TOP STORIES Αρθρογραφια Κοινωνία Μετεωρολογία και Κλίμα

Oι παγωνιές του Μάρτη και του Απρίλη, οι γεωργικές αποζημιώσεις και ο Ορνιθίας άνεμος

Σε πρόσφατο άρθρο είχαμε αναφερθεί για τον ισχυρό παγετό που επηρέασε τη Δυτική Ευρώπη καθώς και πολλές χώρες της Κεντρικής Ευρώπης στις αρχές του Απρίλη,  με μεγάλα προβλήματα στη γεωργική παραγωγή . Ανάλογη κατάσταση επικράτησε και στη χώρα μας όπου οι παγετοί του Μαρτίου , αλλά ιδιαίατερα ο παγετός του πρώτου δεκαημέρου του Απριλίου προκάλεσε μεγάλες καταστροφές σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα, ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα. O παγετός του Μαρτίου και του Απριλίου εκδηλώθηκε σε πέντε κύματα και έχει προκαλέσει εκτεταμένες και βαρύτατες ζημίες σε σημαντικές εκτάσεις καλλιεργειών από τη Δυτική Μακεδονία μέχρι την Πελοπόννησο. Συνεργεία του ΕΛΓΑ με έμπειρους εκτιμητές επισκέπτονται τις πληγείσες περιοχές για να οριοθετήσουν την έκταση των ζημιών και να προσδιορίσουν το κόστος των αποζημιώσεων. Μόλις σήμερα 20 Απριλίου 2021 και για την περιοχή της Καβάλας ο υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Ν.Παναγιωτόπουλος με ανάρτηση του στο Facebook ανακοίνωσε την πρόσληψη 10 συμβασιούχων εκτιμητών για το υποκατάστημα του ΕΛΓΑ Καβάλας.

Ίσως ανάλογες ενέργειες χρειαστεί να γίνουν και αλλού,  καθώς τα προβλήματα ήταν έντονα και στη βορειοδυτική Ελλάδα, όπου υπήρξε και ανακοίνωση της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας για τις ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν τα ξημερώματα Παρασκευής 8, Σάββατου 9 και Κυριακής 11 Απριλίου σε όλη την Δυτική Μακεδονία, οι οποίες προξένησαν σοβαρότατες ζημιές σε οπωρώνες με ροδακινιές, μηλιές, κερασιές, αμυγδαλιές και άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες. Ζημιές προκλήθηκαν τόσο στην Καστοριά, την Εορδαία, την περιοχή του Αμυνταίου, των Σερβίων και του Βελβεντού, όπου εντοπίζεται ο κύριος όγκος των καλλιεργειών, όσο και στα Γρεβενά, τη Δεσκάτη, την περιοχή των Καμβουνίων, της Κοζάνης και του Βοΐου όπου αναπτύσσονται διαρκώς τα τελευταία χρόνια οι δενδρώδεις φυτείες, διαμορφώνοντας μια απελπιστική κατάσταση. Από τις πρώτες εκτιμήσεις που έγιναν κατά την επίσκεψη του Περιφερειάρχη κ. Κασαπίδη, οι ζημίες καλύπτουν μία έκταση δενδρωδών καλλιεργειών που ξεπερνά τα 40.000 στρέμματα με εκτιμώμενη συνολική παραγωγή που ξεπερνά τους 120.000 τόνους φρούτων από καλλιέργειες που δεν εντάσσονται σε κανένα καθεστώς επιδοτήσεων. Επίσης έχουν ανοίξει οι διαδικασίες των αναγγελιών των ζημιών, της υποβολής δηλώσεων εκ μέρους των αγροτών οι οποίες μπορούν να υποβάλλονται μέχρι το τέλος του μηνός Απριλίου. Οι αποζημιώσεις για τον παγετό καλύπτουν περίπου το μισό όλων των αποζημιώσεων που δίνονται από τον ΕΛΓΑ

Συνολικές Αποζημιώσεις (ποσοστό %)ΕΛΓΑ περιόδου 1990-2006 για κάθε ζημιογόνο καιρικό φαινόμενο.(από εργασία της Παρασκευής Φραγκούλη ) 

Ανάλογες καταστάσεις εξίσου έντονες έχουμε ζήσει πολλές φορές στη χώρα μας με πιό χαρακτηριστικό το σχετικά “πρόσφατο” διήμερο 7 και 8 Απριλίου του 2003 με χιόνια ακόμη και μέσα στη Θεσσαλονίκη , όπου  την επομένη σημειώθηκε πολύ ισχυρός παγετός με -14 βαθμούς στη Καστοριά και -11 στη Φλώρινα. Πάντως η πιο έντονη ψυχρή εισβολή για μήνα Απρίλιο ήταν στις 16 και 17 του μηνός το 1988. Εκείνη την ημέρα στην Αθήνα (Ν Φιλαδέλφεια ) η μέγιστη τιμή ήταν μόλις 9 βαθμοί Κελσίου τιμή που είναι η χαμηλότερη που έχει σημειωθεί για Απρίλιο από το 1955. Για την ιστορία αναφέρω οτι τον κρύο Απρίλιο του 1987 και του 1997 η μέγιστη θερμοκρασία στην Αθήνα είχε πέσει μέχρι τους 10 βαθμούς Κελσίου .

Ο ΟΡΝΙΘΙΑΣ ΒΟΡΙΑΣ ΤΟΝ ΑΠΡΙΛΗ 

Από την αρχαιότητα τα Βαλκανικά (ψυχρά) μέτωπα επηρέαζαν την χώρα μας και οι  Απριλιάτικοι βοριάδες έφερναν πάντοτε καταστροφές στις καλλιέργειες . Υπάρχουν αναφορές από τον Πλούταρχο ( στον Δημήτριο) για το “κάψιμο” των αμπελιών στην Αττική κατά την διάρκεια του Απριλίου λίγο μετά την εορτή των επισήμων “εν άστει Διονυσίων” . Να θυμίσουμε ότι τα Μεγάλα Διονύσια ή Εν Άστει Διονύσια, ήταν γιορτή στην αρχαία Αθήνα η οποία τελούνταν το μήνα Ελαφηβολιώνα κατά το Αττικό Ημερολόγιο . Ο Πλούταρχος στο έργο του αναφέρει ότι ο Δημήτριος όχι μόνο άλλαξε την ονομασία του Μουνιχιώνα σε Δημητριώνα (πληρώνοντας επισήμως) αλλά άλλαξε την ονομασία των Διονυσίων σε Δημήτρια . Η τιμωρία του περιγράφεται παρακάτω…..

Οι ψυχροί αυτοί άνεμοι  κατά το δίμηνο του Μαρτίου και Απριλίου εκαλούντο  “Ορνιθίαι”  όπως αναφέρει χαρακτηριστικά πρώτος ο Αριστοτέλης στα Μετεωρολογικά ονομασία που συνέχισε να χρησιμοποιεί και ο μαθητής του Θεόφραστος 

Εκτός όμως από το τονισμένο κείμενο για τον ορνιθία βοριά , υπάρχει αναφορά λίγο πιο πάνω  και για τους λευκόνοτους ανέμους , για τους οποίους θα αναφερθούμε σε προσεχές άρθρο. Στις μέρες μας ο αείμνηστος καθηγητής Η. Μαριολόπουλος στο βιβλίο του “το κλίμα της Ελλάδος” ζωντανεύει τους ορνιθίες ανέμους με την αναφορά του , για αυτούς τους πρόδρομους των μελτεμιών.   

H αναφορά για τους Ορνιθίες ανέμους όπως είπαμε γίνεται από τον Αριστοτέλη γιατί ήθελε να τους ξεχωρίσει από τα καλοκαιρινά μελτέμια και να τους συνδέσει με την αποδήμιση των πτηνών κατά την άνοιξη.