροπής:
Πρόεδρος Σταμάτιος Κριμιζής, Μέλος Ακαδημίας Αθηνών
Αντιπρόεδρος Χρήστος Ζερεφός, Μέλος Ακαδημίας Αθηνών
Εκτελεστικός Διευθυντής Μανώλης Γεωργούλης, ΚΕΑΕΜ της Ακαδημίας Αθηνών
Βασίλης Αγγελόπουλος, Πανεπιστήμιο California / Los Angeles
Λουκάς Βλάχος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Άγγελος Βουρλίδας, Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής Πανεπιστημίου Johns Hopkins
Ιωάννης Δαγκλής, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Μάνος Κιτσώνας, Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο του Ευγενίδειου Ιδρύματος
Χάρης Κοντοές, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
Γεώργιος Κοντόπουλος, Μέλος Ακαδημίας Αθηνών
Χρύσα Κουβελιώτου, Πανεπιστήμιο George Washington
Χρυσούλα Κουρτίδου – Παπαδέλη, Κέντρο Αεροπορικής Ιατρικής Θεσσαλονίκης
Αθηνά Κουστένη, Γαλλικό Ίδρυμα Ερευνών (CNRS)
Νίκος Κυλάφης, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Παύλος Μιχελής, Ινστιτούτο Μηχανικής Υλικών και Γεωδομών
Άλκηστη Μπονάνου, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
Μανώλης Πλειώνης, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Εμμανουήλ Σαρρής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Νίκος Σέργης, Γραφείο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών
Διονύσης Σιμόπουλος, Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο του Ευγενίδειου Ιδρύματος
Κανάρης Τσίγκανος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η πλήρης έκδοση του video της υποψηφιότητας

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ

Η είδηση δεν είναι σημερινή ούτε πρόσφατη .  Το 42ο Δ. Σ. έγινε 14 ως τις 22 Ιουλίου 2018 στην Αμερική και τότε ανακοινώθηκε η επιλογή της Αθήνας . Η αναφορά γίνεται διότι ο πρώην πρόεδρος της επιτροπής κ. Κριμιζης παρότι είχε παραιτηθεί από τον Απρίλιο του 2018, στήριξε την προσπάθεια για την Ελλάδα. Αυτά τα ολίγα ….

Επικίνδυνα και ακραία φαινόμενα-Ο επίσημος κατάλογος από τον WMO

Επικίνδυνα και ακραία φαινόμενα-Ο επίσημος κατάλογος από τον WMO

Όλοι γνωρίζουμε οτι η  έγκαιρη πρόγνωση των καιρικών αλλαγών, είναι   απαραίτητη τις περισσότερες φορές για λόγους προστασίας   του   ανθρώπινου   πληθυσμού   στην περιοχή  καθώς  και  για  τη  λήψη  μέτρων  ασφαλείας  και  επιβίωσης. Πριν από 4 περίπου χρόνια μετείχα ως Υποδιοικητής της ΕΜΥ στη 17η σύνοδο του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) στη Γενεύη όπου αποφασίστηκε η τυποποίηση των πληροφοριών περί επικινδυνότητας και ακραίων γεγονότων,  συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας και υιοθέτησης ενός συστήματος εκχώρησης ενός μοναδικού αναγνωριστικού σε κάθε συμβάν, έτσι ώστε τα γεγονότα να καταγραφούν και να συνδεθούν με συγκεκριμένες ζημιές και απώλειες.

Παρακάτω θα παραθέσω περιληπτικά και με αλφαβητική σειρά τον επίσημο κατάλογο των επικίνδυνων και ακραίων φαινομένων με βάση τις αποφάσεις του Διεθνούς Οργανισμού. Στον συγκεκριμένο κατάλογο περιλαμβάνονται φαινόμενα που σχετίζονται με 1) Τον καιρό το κλίμα και το νερό 2) Τους γεωλογικόύς παράγοντες 3) Τα φαινόμενα Διαστημικού Καιρού

I.       Weather, Climate and Water (alphabetical order)

Acid rain
Deposition of acid substances by precipitation, resulting from the long-range atmospheric transport of pollutants which enhanced environmental acidification when reaching the Earth’s surface (source: CCL TT-DEWCE).

Annual flood
Highest peak discharge in a year. (2) Flood level which has been equaled or exceeded once a year (source: International Glossary of Hydrology, WMO-No. 385).

Avalanche
Mass of snow and ice falling suddenly down a mountain slope and often taking with it earth, rocks and rubble of every description (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Black carbon
Operationally defined aerosol species based on measurement of light absorption and chemical reactivity and/or thermal stability. Black carbon is formed through the incomplete combustion of fossil fuels, biofuel, and biomass, and is emitted in both anthropogenic and naturally occurring soot. It consists of pure carbon in several linked forms. Black carbon warms the Earth by absorbing heat in the atmosphere and by reducing albedo, the ability to reflect sunlight, when deposited on snow and ice (source: Integrated Assessment of Black Carbon and Tropospheric Ozone, WMO-No. 1073).

Blizzard
Violent winter storm, lasting at least 3 hours, which combines below freezing temperatures and very strong wind laden with blowing snow that reduces visibility to less than 1 km (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Brown clouds
Elevated black carbon concentrations in areas with high solar radiation are a major contributor to the so-called brown clouds covering large regions, for instance in Asia. Brown clouds have led to dimming of the Earth’s surface, warming of the atmosphere and perturbation of the hydrological cycle, possibly affecting the monsoon (source: The carbonaceous aerosol – a remaining challenge, WMO Bulletin, Volume 58(1) – January 2009).

Coastal flood
Storm surges and high winds coinciding with high tides are the most frequent cause of this type of flooding. The surge itself is the result of the raising of sea levels due to low atmospheric pressure. In particular configurations, such as major estuaries or confined sea areas, the piling up of water is amplified by a combination of the shallowing of the seabed and retarding of return flow. Major deltas such as the Mississippi and Ganges are prone to this type of flooding when affected by hurricanes (cyclones). Another sensitive area is the southern North Sea in western Europe as a result of particular tracks of winter depressions. If the surge takes place near the mouth of a river issuing into the sea, the river flow will be obstructed due to the surge, resulting in severe flooding over and near the coastal areas. Tsunamis resulting from sub-seabed earthquakes are a very specific cause of occasionally severe coastal flooding (source: Manual on flood forecasting and warning, WMO-No. 1072).

Cold wave
Marked cooling of the air, or the invasion of very cold air, over a large area (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182). A marked and unusual cold weather characterized by a sharp and significant drop of air temperatures near the surface (Max, Min and daily average) over large area and persisting below certain thresholds for at least two consecutive days during the cold season (source: CCL TT-DEWCE)

Downburst
Violent and damaging downdraught reaching the surface, associated with a severe thunderstorm (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Drought
Prolonged absence or marked deficiency of precipitation. Period of abnormally dry weather sufficiently prolonged for the lack of precipitation to cause a serious hydrological imbalance (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).A marked unusual period of abnormally dry weather characterized by prolonged deficiency below a certain threshold of precipitation over a large area and persisting for timescales longer than a season (source: CCL TT-DEWCE)

Dry spell
Period of abnormally dry weather. Use of the term should be confined to conditions less severe than those of a drought (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182). A period of unusually dry conditions (*) of at least five consecutive days with daily precipitation less than 1mm.(*) i.e. to exclude usually dry periods, such as during dry seasons in arid or semi-arid areas (source: CCL TT-DEWCE)

Dust storm
Particles of dust energetically lifted by a strong and turbulent wind. Dust storms are usually associated with hot, dry and windy conditions, especially just ahead of vigorous cold fronts that can be cloud free. Dust particles typically have a diameter of less than 0.08 mm and consequently can be lifted to far greater heights than sand (source: Aerodrome Reports and Forecasts, A Users’ Handbook to the Codes, WMO-No. 782).

Estuarine flood
Estuaries are inlet areas of the coastline where the coastal tide meets a concentrated seaward flow of fresh water in a river. The interaction between the seaward flow of river water and landward flow of saline water during high tides may cause a build-up of water or inland-moving tidal bore. Frequently, the funnel shape characteristic of many estuaries causes an increase in high water levels in the upper, narrowing reaches of the associated river. These types of floods are mostly experienced in deltaic areas of rivers along the coasts, for example the Mouths of the Ganges. They are more frequent and less severe in terms of inundated depth and area than flooding caused by storm surges (source: Manual on flood forecasting and warning, WMO-No. 1072).

Extra-tropical cyclone
Low-pressure system which develops in latitudes outside the tropics (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Flash flood
A flood that rises quite rapidly with little or no advance warning, usually as a result of an intense rainfall over a small area or, possibly, an ice jam, a dam failure, etc. (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Flood
The overflowing by water of the normal confines of a stream or other body of water, or the accumulation of water by drainage over areas which are not normally submerged (source: CCL TT-DEWCE).

Flooding
Overflowing by water of the normal confines of a watercourse or other body of water. Accumulation of drainage water over areas which are not normally submerged. Controlled spreading of water for irrigation (source: International Glossary of Hydrology, WMO-No. 385).

Fluvial (riverine) flood
Fluvial flooding occurs over a wide range of river and catchment systems. Floods in river valleys occur mostly on flood plains or wash lands as a result of flow exceeding the capacity of the stream channels and spilling over the natural banks or artificial embankments. Flash floods are often more damaging, occurring in narrow, steep and confined valleys, characterized as the name implies by the rapidity of formation following rainfall and high flow velocities. The rapidity makes them particularly dangerous to human life (source: Manual on flood forecasting and warning, WMO-No. 1072).

Fog
Suspension of very small, usually microscopic water droplets in the air, generally reducing the horizontal visibility at the Earth’s surface to less than 1 km (source:International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Gale
Wind with a speed between 34 and 40 knots (Beaufort scale wind force 8) (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Hail
Precipitation of either transparent, or partly or completely opaque particles of ice (hailstones), usually spheroidal, conical or irregular in form and of diameter very generally between 5 and 50 millimeters, which falls from a cloud either separately or agglomerated into irregular lumps (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Haze
Suspension in the atmosphere of extremely small, dry particles which are invisible to the naked eye but numerous enough to give the sky an opalescent appearance (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Heatwave/heat wave
Marked warming of the air, or the invasion of very warm air, over a large area; it usually lasts from a few days to a few weeks (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No.182).A marked unusual hot weather over a region persisting at least two consecutive days during the hot period of the year based on local climatological conditions, with thermal conditions recorded above given thresholds (source: CCL TT-DEWCE)

Heavy precipitation
A marked precipitation event occurring during a period of time of 1h, 3h, 6h, 12h, 24h or 48 hours with a total precipitation exceeding a certain threshold defined for a given location (source: CCL TT-DEWCE)

Heavy rain
Rain with a rate of accumulation exceeding a specific value, e.g. 7.6 mm h|~|-1 (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Hoar frost
Deposit of ice, which generally assumes the form of scales, needles, feathers or fans and which forms on objects whose surface is sufficiently cooled, usually by nocturnal radiation, to bring about the direct sublimation of the water vapour contained in the ambient air (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Hurricane
Name given to a warm core tropical cyclone with maximum surface wind of 118 km/h|~|-1 (64 knots, 74 mph) or greater (hurricane force wind) in the North Atlantic, the Caribbean and the Gulf of Mexico, and in the Eastern North Pacific Ocean. A tropical cyclone with hurricane force winds in the South Pacific and South-East Indian Ocean (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Hydrological drought
Period of abnormally dry weather sufficiently prolonged to give rise to a shortage of water as evidenced by below normal streamflow and lake levels and/or the depletion of soil moisture and a lowering of groundwater levels (source: International Glossary of Hydrology, WMO-No.385).

Ice and debris-jam flood
In areas that experience seasonal melting, if this is rapid ice floes can accumulate in rivers, forming constrictions and damming flows, causing river levels to rise upstream of the ice jam. A sudden release of the “ice jam” can cause a flood wave similar to that caused by a dam break to move downstream. Both meltwater and heavy rainfall in steep areas can cause landslips and debris flows. As these move downstream, major constrictions can build up. When these collapse or are breached, severe flooding can result. Both of these phenomena are very difficult to predict (source: Manual on flood forecasting and warning, WMO-No.1072).

Ice storm
Intense formation of ice on objects by the freezing, on impact, of rain or drizzle (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Landslide/Mudslide
Rapid movement of a mass of soil, rock or debris downhill by gravity, often assisted by water when the material is saturated (source: CCL TT-DEWCE).

Meteorological drought
Prolonged absence or marked deficiency of precipitation (source: International Glossary of Hydrology, WMO-No. 385).

Mudflow
Flow of water so heavily charged with sediment and debris that the flowing mass is thick and viscous (source: International Glossary of Hydrology, WMO-No. 385).


Multiple event flood
These result from heavy rainfall associated with successive weather disturbances following closely after each other. On the largest scale, these include for example floods in the Indo- Gangetic plains and central Indian regions often caused by the passage of a series of low- pressure areas or depressions from the Bay of Bengal, more or less along the same path. Multiple event floods can also affect large basins in mid-latitude areas in winter, when sequences of active depressions occur, for example over Western Europe (source: Manual on flood forecasting and warning, WMO-No. 1072).

Polluted air
Air containing dust, smoke, micro-organisms or gases different from those which normally compose it (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Sand haze
Haze caused by the suspension in the atmosphere of small sand or dust particles, raised from the ground prior to the time of observation by a sandstorm or dust storm (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Sand storm
An ensemble of particles of sand energetically lifted by a strong and turbulent wind. The forward portion of the sandstorm may have the appearance of a wide and high wall. The height to which sand is raised will increase with increasing wind speed and instability (source: Aerodrome Reports and Forecasts, A Users’ Handbook to the Codes, WMO-No. 782).

Seasonal flood
These are floods that occur with general regularity as a result of major seasonal rainfall activity. The areas of the world subject to a monsoonal type climate are typically the areas most affected and critical situations arise when “normal” flooding is replaced by extended or high-runoff floods. Flooding is frequently a basin-wide situation that can last for periods of several weeks. Within active monsoon conditions, a number of individual peak events can occur during a flood season. Seasonal floods can also result from high water levels in lakes in the upper reaches of a river basin, for example Lake Victoria and the River Nile. Another type of seasonal flood can result from wet conditions in an upper portion of a catchment, which experiences a different climate regime from the lower, affected areas. The Nile and Yangtze rivers are good examples (source: Manual on flood forecasting and warning, WMO- No. 1072).

Single event flood
This is the most common type of flooding, in which widespread heavy rains lasting several hours to a few days over a drainage basin results in severe floods. Typically, these heavy rains are associated with cyclonic disturbances, mid-latitude depressions and storms, with well-marked synoptic scale frontal systems (source: Manual on flood forecasting and warning, WMO-No. 1072).

Smog
Fog having a high pollution content (from SMoke and fOG) (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Snowmelt flood
Significant flood rise in a river caused by the melting of snowpack accumulated during the winter (source: International Glossary of Hydrology, WMO-No. 385).

Snowstorm
Meteorological disturbance giving rise to a heavy fall of snow, often accompanied by strong winds (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Squall
Atmospheric phenomenon characterized by an abrupt and large increase of wind speed with a duration of the order of minutes which diminishes rather suddenly. It is often accompanied by showers or thunderstorms (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No.182).

Storm
An atmospheric disturbance involving perturbations of the prevailing pressure and wind fields, on scales ranging from tornadoes (1 km across) to extratropical cyclones (2000-3000 km across). Wind with a speed between 48 and 55 knots (Beaufort scale wind force 10) (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Storm surge
The difference between the actual water level under influence of a meteorological disturbance (storm tide) and the level which would have been attained in the absence of the meteorological disturbance (i.e. astronomical tide) (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Strong gale
Wind with a speed between 41 and 47 knots (Beaufort scale wind force 9) (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Sulphur rain
Rain coloured yellow by particles of pollen, yellow dust, etc. (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Thunderstorm
Sudden electrical discharges manifested by a flash of light (lightning) and a sharp or rumbling sound (thunder). Thunderstorms are associated with convective clouds (Cumulonimbus) and are, more often, accompanied by precipitation in the form of rain showers or hail, or occasionally snow, snow pellets, or ice pellets (source: International
Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Tornado
A violently rotating storm of small diameter; the most violent weather phenomenon. It is produced in a very severe thunderstorm and appears as a funnel cloud extending from the base of a Cumulonimbus to the ground (source: CCL TT-DEWCE).

Tropical cyclone
Generic term for a non-frontal synoptic scale cyclone originating over tropical or sub-tropical waters with organized convection and definite cyclonic surface wind circulation. Tropical disturbance: light surface winds with indications of cyclonic circulation. Tropical depression: wind speed up to 33 knots. Tropical storm: maximum wind speed of 34 to 47 knots. Severe tropical storm: maximum wind speed of 48 to 63 knots. Hurricane: maximum wind speed of 64 knots or more. Typhoon: maximum wind speed of 64 knots or more. Tropical cyclone (South-West Indian Ocean): maximum wind speed of 64 to 90 knots. Tropical cyclone (Bay of Bengal, Arabian Sea, South-East Indian Ocean, South Pacific): maximum wind speed of 34 knots or more (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Tropical storm
A well-organized tropical cyclone in which the maximum average surface wind (one-minute mean) is in the range 63-118 km/h (39-73 mph) (34-63 knots) inclusive (source: Hurricane Operational Plan, Report No. TCP-30, WMO-TD No. 494).


Tsunami
A rapidly moving and often large sea wave generated by submarine earthquakes, landslides or volcanic activity (source: Manual on marine meteorological services, WMO-No. 558, App.1.2).

Typhoon
Name given to a tropical cyclone with maximum sustained winds of 64 knots or more near the centre in the western North Pacific (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Wet spell
A period of a number of consecutive days on each of which precipitation exceeding a specific minimum amount has occurred (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182). A period of at least five consecutive days with daily precipitation exceeding 1 millimeter (source: CCL TT-DEWCE).  Revised by the WMO Commission for Climatology Task Team on Definition of Extreme Weather and Climate Event (CCL TT-DEWCE).

II.      Geo-physical

Volcanic ash
Atmospheric dust or particles varying considerably in size, originating from active volcanoes. The small particles often penetrate the stratosphere and remain suspended for a long period. Larger particles remain within the troposphere and can be carried by the wind to different regions of the Earth. Scavenging by rainfall and gravity eventually leads to the removal of volcanic ash from the atmosphere. Larger particles, or a concentration of smaller ones, can considerably damage aircraft, including their engines (source: Aerodrome Reports and Forecasts, A Users’ Handbook to the Codes, WMO-No. 782).

III.     Space weather

Hazardous space weather situations can result of eruptive solar events consisting of Solar Flares and Erupting Prominences, Coronal Mass Ejections, associated streams of charged particles and high-speed particle streams from Coronal Holes. These eruptions are driving geomagnetic storms, ionospheric storms, and radiation storms in near-Earth space, with hazardous impacts.

Geomagnetic storms
Geomagnetic storms, which are caused primarily by CMEs or by high-speed particle streams interacting with the magnetosphere, are strong temporary disturbances of the Earth’s magnetic field. Geomagnetic storms can last several hours. They may cause major damage to power grids through geo-magnetically induced currents (GIC). Geomagnetic storms and disturbances are highly variable in space and time (source: The potential role of WMO in space weather, WMO/TD-No. 1482).

Ionospheric storms
Turbulence in the F region of the ionosphere, usually due to a sudden burst of radiation from the Sun (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Radio blackout
X-ray and EUV bursts from a solar flare cause an ionization, increasing the number of free electrons, in the atmosphere below 90 km on the sunlit side of the Earth. The enhanced electron density increases the amount of radio energy lost as radio waves pass through this region. During a large flare event the amount of radio energy lost is sufficient to make the return signal from the ionosphere too small to be useful with normal radio receivers. The net effect of this process is the radio blackout – no signal – for HF transmissions. Radio blackouts primarily affect HF (3-30 MHz) although detrimental effects may spill over to VHF (30-300 MHz) and beyond in fading and diminished ability for reception (source: The potential role of WMO in space weather, WMO/TD-No. 1482).

Solar energetic particles
A Solar Energetic Particles event (SEP) is a sudden release of particles (protons, electrons and heavy ions) with energy ranging from a few tens of keV to GeV. These events are generally associated with Solar Flares or Coronal Mass Ejections. High-speed particle streams, in particular electrons, are also emitted by Coronal Holes, which are persistent large-scale features of the solar corona that appear dark in EUV and X-ray images (source: The potential role of WMO in space weather, WMO/TD-No. 1482).

Solar flares
Bright eruption from the Sun’s chromosphere. Solar flares are classified in terms of the area of chromosphere affected, the duration of the phenomenon, and the width of the Hα line of hydrogen, on a scale ranging from 1- (minor eruption) to 3+ (very large eruption) (source: International Meteorological Vocabulary, WMO-No. 182).

Solar radiation storm
Solar radiation storms occur when large quantities of charged particles, primarily protons, accelerated by eruptive processes at or near the Sun are reaching the near-Earth environment.The Earth’s magnetic field and atmosphere generally protect from this particle radiation, but that shielding depends on latitude, magnetic field strength and direction. In the Polar Regions the magnetic field lines intersecting the Earth’s surface allow the particles to penetrate into the atmosphere. Solar radiation storms thus often take the form of Polar Cap Events (PCA), which occur in limited areas around geomagnetic poles; they may last more than a week. A factor of criticality of a radiation storm is the energy spectrum of the solar protons. High- energy protons cause single event upsets in spacecraft or aircraft electronics and increase the harmful radiation dose of exposed human beings, e.g. in manned spaceflights or cross- polar aircraft flights. Lower energy protons have a severe impact on the polar ionosphere and affect HF propagation at high latitude. The severity of radiation storms can thus be characterized by the flux of charged particles (typically in 5-minute average) above a given energy threshold such as 10 or 100 MeV. For example the NOAA scale characterizes a radiation storm as extreme when the 5-min flux above 10 MeV exceeds 105  particles•s-1•sr-1•cm-2. In large magnitude solar eruptions, high-energy events may last only a few hours while low-energy events may last up to one week (source: The potential role of WMO in space weather, WMO/TD-No. 1482).

Πηγή : WMO

Θοδωρής Ν. Κολυδάς

Οι μετεωρολογικοί σταθμοί της ΕΜΥ επιβεβαιώνουν…

Οι μετεωρολογικοί σταθμοί της ΕΜΥ επιβεβαιώνουν…

Οι μετεωρολογικοί σταθμοί της ΕΜΥ επιβεβαιώνουν όπως θα δούμε παρακάτω οτι οι βροχοπτώσεις στη χώρα μας κυμάνθηκαν σε πολύ υψηλά επίπεδα τον φετινό Ιανουάριο και αυτό καταγράφεται και στην έκθεση της επιτροπής RA VI του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) για την περιοχή που αφορά όλη την Ευρώπη και τα δεδομένα συλλέγονται από τους αναγνωρισμένους και πιστοποιημένους σταθμούς της ΕΜΥ .

Σύμφωνα με τον παραπάνω χάρτη απο το κλιματικό κέντρο των ΗΠΑ  σε όλη τη χώρα μας είχαμε 1,3 εως 4 φορές πάνω από τα κανονικά επίπεδα ενω υπήρξαν περιοχές όπως η Εύβοια η Κεντρική Πελ/σος και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου στα οποία η βροχόπτωση ξεπερνούσε το 400% της μέσης κλιματικής τιμής

Είναι χαρακτηριστικό ότι η δυτική και μέρος της βόρειας Ευρώπης (βορειοδυτικά) είχαν μειωμένα ποσά βροχοπτώσεων κατά 20-80% , ενώ αντίθετα όλη η ανατολική και μεγάλο μέρος της Βόρειας Ευρώπης είχε αυξημένα ποσοστά βροχοπτώσεων κατά 125-500%. Υπήρξαν δε περιοχές στη Μέση Ανατολή με ύψη βροχής πάνω από 500% σε Ιράκ και Σ. Αραβία!

Τον φετινό Ιανουάριο είχαμε πολύ μεγάλο αριθμό ημερών χιονιού με μέσο όρο τις 16 με 20 ημέρες , όμως υπήρξαν περιοχές στον κορμό της ηπειρωτικής χώρας με πάνω από 26 ημέρες χιονοπτώσεων (φυσικά πάνω από την οροσειρά της Πίνδου). Σχεδόν «ανύπαρκτες» οι ημέρες χιονιού στην Ισπανία ακόμη και στα Πυρηναία όρη.

Ενδεικτικά παρουσιάζουμε κάποια στατιστικά στοιχεία 4 μετεωρολογικών σταθμών από το πλούσιο κλιματικό αρχείο της ΕΜΥ . Τα δεδομένα από τους σταθμούς που λειτουργούν  πάνω απο 6 δεκαετίες μας επιβεβαιώνουν οτι πράγματι ο φετινός Ιανουάριος ήταν ένας από τους πλέον βροχερότερους μήνες της περιόδου 1955-2019.

 

Δίνες von Karman- Μετεωρολογία & Κατασκευές

Δίνες von Karman- Μετεωρολογία & Κατασκευές

Οι μεγάλες αλυσίδες των σπειροειδών δινών όπως αυτών της παραπάνω φωτογραφίας που παρατηρήθηκε στη Μαδειρα στις 4 Φεβρουαρίου 2019, περιεγράφησαν απο τον Θεόδωρο von Kármán, ο οποίος ήταν Ούγγρο-Αμερικανός φυσικός, που πρώτος μελέτησε τις φυσικές διεργασίες που τις δημιουργούν.

Ανάλογο φαινόμενο παρουσιάστηκε στην ίδια περιοχή στις 25 Φεβρουαρίου του 2015 και κατεγράφη από τους δορυφόρους  Terra Modis . Δείτε από εκείνη την ημέρα ένα καταπληκτικό video απο τον δορυφόρο Meteosat Rapid-Scan που κατέγραψε την κίνηση των δινών .

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Οι δίνες von Kármán, μπορούν να σχ ηματιστούν σχεδόν παντού όπου η ροή του ρευστού έχει διαταραχθεί από ένα αντικείμενο. Στην περίπτωση αυτή, η μοναδική ροή παρουσιάζεται λόγω των ανέμων στις ψηλές κορυφές πάνω σε ηφαιστειακά νησιά. Καθώς οι άνεμοι εκτρέπονται γύρω από αυτές τις ψηλές περιοχές , η διαταραχή της ροής στα κατάντη διαδίδεται με τη μορφή των δινών που εναλλάσσονται με την κατεύθυνση περιστροφής τους.

Ανάλογο φαινόμενο έχει παρατηρηθεί  και από την επιφάνεια πάνω από την οροσειρά στην έρημο Mojave .

Το πείραμα 

Την παραπάνω ροή μπορείτε να την δημιουργήσετε και στο σπίτι σας !

Θα χρειαστείτε ένα μεγάλο κουβά (κατά προτίμηση σκούρο χρώμα), ένα μπουκάλι μπλε μελάνι και κάποια σκόνη τάλκης. Μόλις συγκεντρώσετε αυτά τα βασικά στοιχεία, γεμίστε τον κάδο με νερό και προσθέστε λογικό ποσό μελάνης σε αυτό – ίσως ένα γεμάτο καπάκι

Ανακατέψτε καλά, ώστε το νερό να γίνει ομοιόμορφα μπλε. Τώρα πατήστε το δοχείο σκόνης ταλκ με τα δάκτυλά σας, έτσι ώστε η σκόνη να πέσει απαλά στην επιφάνεια του νερού. Συνεχίστε να προσθέτετε τη σκόνη μέχρι να καλύψει ομοιόμορφα ολόκληρη την επιφάνεια. Με αυτό το εργαστήριο είναι έτοιμο και είναι καιρός να προχωρήσουμε στο πείραμα. Πάρτε ένα κυλινδρικό αντικείμενο σαν ένα στυλό, και τρυπήστε την επιφάνεια του νερού μαζί του έτσι ώστε να βάλετε μέσα κατά 10 cm περίπου το στυλό  (Εάν η σκόνη τρέχει μακριά από τη συσκευή τύπου πένας, πρέπει να καθαρίσετε σωστά την επιφάνεια της πένας). Κρατώντας την πένα κάθετα στην επιφάνεια, μετακινήστε απαλά τη στυλό κατά μήκος της επιφάνειας και κοιτάξτε το δείγμα της. Θα πρέπει να δείτε τις δίνες von Kármán! 

Αυτή η τεχνική απεικόνισης είναι ουσιαστικά παρόμοια με αυτή που χρησιμοποιήθηκε από τον Prandtl. Παίξτε με την ταχύτητα και το μέγεθος του κυλινδρικού σώματος. Θα δείτε ότι όσο πιο γρήγορα κινούμαστε, τοσο ταχύτερα δημιουργούνται οι δίνες και όσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθος του σώματος, τόσο μεγαλύτερες είναι οι δαιδαλές. Κοιτάξτε προσεκτικά και παρατηρήστε προσεκτικά τις “στροβιλιές” που προέρχονται από το σώμα.

Η ιστορία πίσω από την επιστήμη των ρευστών

Το 1940, η στενή (πλάτος 12 μέτρα ) κρεμαστή γέφυρα της Tacoma (Washington, USA) κατέρρευσε λίγο καιρό (4 μήνες ) μετά τα εγκαίνια της, και οι λόγοι της κατάρρευσης αποδόθηκαν, ύστερα από έρευνα, στη δυναμική καταπόνησή της από τον άνεμο. Η καταστροφή αποτυπώθηκε συμπτωματικά σε κινηματογραφική ταινία, όπου βλέπει κανείς την προοδευτική αύξηση του ύψους ταλάντωσης της γέφυρας σαν συνάρτηση του χρόνου, λόγω συντονισμού της ιδιοσυχνότητας της γέφυρας με την συχνότητα της δυναμικής καταπόνησης.

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Η γέφυρα είχε μήκος 853 μέτρα, και ήταν κρεμαστή σιδερένια, και είχε μελετηθεί από ένα από τα μεγαλύτερα μελετητικά γραφεία των ΗΠΑ. Η γέφυρα από την αρχή παρουσίαζε προβλήματα ταλαντώσεων όταν έπνεε άνεμος (όχι ιδιαίτερα μεγάλης ταχύτητας),και είχε μετρηθεί μία φορά ταλάντωση ύψους 1.5 μέτρα, χωρίς να πέσει.

Πριν την πτώση της γέφυρας της Tacoma λίγα ήταν γνωστά για τη δυναμική καταπόνηση των κατασκευών, οι οποίες υπολογίζονταν μόνο για στατικά φορτία. Ο άνεμος την ημέρα που έπεσε η γέφυρα ήταν 68 km/h, δεν ήταν δηλαδή εξαιρετικά υψηλή η ταχύτητα του ανέμου. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε από τον συντονισμό της συχνότητας της εμφάνισης δινών πίσω από την γέφυρα (δυναμική καταπόνηση ) με την ιδιοσυχνότητα της γέφυρας.

Ο πρώτος που αντελήφθη τον μηχανισμό πτώσεως της γέφυρας ήταν ο διάσημος Καθηγητής της ρευστομηχανικής στο California Institute of Technology (CALTECH, USA) von Karman, ο οποίος και διετύπωσε την άποψη, ότι η καταστροφή αυτή ήταν περίπτωση συντονισμού από την περιοδική εκπομπή στροβίλων λόγω ανέμου, σύμφωνα με την θεωρία των περίφημων von Karman vortex street που είχε διατυπώσει ο ίδιος.

Πέραν της θεωρητικής επεξήγησης κατασκεύασε και ένα μικρό απλοποιημένο λαστιχένιο ομοίωμα της γέφυρας και το τοποθέτησε σε εργαστηριακά ελεγχόμενο ρεύμα αέρα. Σε μια συγκεκριμένη ταχύτητα του αέρα η γέφυρα άρχισε να ταλαντώνεται πάρα πολύ βίαια καθώς όλα τα κυλινδρικά σώματα, όταν τίθενται κάθετα σε μια ροή ρεύματος, θα συμπεριφερθούν ποιοτικά όπως ο κυκλικός κύλινδρος,

Η ταλάντωση των γεφυρών δεν είναι το μόνο είδος προβλήματος  που συναντάμε εξαιτίας της εκπομπής στροβίλων. Παραπλήσια προβλήματα εμφανίζονται σε υποβρύχιους αγωγούς ( π.χ. διαθέσεως λυμάτων, μεταφοράς πετρελαίου κλπ.) στον πυθμένα της θάλασσας λόγω θαλασσίων ρευμάτων.

Αλλά παραδείγματα είναι τα καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που δημιουργούν ήχο, ο οποίος συνήθως είναι μόνο ακουστική ενόχληση, αλλά σε συνδυασμό με το φαινόμενο της κόπωσης υλικών, αυτός ο υψηλής συχνότητας και μικρού μεγέθους ήχος είναι γνωστό ότι σπάει τα καλώδια! 

Τα υποβρύχια περισκόπια είναι επίσης ευαίσθητα στις ταλαντώσεις σε συγκεκριμένες ταχύτητες εξαιτίας της εκπομπής στροβίλων, οπότε η προκύπτουσα θόλωση της εικόνας του περισκοπίου καθιστά το περισκόπιο άχρηστο. Επίσης οι περισσότερες καταστροφές από ανεμοπίεση σε χαμηλά κτίρια (στέγες, καμινάδες, τζαμαρίες κλπ.) οφείλονται σε στατικά φορτία και όχι σε δυναμικά, επειδή η κατασκευή των μικρών έργων είναι σχετικά με το μέγεθός τους, συμπαγής.

Οι στρόβιλοι von Karman και στον Ελληνικό χώρο 

Η μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης τέτοιων στροβίλων παρουσιάζεται στον Ατλαντικό στην περιοχή των Αζορών και στη νήσο Madeira η οποία έχει βουνά με κορυφή περίπου τα 1800 μέτρα . Εκεί σχηματίζοντα τα νέφη στρατοκούμουλους ( marine SC ) τα οποία δημιουργούν αυτές τις δίνες. Ανάλογο φαινόμενο  έχει παρατηρηθεί και στο Αιγαίοστη Σαμοθράκη  η οποία έχει υψηλότερη κορυφή το “Φεγγάρι” με  υψόμετρο 1.611 μέτρα. Με αυτό το ύψος, η Σαμοθράκη είναι το ψηλότερο ελληνικό νησί στο Αιγαίο -με την εξαίρεση των δύο μεγαλονήσων, της Κρήτης και της Εύβοιας και το όνομα του βουνού είναι Σάος, αλλά οι ντόπιοι το ονομάζουν «Φεγγάρι» (όπως και την υψηλότερη κορυφή του), καθώς είναι «τόσο ψηλό που κρύβει το φεγγάρι». Εξάλλου, το όνομα του νησιού σημαίνει «ψηλή Θράκη» -από το αρχαιοελληνικό σάμος = υψηλή.

Η ημερομηνία εμφάνισης αυτού του φαινομένου στο Αιγαίο ήταν η 30η  Δεκεμβρίου 2007 και η περίπτωση μελετήθηκε από τους συναδέλφους στην ΕΜΥ ( Φραγκούλη Π., Τσινιάρη Ε, Παπαιωάνου Ι. ) . Το φαινόμενο παρουσιάστηκε μετά από μια ψυχρή εισβολή και για την εμφάνιση σημαντικό ρόλο είχε η επίδραση της “θερμής” θάλασσας , η κατώτερη αναστροφή (low level inversion) και η πνοή ανέμου εντάσεως περί τα 15 m/s ( 7 μπ ) .  Στην ΕΜΥ γίνεται καταγραφή ανάλογων φαινομένων απο το προσωπικό που εργάζεται σε βάρδιες στο Εθνικό Μετεωρολογικό Κέντρο και ακολούθως τα φαινόμενα μελετώνται από εξειδικευμένες ομάδες ή από το τμήμα μελετών της υπηρεσίας.

Για περισσότερα σας παραπέμπω εδώ : https://www.eumetsat.int/website/home/Images/ImageLibrary/DAT_IL_01_04_04.html

http://www.wzforum.de/forum2/read.php?32,3013092 

https://oceancolor.gsfc.nasa.gov/outreach/ocsciencefocus/VariousViewsofvonKarmanVortices_o.pdf

Σε προηγούμενα άρθρα έχουμε αναφερθεί και για τους ανεμοστροβίλους σκόνης . Διαβάστε το άρθρο αυτό από την άλλη ιστοσελίδα μου το kolydas.gr

https://www.kolydas.gr/content/διάβολοι-σκόνης-dust-devils

Θοδωρής Ν. Κολυδάς

Βιβλιογραφία

http://www.nwwf.com/profile/piegig.htm
http://www.enm.bris.ac.uk/research/nonlinear/tacoma/tacoma.html
http://www.nd.edu/~yzhou/tacoma.html

Η έκρηξη στο ηφαίστειο της Αίτνας, με τα “μάτια” της ΕΜΥ

Η έκρηξη στο ηφαίστειο της Αίτνας, με τα “μάτια” της ΕΜΥ

Το μεσημέρι της 24ης Δεκεμβρίου του 2018 σημειώθηκε έκρηξη στο ηφαίστειο της Αίτνας στην περιοχή της Σικελίας στην Ιταλία.  Το ηφαίστειο της Αίτνας είναι το ενεργότερο ηφαίστειο της Ευρώπης,  ενώ το αποτέλεσμα της έκρηξης ήταν να υψωθεί μια τεράστια στήλη ηφαιστειακής τέφρας στον ουρανό.

Εικόνα 1 .  Προϊόν παρακολούθησης ηφαιστειακής τέφρας. Βασίζεται στα υπέρυθρα κανάλια των μετεωρολογικών δορυφόρων METEOSAT του οργανισμού EUMETSAT. Είναι σχεδιασμένο να ανιχνεύει τέφρα και διοξείδιο του Θειου (SO2) από ηφαιστειακές εκρήξεις.

Εκτός από τις εντυπωσιακές εικόνες που είδαν το φως της δημοσιότητας. η έκρηξη είχε σαν συνέπεια οι Ιταλικές αρχές να κλείσουν το αεροδρόμιο της Κστάνιας στις ανατολικές ακτές της Σικελίας, ενώ εξειδικευμένα κέντρα για την παρακολούθηση ηφαιστειακής τέφρας εξέδωσαν προειδοποιήσεις με σκοπό την ασφάλεια της αεροναυπλίας.

Δείτε τον σύνδεσμο με τις ανακοινώσεις από το Κέντρο της Τουλούζης

Επmλέον, οι κατά τόπους Μετεωρολογικές Υπηρεσίες εξέδωσαν με την σειρά τους αντίστοιχες προειδοποιήσεις για την αεροναυτιλία, ανάλογα με το κατά πάσο επηρεαζόταν ο Εναέριας Χώρος κάθε χώρας. Το φαινόμενο αυτό παρακολούθησε αναλυτικά και η ΕΜΥ. μέσω εξειδικευμένων δορυφορικών προϊόντων που έχει στην διάθεση της και τα έχει αναπτύξει το προσωπικό της.

Στην εικόνα 2 που ακολουθεί με κοκκινωπά. κιτρινωπά και πρασινωπά χρώματα φαίνεται το πλούμιο της ηφαιστειακής τέφρας. Τα διάφορα χρώματα αντιπροσωπεύουν την διαφορετική σύσταση της τέφρας, ανάλογα με το στάδια της έκρηξης. ‘Ετσι. με πράσινο χρώμα φαίνεται το διοξείδιο του θείου (SO2). ενώ με κοκκινωπά και κιτρινωπά χρώματα φαίνεται η ηφαιστειακή τέφρα, ανάλογα με το ύφος που αυτή βρ(σκεται και το μέγεθος των σωματιδίων που την συνθέτουν. Χαρακτηριστικό είναι το κιτρινωπό χρώμα στην αρχή του πλουμίου,. που αντιπροσωπεύει μικρού μεγέθους σωματίδια. τα οποία εκτοξευτήκαν στα πρώτα στάδια της έκρηξης.

Εικόνα 2  Σπς εικόνες φαίνεται ro πλούμιο  της έκρηξης του ηφσιστείου της Αίτνας  παρουσιάζοντας μια ανατολική νοτιοανατολική κίνηση.  Στην περιοχή κατά της ώρα της έκρηξης έπνεαν ισχυροί δυτικοί-βορειοδυτικοί άνεμοι για τους οποίους η ΕΜΥ είχε εκδώσει έκτακτο δελτίο θυελλωδών ανέμων.

Εικόνα 3. Η έκταση του πλουμίου για τις 18.:15 ύρα Ελλάδος την 24η  Δεκεμβρίου του 2018. περίπου τέσσερις ώρες μετά την έκρηξη του ηφαιστείου . Λόγω των θυελλωδών ανέμων εκτείνεται σε μια απόσταση μεγαλύτερη των 300 Km

Στην εξέλιξη του φαινομένου και καθώς η ηφαιστειακή τέφρα αναμίχτηκε με την νέφωση που επικρατούσε στην περιοχή, για την ανίχνευσή της εκτός από το εξειδικευμένο προϊόν  για την παρακολούθησης της, ιδιαίτερα χρήσιμο ήταν το προϊόν για την παρακολούθηση της χαμηλής νέφωσης. Έτσι, η ηφαιστειακή τέφρα ήταν ιδιαίτερα διακριτή από την χαμηλή νέφωση της περιοχής.

Εικόνα 4  . Προϊόν παρακολούθησης της χαμηλής νέφωσης. Για τις 23.00 ώρα Ελλάδος διακρίνεται στα ανοιχτά του Νοτίου Ιονίου η ηφαιστειακή τέφρα. σαφώς διαχωρισμένη από την νέφωση της περιοχής.

Παράλληλα. η ΕΜΥ είχε την δυνατότητα να παρακολουθήσει το φαινόμενο και μέσω των υψηλής ανάλυσης δορυφορικών εικόνων που είναι δκιθέσιμες από μετεωρολογικούς δορυφόρους πολικής τροχιάς που λαμβάνει μέσω του δορυφορικού σταθμού Αθηνών.

Εικόνα 5. Λήψη εικόνας από το δοφφορικό σταθμό Αθηνών γκι την 24η Δεκεμβρίου 2018 και ώρα Ελλάδος 15.48. από τον μετεωρολογικό δορυφόρο πολικής τροχιάς ΝΟΑΑ -19. Το πλούμιο διακρίνεται με κπρινωπά  χρώματα στο εξειδικευμένο προϊόν που εχει αναπτίιξα η ΕΜΥ γκι την παφκαλσύθηοη των νεφών.

Εικόνα 6. Λήψη εικόνας από το δορυφορικό σταθμό Αθηνών γιθα την 24η Δεκεμβρίου 2018 και ώρα Ελλάδος 17:29. από τον μετεωρολογικό δορυφόρο πολικής τροχιάς ΝΟΑΑ -19. Το πλούμιο διακρίνεται με κιτρινωπά χρώματα με την έκταση του να ξεπερνά πλεον τα 300Km.

Εικόνα 7 . Λήψη εικόνας από το δορυφορικό σταθμό Αθηνών για την 24η Δεκεμβρίου 2018 και ώρα Ελλάδος 19.49 από τον μετεωρολογικό δορυφόρο πολικής τροχιάς  ΝΟΑΑ-18. Το πλούμιο δακρrνετσι με κιτρινωπά χρώματα  έχοντας πλέον σναμιχτεί με την νέφωση που επικρατεί ατην περοχή.

Αξίζει να σημειωθεί πως το ηφαίστειο της Αίτνας. είναι το υψηλότερο ηφαίστειο της Ευρώπης με ύψος τα 3.350 μέτρα.. Χαρακτηριστικό του υψομέτρου του είναι η υψηλής ανάλυσης δορυφορική εικόνα του μετεωρολογικού δορυφόρου SNPP όπου διακρiνεται η χιονοκαλυμμένη βουνοκορφή του. με χαρακτηριστικό κυανό χρώμα που αντιπροσωπεύει τις χιονισμένες επιφάνειες.

Εικόνα 8. Λήψη εικόνας από το δορυφορικό σταθμό Αθηνών για την την 23η Δεκεμβρίου 2018 και ώρα Ελλάδος 12:10. από τον μετεωρολογικό δορυφόρο πολικής τροχιάς SNPP . Με κυανό χρώμα δακρίνεται το χιονισμένο βουνό του ηφαιστείου της Αίτνας.

Πηγή : Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία -Διεύθυνση Α – Τμήμα Τηλεπισκόπησης

Επαλήθευση του Αριθμητικού μοντέλου του ECMWF για το Κύμα

Επαλήθευση του Αριθμητικού μοντέλου του ECMWF για το Κύμα

Πριν από λίγο καιρό είχαμε την χαρά και την τιμή στην ΕΜΥ να υποδεχτούμε δύο αξιόλογες φοιτήτριες οι οποίες έκαναν την Πρακτική Άσκησή τους στον τομέα της Ναυτικής Μετεωρολογίας. Η πρώτη φοιτήτρια ήταν η κ. Τζέ Χριστίνα η οποία τελείωνε το τμήμα Γεωγραφίας από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και η άλλη η η κ. Αντουλινάκη Σαββούλα από το Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κρήτης. Οι φοιτήτριες ολοκλήρωσαν την εργασία τους υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση του Τμηματάρχη Ναυτικής Μετεωρολογίας κ. Μυρσιλίδη Μιχάλη και της επιτελούς του τμήματος κ. Κόττα Διονυσίας.

Στόχοι της εργασίας ήταν η αξιολόγηση των προγνώσεων ναυτιλίας ως προς την κατάσταση θάλασσας και   η    επαλήθευση    των    αποτελεσμάτων    του αριθμητικού   μοντέλου   του   ECMWF   για   το κύμα με χρήση δορυφορικών δεδομένων και  ο  έλεγχος  του  Extreme Forecast Index (EFI)   για  το  κύμα  ως  μέσο προειδοποίησης των προγνωστών.

•    Χρησιμοποιήθηκαν οι μετρήσεις ύψους κύματος των αλτιμέτρων των δορυφόρων JASON 3, JASON 2, S3a και altika, όπως αυτές οπτικοποιούνται στο https://manati.star.nesdis.noaa.gov/datasets/SGWHData.php

• Για κάθε υπό-περιοχή πρόγνωσης με διαθέσιμα δορυφορικά δεδομένα, καταγράφηκε το μέγιστο ύψος κύματος στις περιπτώσεις
– που ξεπερνούσε τα 9ft, για το χρονικό διάστημα Δεκέμβριος 2017 – Μάρτιος 2018 – που ξεπερνούσε τα 6ft, για το χρονικό διάστημα Απρίλιος – Αύγουστος 2018 και η ημέρα και ώρα παρατήρησης

•    Η καταγραφή μετατράπηκε σε περιγραφικούς όρους σύμφωνα με την κλίμακα Douglas

• Η αντίστοιχη (για το 1ο εξάωρο) πρόγνωση Ναυτιλίας ανακτήθηκε από τη βάση της ΕΜΥ και καταγράφηκε η κατάσταση θάλασσας για την περιοχή

• Για τη σύγκριση της κατάστασης θάλασσας από τα αλτίμετρα και την πρόγνωση Ναυτιλίας και τον υπολογισμό των διαφορών τους, έγινε ποσοτικοποίηση ως εξής:
ΗΡΕΜΗ=0, ΛΙΓΟ ΤΑΡΑΓΜΕΝΗ=1, ΤΑΡΑΓΜΕΝΗ=2, ΚΥΜΑΤΩΔΗΣ=3, ΠΟΛΥ ΚΥΜΑΤΩΔΗΣ=4, ΤΡΙΚΥΜΙΩΔΗΣ=5, π.χ. η περιγραφή «λίγο ταραγμένη ή ταραγμένη» χαρακτηρίζεται 1,5

•    Τα δεδομένα αναλύθηκαν σε excel προκειμένου να γίνει αξιολόγηση των εκδοθέντων προγνώσεων

• Για απόλυτες διαφορές έως 0,5 μέτρο  η πρόγνωση αξιολογήθηκε ως «απόλυτα ακριβής», αφού η κατάσταση θάλασσας που προέκυψε από τα δορυφορικά δεδομένα είχε καταγραφεί στην πρόγνωση. Σημειώνεται ότι τα δορυφορικά δεδομένα αφορούν σε μία στιγμή ενώ η πρόγνωση σε ένα 6ωρο και ότι οι μετρήσεις αλτιμετρίας καλύπτουν πολύ μικρό τμήμα της περιοχής πρόγνωσης.

Για  τις  περιπτώσεις  που  καταγράφηκαν  για  τη  χρονική  περίοδο  Δεκέμβριος  2017  – Ιανουάριος 2018 (με ύψη κύματος > 9ft() και πλέον για όλες τις τιμές ύψους κύματος, τα  δορυφορικά  δεδομένα  που  προέρχονταν  από  τους  δορυφόρους  JASON  3  και JASON 2, ανακτήθηκαν από το ftp://avisoftp.cnes.fr/AVISO/pub/

• Τα   αποτελέσματα   του   κυματικού   μοντέλου   του   ECMWF   για   την   πλησιέστερη προγνωστική ώρα ανακτήθηκαν από το www.ecmwf.int   καθώς και ο EFI για την ίδια ημέρα

• Χρησιμοποιήθηκαν τα αποτελέσματα του μοντέλου που με σιγουριά ήταν διαθέσιμα στους προγνώστες θαλασσών, γι’ αυτό επιλέχτηκε το τελευταίο τρέξιμο του μοντέλου που προηγούνταν της προγνωστικής ώρας περισσότερο από 12 ώρες

• Τα  δεδομένα  οπτικοποιήθηκαν  σε  περιβάλλον  GIS,  με  αυτά  για  το  ύψος  κύματος ομαδοποιημένα  ανάλογα  με  την  κατάσταση  θάλασσας  στην  οποία  αντιστοιχούσαν. Παράχθηκαν και σχολιάστηκαν οι αντίστοιχοι χάρτες

• Έγινε στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων του αριθμητικού μοντέλου για το κύμα σε σχέση με τα δορυφορικά δεδομένα

Ενδιαφέρει ο έλεγχος της «ικανότητας» του μοντέλου στην πρόγνωση της κατάστασης θάλασσας, προκειμένου οι προγνώστες της Υπηρεσίας να πληροφορηθούν σχετικά.

Ελέγχθηκαν 42 περιπτώσεις στη METAREA III (E), με τα διαθέσιμα δορυφορικά δεδομένα να δίνουν τουλάχιστον σε κάποια περιοχή ύψος κύματος > 9 ft (2,7 m).

Σημειώνεται ότι τα δεδομένα αλτιμετρίας (πέρασμα του δορυφόρου) και η πλησιέστερη σε αυτά προγνωστική ώρα του μοντέλου μπορεί να διαφέρουν έως και 1,5 ώρα. Επίσης ο EFI αφορά σε ολόκληρο το 24ωρο.

Σε 27 περιπτώσεις τα αποτελέσματα του μοντέλου ταυτίζονται με τις δορυφορικές παρατηρήσεις για την κατάσταση θάλασσας  σε  όλες  τις  περιοχές .
Σε 13 περιπτώσεις παρατηρήθηκε υποεκτίμηση και σε 2 υπερεκτίμηση της κατάστασης θάλασσας από το μοντέλο,  σε  κάποια  περιοχή , κατά μία βαθμίδα.
Η υπερεκτίμηση παρατηρήθηκε σε ανοικτή θάλασσα, ενώ η υποεκτίμηση τόσο σε ανοικτή θάλασσα όσο και στο Αιγαίο και τη Μαύρη Θάλασσα.
Ειδικότερα για το Αιγαίο, στις 12 περιπτώσεις με διαθέσιμα δορυφορικά δεδομένα, το μοντέλο προέβλεψε ακριβώς την κατάσταση θάλασσας στις 7 από αυτές και την υποεκτίμησε κατά μία βαθμίδα σε 5 περιπτώσεις κυρίως στα βόρεια τμήματά του.
Στις   περιπτώσεις   πολύ   κυματώδους   κατάστασης   θάλασσας,   σύμφωνα   με   τα   δορυφορικά δεδομένα,
σχεδόν πάντα ο EFI έδινε τιμές τουλάχιστον > 0.7.

Για την κυματώδη κατάσταση, σε ανοικτή θάλασσα συνήθως δεν υπήρχε ένδειξη από τον EFI, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές συνήθως υπήρχε τιμή > 0.5 κυρίως κοντά στις ακτές.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

Συνολικά η εργασία  βασίστηκε σε πραγματικά δεδομένα που επιχειρησιακά χρησιμοποιεί καθημερινά ο Μετεωρολόγος Βάρδιας, δηλαδή ο καθ ύλη υπεύθυνος και αρμόδιος για την έκδοση του Δελτίου Καιρού και Θαλασσών.   Τα αποτελέσματα κρίνονται πάρα πολύ καλά για την εξιοπιστία των προγνωστικών συστημάτων που χρησιμοποιούμε στην ΕΜΥ και στο μέλλον θα μπορέσουμε να τα βελτιώσουμε κι άλλο .

Ευχαριστούμε τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας μας για το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης που δίνουν στους φοιτητές μας και φυσικά ευχαριστούμε και τις φοιτήτριες για την εξαιρετική επιστημονική μελέτη τους και την αγάπη που έδειξαν για το αντικείμενο της πρακτική άσκησής τους, όσο χρονικό διάστημα ήταν στην ΕΜΥ . Τους  ευχόμαστε καλή σταδιοδρομία και μακάρι στο μέλλον να έχουμε την δυνατότητα να  βρίσκονται κοντά μας τέτοιοι νέοι άνθρωποι με ζήλο και όρεξη για δουλειά .

Θοδωρής Κολυδάς

Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου ΕΜΥ

ΕΜΥ και Διαστημικός Καιρός -Μέρος B

ΕΜΥ και Διαστημικός Καιρός -Μέρος B

Στο πρώτο μέρος σχετικά με τον Διαστημικό Καιρό σας αναφέραμε  οτι  η ΕΜΥ επεκτείνει τις δραστηριότητες της και στον τομέα αυτό και σκοπός δημιουργίας του συγκεκριμένου τμήματος, είναι η έρευνα σε αυτό το νέο κομάτι  της ηλιακής φυσικής , καθώς και οι συνεργασίες με άλλα ερευνητικά ιδρύματα της χώρας μας και του εξωτερικού, για πρακτικές κυρίως εφαρμογές και όχι βέβαια γιατί σκοπεύουμε να βγάλουμε άλλο ένα δελτίο “Διαστημικού Καιρού” για το κοινό !

Η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη ηλιακή έκλαμψη συνέβη στις 2 Απριλίου 2001. 
Ευτυχώς δεν ήταν «γεωενεργή» δηλαδή δεν «πέτυχε» την γη μας. 
Η έκλαμψη αυτή ήταν ισχυρότερη από την έκλαμψη που δημιούργησε το συμβάν Κάρινγκτον 
το 1859

Όταν συμβαίνει ένα γεωενεργό συμβάν, η ενέργεια που αφαιρείται από τον ηλιακό άνεμο μεταφέρεται στο κομμάτι της γήινης μαγνητόσφαιρας που βρίσκεται στην μεριά της νύχτας και προσωρινά αποθηκεύεται στην ουρά της μαγνητόσφαιρας. Όταν η αποθηκευμένη ενέργεια ξεπεράσει κάποια τιμή κατωφλίου απελευθερώνεται με εκρηκτικό τρόπο με το φαινόμενο της μαγνητικής αποσύνδεσης και κάποια τμήμα της ενέργειας αυτής κατευθύνονται προς τη γη.

Η ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΑΙΡΟΥ

Εδώ και λίγα χρόνια οι επιστήμονες  ανακάλυψαν έναν άγνωστο μέχρι σήμερα μηχανισμό που ο διαστημικός καιρός επιδρά στη γήινη ατμόσφαιρα στην περιοχή των πόλων, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την κατανόηση περιοδικών μεταβολών οι οποίες παρατηρούνται κατά τη διάρκεια του χειμώνα και μέχρι σήμερα παραμένουν ανεξήγητες.

Η έρευνά τους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications, θα μπορούσε να βελτιώσει σημαντικά τις εποχικές μετεωρολογικές προγνώσεις.

Σε αυτή την μελέτη περιγράφεται πώς, μελετώντας δεδομένα από τρεις διαφορετικούς δορυφόρους που καλύπτουν μια χρονική περίοδο 11 χρόνων, οι επιστήμονες βρήκαν ότι τα ενεργητικά ηλεκτρόνια από την εξωτερική ζώνη ακτινοβολίας «Βαν Άλεν» αλληλεπιδρούν με τα ανώτερα στρώματα της γήινης ατμόσφαιρας, προκαλώντας μείωση του όζοντος.

Τα ηλεκτρόνια εκπέμπονται από την ήλιο και, φτάνοντας στη «γειτονιά» του πλανήτη μας, παγιδεύονται στη ζώνη ακτινοβολίας από το γήινο μαγνητικό πεδίο. Κατά τη διάρκεια των γεωμαγνητικών καταιγίδων, όμως, ένα ποσοστό τους επιταχύνεται και «βομβαρδίζει» την ατμόσφαιρα, στην περιοχή των πόλων.Αυτό το περιοδικό φαινόμενο έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνεται παροδικά το ατμοσφαιρικό όζον, κάτι που με τη σειρά του φαίνεται πως εξηγεί τις αλλαγές που παρατηρούνται τότε στη διεύθυνση και την ένταση των ανέμων που πνέουν στο Βόρειο ημισφαίριο και οι οποίες επιδρούν στη θερμοκρασία. Μάλιστα, σύμφωνα με τους ερευνητές, με αυτόν τον τρόπο η θερμοκρασία μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί έως και 5 βαθμούς Κελσίου.

Όπως αναφέρει ο δρ M. A. Clilverd από τη Βρετανική Ερευνητική Ομάδα της Ανταρκτικής :  «Η έρευνά μας ανέδειξε ένα βασικό “κρίκο” στην αλυσιδωτή αντίδραση που επιτρέπει στα ηλεκτρόνια να επιδρούν στα καιρικά συστήματα – και τον οποίο δεν κατανοούσαμε προηγουμένως. Θα μπορούσε να μας βοηθήσει σε καλύτερες εποχικές προγνώσεις, ώστε για παράδειγμα να μπορούμε να προβλέψουμε με μεγαλύτερη βεβαιότητα αν ο επόμενος χειμώνας στην Ευρώπη θα είναι ιδιαίτερα βαρύς».

Οι μέχρι σήμερα προσπάθειες πρόγνωσης του Διαστημικού καιρού βασίστηκαν σε μετρήσεις από αισθητήρες δορυφόρων και αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά τα στελέχη της ΕΜΥ που ασχολούνται στο τμήμα Τηλεπισκόπισης και εφαρμογών Μετεωρολογικών Δορυφόρων. Οι αισθητήρες των δορυφόρων όμως έχουν δύο βασικά μειονεκτήματα  α) δεν μπορούν να ανιχνεύσουν τα πολύ μεγάλης ενέργειας σωμάτια και β) δεν έχουν μεγάλη ενεργό διατομή.    Έτσι δεν ανιχνεύουν ακριβώς τα σωμάτια εκείνα που αποτελούν προδρόμους των φαινομένων και οι μετρήσεις τους έχουν μεγάλο στατιστικό σφάλμα.


Αντίθετα οι επίγειοι σταθμοί κοσμικής ακτινοβολίας, όπως είναι οι μετρητές νετρονίων,  έχουν μεγάλη ενεργό επιφάνεια δίνοντας έτσι μετρήσεις ακριβείας και μπορούν να καταγράψουν σωμάτια μεγάλης ενέργειας και να εντοπίσουν έτσι συντομότερα ένα μεγάλο γεγονός. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αποδίδουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο και να μας δίνουν δυνατότητα άμεσης επεξεργασίας και έγκαιρης πρόβλεψης. Η σφοδρότητα των καταιγίδων αυτών μετριέται με κάποιους κατάλληλους δείκτες (όπως λόγου χάριν η σφοδρότητα των ανέμων μετριέται για παράδειγμα στην κλίμακα μποφόρ). Ένας από αυτούς τους δείκτες είναι και ο λεγόμενος δείκτης Dst

Σε σε παγκόσμιο επίπεδο λειτουργούν Διεθνώς Αναγνωρισμένα  Κέντρα Πρόβλεψης του Διαστημικού καιρού, όπως των  ΝΟΑΑ-ΝΑSΑ, ΙΖΜΙRΑΝ-Russia, Met Office-England

Στην Ελλάδα παρέχεται ήδη Δελτίο Διαστημικού Καιρού το οποίο παρουσιάζεται ως εφαρμογή του σταθμού Κοσμικής Ακτινοβολίας του Πανεπιστημίου Αθηνών- ΑΝeMoS

Στην Ελλάδα το κέντρο Παρακολούθησης Διαστημικού Καιρού (Athens Space Weather Forecasting Center) λειτουργεί από την ερευνητική ομάδα κοσμικής ακτινοβολίας του Τμήματος Φυσικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με την καθοδήγηση της καθηγήτριας κ. Ελένης Μαυρομιχαλάκη. Το παραπάνω κέντρο εκδίδει καθημερινά δελτίο τριήμερης πρόγνωσης για τις γεωμαγνητικές  συνθήκες που θα επικρατήσουν και αναφορά της τρέχουσας γεωμαγνητικής δραστηριότητας . Η ομάδα αυτή έχει κριθεί ως Expert group και συνεργάζεται με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (Εuropean Space Agency – ESA). Παρέχει δύο σημαντικές υπηρεσίες εκ μέρους του Παγκοσμίου Δικτύου Μετρητών Νετρονίων που προειδοποιούν για την άφιξη  επικίνδυνων σωματιδίων στη Γη μας τα οποία προέρχονται από έντονα ηλιακά φαινόμενα με καταστροφικές συνέπειες στους δορυφόρους, στις τηλεπικοινωνίες, στα ραντάρ κλπ, ως επίσης στους αστροναύτες, στα πληρώματα των αεροπορικών πτήσεων.

Μια ενδεχόμενη συνεργασία της ΕΜΥ με τους έμπειρους ερευνητές του ΕΚΠΑ αλλά και των άλλων ιδρυμάτων και Οργανισμών,  θα  αναβαθμίσει το  ήδη υψηλού  επιπέδου  έργο της, καθώς οι πληροφορίες και τα προϊόντα που θα παράγονται από αυτή τη συνεργασία θα μπορούν να υποστηρίζουν τις αεροπορικές και στρατιωτικές δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα σε ότι αφορά την επίδραση τέτοιων φαινομένων στα ηλεκτροπτικά συστήματα LANTIRN των αεροσκαφών  καθώς και στην έκδοση και βελτίωση των εποχικών προγνώσεων όπως περιγράφεται στην παραπάνω μελέτη.  Η εφαρμοσμένη έρευνα και οι συνεργασίες που ενώνουν όλο το επιστημονικό δυναμικό της χώρας είναι όσο ποτέ απαραίτητες , ειδικά αυτή την περίοδο που τα νέα μυαλά της χώρας μας στρέφονται σε άλλες πολιτείες και τόπους για ένα καλύτερο αύριο.

ΘΝΚ

 

ΕΜΥ και Διαστημικός Καιρός -Μέρος Α

ΕΜΥ και Διαστημικός Καιρός -Μέρος Α

Η ΕΜΥ διαθέτοντας μεγάλη τεχνογνωσία στον τομέα των Μετεωρολογικών Δορυφορικών Εφαρμογών επεκτείνει τις δραστηριότητες της και στον τομέα του Διαστημικού Καιρού, καθώς με το προσφάτως ψηφισθέν ΠΔ 79/2018 δημιουργήθηκε το αντίστοιχο τμήμα Έρευνας και Εφαρμογών Διαστημικού Καιρού. . Σκοπός δημιουργίας του συγκεκριμένου τμήματος, είναι η έρευνα σε αυτό το νέο κομάτι  της ηλιακής φυσικής , καθώς και οι συνεργασίες με άλλα ερευνητικά ιδρύματα της χώρας μας και του εξωτερικού, για πρακτικές εφαρμογές και όχι βέβαια γιατί σκοπεύουμε να βγάλουμε άλλο ένα δελτίο “διαστημικού Καιρού” για το κοινό ! Πάντως τα τελευταία χρόνια ανακαλύφτηκε  ότι υπάρχει ένας άγνωστος μέχρι σήμερα μηχανισμός που ο διαστημικός καιρός επιδρά στη γήινη ατμόσφαιρα στην περιοχή των πόλων, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την κατανόηση περιοδικών μεταβολών οι οποίες παρατηρούνται κατά τη διάρκεια του χειμώνα και μέχρι σήμερα παρέμεναν ανεξήγητες. Το θέμα αυτό θα το αναλύσουμε στο Β μέρος . 

Ο Διαστημικός καιρός έχει την δική του κλιματολογία και συμπερισφορά και μεταβάλλεται σε χρονικά διαστήματα που εκτείνονται από μια ημέρα (χρόνος περιστροφής της γης γύρω από τον άξονά της) μέχρι 11 χρόνια (χρόνος μεταξύ δύο μεγίστων της ηλιακής δραστηριότητας) ή ακόμη και περισσότερο. Αν και υπάρχει συσχέτιση και με αστροφυσικά φαινόμενα εκτός του ηλιακού μας συστήματος, η βασική πηγή του Διαστημικού καιρού είναι ο ήλιος. Μπορούμε να πούμε ότι μια Ηλιακή ή Γεωμαγνητική καταιγίδα προκύπτει από την αλληλεπίδραση μεγάλων ποσοτήτων φορτισμένων σωματιδίων που εκτοξεύονται από εκρήξεις στο ήλιο (πλάσμα) με το μαγνητικό πεδίο της γης.

Οι επιπτώσεις ακραίων φαινομένων του Διαστημικού καιρού απασχολούν όχι μόνο την επιστημονική κοινότητα, αλλά και κρατικούς οργανισμούς και αρχές. Αυτό οφείλεται βέβαια, στο γεγονός ότι  έντονες μεταβολές του Διαστημικού καιρού έχουν άμεση  κοινωνική και οικονομική επίπτωση. Για παράδειγμα όπως αναφέρεται στα πρακτικά  του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια των αλλεπάλληλων  ισχυρών μαγνητικών καταιγίδων που έλαβαν χώρα στο χρονικό διάστημα από τα τέλη του Οκτωβρίου μέχρι αρχές Νοεμβρίου του 2003 γνωστά ως Hallowen storms 2003, η αλλαγή της διαδρομής των πτήσεων που αναγκάστηκαν να πραγματοποιήσουν οι αεροπορικές εταιρείες προκειμένου να μην επιβαρυνθεί το πλήρωμα και οι επιβάτες με ισχυρή δόση ακτινοβολίας κόστισε από δέκα χιλιάδες δολάρια έως εκατό χιλιάδες δολάρια ανά πτήση.

ΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ

Ιστορικά δεδομένα

Η σφοδρότερη καταγεγραμμένη γεωμαγνητική καταιγίδα είναι το λεγόμενο συμβάν Κάρινγκτον (Carrington event). Ονομάστηκε έτσι προς τιμή του διακεκριμένου βρετανού αστρονόμου Richard Carrington που παρατήρησε την ηλιακή έκλαμψη το 1859, μια μέρα πριν το συμβάν, στις 1 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με καταγεγραμμένες μαρτυρίες της εποχής στον τύπο, το πολικό σέλας ήταν εμφανές σχεδόν σε ολόκληρη τη γη, (ξύλινοι) στύλοι τηλεγράφου έπιασαν φωτιά, χειριστές τηλεγράφου έπαθαν ηλεκτροπληξία.

ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΟΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ

α. Επίδραση στους δορυφόρους

Οι δορυφόροι λειτουργούν σε ένα περιβάλλον φορτισμένων σωματιδίων που μπορούν να τους επηρεάσουν με μια πληθώρα τρόπων είτε επιδρώντας απευθείας στα ηλεκτρονικά συστήματα του δορυφόρου είτε μέσω της φόρτισης του διαστημοπλοίου, η αποφόρτιση του οποίου δημιουργεί προβλήματα. Αυτές οι διαδικασίες μπορεί:
•  Να αποδώσουν ανύπαρκτες εντολές
•  Να προκαλέσουν ζημιές στα ηλεκτρονικά μέρη του δορυφόρου
•  Απώλεια του ελέγχου από τη Γη και τέλος
•  Ολική αχρήστευση της συσκευής.

β. Επίδραση στα μέσα μεταφοράς ενέργειας

Η επίδραση των γεωμαγνητικών φαινομένων στα συστήματα ενέργειας μπορεί να είναι πολύ σημαντική.
Τα ρεύματα που επάγονται στις γραμμές μεταφοράς περνούν στο έδαφος μέσω των υποσταθμών μετασχηματιστών. Εκεί δημιουργούν κορεσμό των πυρήνων των μετασχηματιστών που μπορεί να οδηγήσει σε μια πληθώρα προβλημάτων.
Η σταθερότητα του συστήματος μπορεί επίσης να καταρρεύσει καθώς οι ισοσταθμιστές της τάσης περνούν εκτός λειτουργίας. Κάτι τέτοιο συνέβη στις 13 Μαρτίου 1989 όταν ολόκληρη η περιοχή του Quebec στον Καναδά έμεινε χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα για 9 ώρες.

γ.  Επίδραση στους αγωγούς μεταφοράς

Για τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων υγρών ή αερίων υπογείως ή υποθαλάσσια ή  ακόμα και στην επιφάνεια της  Γης οι αγωγοί είναι κατασκευασμένοι από ατσάλι για να μπορούν να αντέξουν την πίεση που δημιουργείται.  Γι’ αυτό βλάβη στους αγωγούς μπορεί να προέλθει όχι μόνο από φυσικά σπασίματα αλλά και από διάβρωση του ατσαλιού. Για να αποφεύγεται η διάβρωση, το ατσάλι του αγωγού καλύπτεται με ένα μονωτικό περίβλημα και συνδέεται με ειδικές συσκευές που ονομάζονται καθοδικοί προστατευτικοί ανορθωτές (cathodic protection rectifiers).
Τα χρονικά μεταβαλλόμενα μαγνητικά πεδία επάγουν χρονικά μεταβαλλόμενα ηλεκτρικά ρεύματα στους αγωγούς.   Οι μεταβολές στο γήινο μαγνητικό πεδίο επάγουν ηλεκτρικά ρεύματα στους επιμήκεις αγωγούς και το περιβάλλον έδαφος.   Αυτά τα χρονικά μεταβαλλόμενα ρεύματα που ονομάζονται “telluric currents” δημιουργούν ταλαντώσεις τάσης στους καθοδικούς προστατευτικούς ανορθωτές και κάνουν δύσκολη τη διατήρηση του δυναμικού στην πρέπουσα ασφαλή περιοχή.
Κατά τη διάρκεια μαγνητικών καταιγίδων αυτές οι διακυμάνσεις μπορεί να είναι τόσο ισχυρές που να αφήνουν τον αγωγό απροστάτευτο για αρκετό διάστημα μειώνοντας έτσι το χρόνο ζωής του.

δ.  Επίδραση στα συστήματα τηλεπικοινωνιών

Διάγραμμα που δείχνει την επίδραση μιας αιφνίδιας ιοσφαιρικής διαταραχής (SID) στο παράθυρο χρησιμοποιήσιμης συχνότητας που είναι η μη σκιασμένη περιοχή μεταξύ της χαμηλότερης χρησιμοποιήσιμης συχνότητας (LUF) και της μέγιστης χρησιμοποιήσιμης συχνότητας (MUF). Κανονικά, τόσο το MUF όσο και το LUF αυξάνονται όταν ο ήλιος ανατέλλει, διατηρώντας έτσι μια ζώνη ανοιχτή για επικοινωνίες HF. Αλλά κατά τη διάρκεια ενός ισχυρού SID, το LUF θα αυξηθεί σε συχνότητα υψηλότερη από το MUF, κλείνοντας έτσι το παράθυρο συχνότητας χρήσης, ένα γεγονός κάτι σαν βραχυκύκλωμα. .

Η ραδιοεπικοινωνία στις συχνότητες HF (3 − 30 megahertz) η οποία χρησιμοποιείται ακόμα εκτενώς από τους στρατιωτικούς και για τη μετάδοση πληροφοριών σε μεγάλες αποστάσεις σε πολλές χώρες βασίζεται στην αντανάκλαση σημάτων στην Ιονόσφαιρα της Γης. Αυτά τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα εξασθενούν καθώς περνούν από τη χαμηλή ιονόσφαιρα όπου οι συγκρούσεις ανάμεσα στα ηλεκτρόνια και τα μόρια του αέρα είναι συχνές.  Η ιονοσφαιρική εξασθένιση επηρεάζει τις χρησιμοποιούμενες συχνότητες επικοινωνίας. Αν γίνει ιδιαίτερα ισχυρή εξαιτίας μιας αύξησης της ηλεκτρικής πυκνότητας μπορεί να προκαλέσει ένα ολικό blackout στις επικοινωνίες. Επίσης λόγω ακτινοβολίας έχουμε θέρμανση και διόγκωση της ατμόσφαιρας, με αποτέλεσμα την επέκτασή της σε περιοχές όπου κινούνται δορυφόροι χαμηλής τροχιάς, προκαλώντας μείωση της ταχύτητάς τους λόγω τριβής και την ενδεχόμενη πτώση τους.
Επηρεάζεται επίσης και το σύστημα εντοπισμού Global Positioning System (GPS), στο οποίο ασυνήθιστες καθυστερήσεις λόγω διαταραχών στην ιονόσφαιρα μπορεί να δώσει λάθος αποτελέσματα στον προσδιορισμό θέσης. Τέλος, είναι δυνατόν οι διαταραχές στην ιονόσφαιρα να δημιουργήσουν προβλήματα στο σήμα των ραντάρ.

ε. Προβλήματα στην ανθρώπινη υγεία

Η δόση από κοσμική ακτινοβολία αυξάνεται με το γεωγραφικό πλάτος και με το υψόμετρο και διπλασιάζεται περίπου κάθε 1.4 km.     Έτσι είναι περίπου 4 φορές υψηλότερη στο Mexico City και 8 φορές υψηλότερη στη Lhasa του Tibet.
Μια υπερατλαντική πτήση συνεπάγεται πρόσθετη επιβάρυνση, οπότε γίνεται κατανοητό ότι ιδιαίτερα επηρεάζονται τα πληρώματα των αεροσκαφών με αποτέλεσμα να λαμβάνουν διπλάσια μέση ετήσια δόση.  Προφανώς τα προβλήματα γίνονται ακόμα μεγαλύτερα για τους αστροναύτες που συμμετέχουν σε ταξίδια έξω από την προστατευτική ασπίδα της ατμόσφαιρας και μένουν στο διάστημα για αρκετό χρόνο.

στ. Άλλες επιδράσεις

Άλλες επιπτώσεις του διαστημικού καιρού είναι η παροδική μεταβολή της ταχύτητας περιστροφής της γης και κατ’ επέκταση η διάρκεια του ημερονυκτίου, καθώς και η μεταβολή της έντασης της κοσμικής ακτινοβολίας στη γη αλλά και σε εκτεταμένη περιοχή της ηλιόσφαιρας.
Τέλος πιστεύεται ότι ο διαστημικός καιρός έχει επίδραση και στο κλίμα της γης. Αυτό οφείλεται στη μεταβολή της λεγόμενης ηλιακής σταθεράς κατά 0,2%, το οποίο, αν και μοιάζει με μικρό, δεν είναι καθόλου αμελητέο.

Η συνέχεια στο Β΄  Μέρος……………..>