TOP STORIES Αρθρογραφια Κοινωνία Μετεωρολογία και Κλίμα Προγνώσεις

17 Οκτωβρίου 2006 & 18 Οκτωβρίου 1937- Οι φονικές πλημμύρες στη Κρήτη

Το 2006 εκδηλώθηκαν πλημμύρες με δύο νεκρούς στην Κρήτη και σημαντικές καταστροφές, ενώ  στις 18 Οκτωβρίου του 1937 πνίγηκαν 16 άτοµα στο Ηράκλειο . Ήταν ο µεγαλύτερος αριθµός ανθρώπινων απωλειών από καιρικό φαινόµενο στην Κρήτη κατά τον 20ό αιώνα.

ΟΙ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΤΟ 2006

Στην πιο πρόσφατη πλημμύρα του 2006 τις μεγαλύτερες ζημιές από τη νεροποντή, υπέστη ο νομός Χανίων και κυρίως η περιοχή του Αποκόρωνα. Η νομαρχία Χανίων κήρυξε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης τους δήμους: Αρμένων, Βάμου, Γεωργιούπολης και Κρυονερίδας. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία δέχτηκε δεκάδες κλήσεις για αντλήσεις νερών από υπόγεια σπιτιών και ξενοδοχείων που πλημμύρισαν. Περισσότερα από 14 αυτοκίνητα (τα περισσότερα εκ των οποίων ενοικιαζόμενα) παρέσυρε στη θάλασσα ο χείμαρρος που περνάει από το κέντρο του οικισμού της Αλμυρίδας. Σύμφωνα με στοιχεία από την Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας, ζημιές προκλήθηκαν σε 20 ξενοδοχεία και 60 κατοικίες, ενώ διαπιστώθηκαν εκτεταμένες ζημιές σε πολλά χιλιόμετρα του οδικού δικτύου. Στο Ηράκλειο το σκηνικό ήταν επίσης εφιαλτικό με πλημμυρισμένους δρόμους και υπόγεια, μεγάλο μποτιλιάρισμα. Οι δρόμοι όπου εκτελούνται έργα, θύμιζαν ένα απέραντο ποτάμι λάσπης που διέσχιζε κεντρικούς δρόμους κατακλύζοντας υπόγεια σπιτιών και καταστήματα. Σημαντικά προβλήματα είχαμε και στο Νομό Ρεθύμνου, με πλημμυρισμένα σπίτια και καταστήματα, αλλά και στο Νομό Λασιθίου.

Please accept YouTube cookies to play this video. By accepting you will be accessing content from YouTube, a service provided by an external third party.

YouTube privacy policy

If you accept this notice, your choice will be saved and the page will refresh.

Στις ακτές της Αφρικής δημιουργήθηκε ένα βαρομετρικό χαμηλό το οποίο εισήλθε στο ζεστό Λιβυκό Πέλαγος-Νοτιοδυτικό Κρητικό , ενισχύθηκε σημαντικά και προκάλεσε μεγάλες καταστροφές. Το σύστημα αυτό κινήθηκε βορειοανατολικά και με το πέρασμα του συστήματος επικράτησε ισχυρός βοριάς, πτώση της θερμοκρασίας και  και είχαμε πρώιμη χιονόπτωση στο Πήλιο και την Πάρνηθα άνω των 1200μ, με αρνητική ελάχιστη θερμοκρασία στη Πτολεμαΐδα .

Από το πρωί της 17ης Οκτωβρίου, αγνοούνταν ο 54χρονος Άγγλος υπήκοος D.W.  μόνιμος κάτοικος Γαβαλοχωρίου, στο νομό Χανίων. Το ίδιο μεσημέρι, βρέθηκε το αυτοκίνητό του σε ρέμα που ξεκινάει από το Γαβαλοχώρι ενώ την επομένη (18 Οκτωβρίου) στις 17:30 τοπική ώρα, βρέθηκε το πτώμα του 54χρονου Άγγλου, στο λιμάνι της Αλμυρίδας,
Ο βροχομετετρικός σταθμός της Σούδας έδωσε μέγιστη τιμή της βροχής 25 mm και αυτή εμφανίζεται στις 14:00. Η μέγιστη της βροχής διαρκεί μία ώρα ενώ με βάση το διάγραμμα δεν βρέχει σχεδόν καθόλου μετά της 17:00 την επόμενη μέρα. 
O σταθμός στις Καλύβες είχε μετρήσει 228.09 mm την ημέρα που πραγματοποιήθηκε η πλημμύρα.  Αξίζει να σημειωθεί οτι λίγες μέρες πριν είχαμε στις 12 του μηνός 177 mm από ένα ανάλογο ισχυρό σύστημα που επηρέασε την περιοχή
Με βάση την εικόνα του C Band Radar στις 17-10-2006/ 11:45 πμ. επιβεβαιώνεται ότι το μέγιστο της  βροχόπτωσης από την ανακλαστικότητα που εμφανίζεται το μεσημέρι της ημέρας εκείνης στο Μετεωρολογικό Ραντάρ  .

Η ΦΟΝΙΚΟΤΕΡΗ ΠΛΗΜΜΥΡΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΤΟ 1937

Αν τα  ακραία και τα έντονα καιρικά φαινόμενα χαρακτηρίζονται έτσι μόνο εκ του αποτελέσματος, τότε η φονικότερη πλημμύρα όλων των εποχών ήταν αυτή του 1937 , όταν σετις 18 Οκτωβρίου πνίγηκαν 16 άτοµα στο Ηράκλειο  Ήταν ο µεγαλύτερος αριθµός ανθρώπινων απωλειών από καιρικό φαινόµενο στην Κρήτη κατά τον 20ό αιώνα.

Παρά τον σχετικά ήπιο καιρό που είχε προηγηθεί στο νησί μέχρι τα μέσα του μήνα (βλ. φωτό Ηράκλειο) δεν μπορούσε να φανταταστεί ότι ένα  αβαθές βαρομετρικό χαμηλό προερχόμενο όμως απο το “ζεστό” Λιβυκό θα προκαλούσε τόσο μεγάλη κακοκαίρία στην Κρήτη, αλλά και σε μεγάλος μέρος της Κεντρικής Ελλάδος (την επομένη ημέρα επηρεάστηκε και η Αθήνα) . Εχουμε πολλές φορές αναφέρει οτι το ανατολικό επιφανειακό αλλά και ανώτερο ρεύμα στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας , τροφοδοτεί τα συστήματα , τα αποσταθεροποιεί σημαντικά και για τον λόγο αυτό δημιουργούνται “εκρηκτικές” καταστάσεις. Το βράδυ της 17ης προς 18η Οκτωβρίου και ενώ το βαρομετρικό χαμηλό ενισχύονταν και εκινείτο βορειότερα, σηµειώθηκαν εντονότατες καταιγίδες µε ακραίες, κατακλυσµιαίες βροχές.  Στα Χανιά (πόλη) η βροχή της νύκτας αυτής ανήλθε σε 212mm. Έπεσαν γέφυρες και σπίτια σε ορισµένα χωριά, παρασύρθηκαν ή κατέστησαν αδιάβατοι δρόµοι και πληµµύρισαν και όλοι οι ποταµοί της Βόρειας ακτής. Ανθρώπινα θύµατα όμως στα Χανιά δεν σηµειώθηκαν τότε
 Αν παρατηρήσετε την ανάλυση του χάρτη επιφανείας παραπάνω , θα δείτε οτι και τότε υπήρχε ένας μεγάλος Αντικυκλώνας που κάλυπτε σχεδόν όλη την Ευρώπη και δεν επέτρεπε τα βόρεια συσστήματα να κινηθούν νοτιότερα και να προκαλέσουν κλασσικές βροχές. Επικρατούσε περίπου μια περίπτωση ανάλογη με αυτή που  ζούμε σήμερα με κυκλωνικά συστήματα να έρχονται είτε από την Γένοβα ή τις ακτές της Αφρικής και να μας επηρεάζουν σημαντικά . Εκείνο που οφείλουμε να κάνουμε είναι να είμαστε προετοιμασμένοι και να οχυρώνουμε όχι μόνο μτις πόλεις με αντιπλημμυρικά , αλλά και τις ψυχές μας στη δύναμη της Φύσης .
ΓΙΑΤΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΕ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΕΣ ΚΑΚΟΚΑΙΡΙΕΣ
Η συχνή αναφορά μου σε μετεωρολογικά συμβάντα του παρελθόντος σκοπό έχει να αποκτήσουμε όσο το δυνατόν καλύτερη ιστορική γνώση των φαινομένων, σε ένα τόπο που ανέκαθεν επηρεάζονταν από όλους τους τύπους του καιρού. Μη ξεχνάτε άλλωστε οτι ο Τυφώνας ήταν ο μοναδικός που νίκησε ακόμη και τον Δία σε πάλη εκ του συστάδην με τα εκατό του σώματα.  Όπως παλιά έτσι και τώρα,  οι  ισχυρές κατατιγίδες τα έντονα φαινόμενα αλλά και η κλιματική αλλαγή συνέβαιναν και συνεχίσουν να συμβαίνουν και στο μέλλον. Σήμερα έχουμε συνηθίσει να ρίχνουμε όλα τα βάρη μόνο στην κλιματική αλλαγή ή στο ίδιο το φαινόμενο. Α:υτό όμως μοιάζει σαν να προσπαθήσουμε να απενοχοποιήσουμε την ανθρώπινη συμπεριφορά,  όταν βλέπουμε οτι αυτή είναι η υπέυθυνη που οδηγεί τον σύγχρονο Έλληνα να μπαζώνει τα ρέματα και να καίει τα δάση.  Μη νομίζετε πάντως οτι το φαινόμενο αυτό είναι μόνο δείγμα της σημερινής μας εποχής και κουλτούρας  . Ανάλογη κοινωνική συμπεριφορά είχαμε και στους αρχαίους χρόνους , για άλλους όμως  λόγους . Παρότι έχουμε πολλές αναφορές ότι οι άνθρωποι τότε ενδιαφέρονταν για το περιβάλλον και φρόντιζαν για αυτό, σε περιπτώσεις εντάσεων και πολέμων, παραμερίζονταν αυτές οι «ευαισθησίες» για τα δάση αλλά και το περιβάλλον γενικότερα και έτσι αυτά ήταν τα πρώτα που δέχονταν τα πρώτα πλήγματα και από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση που οι Λακεδαιμόνιοι το 456 π.Χ. κατέστρεψαν όλα τα δάση της επικρατείας των Μεγάρων. Κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο ερημώθηκε από τον Αρχίδαμο όλη η Ελευσίνα και το Θριάσιο Πεδίο και καταστράφηκαν όλοι οι αγροί της  Αθήνας. Το 431 π.Χ. ο Περικλής κατέστρεψε τα δάση και τους ελαιώνες των Μεγάρων, ενώ το 495 ο Κλεομένης κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Σπάρτης –Άργους προέβη σε ανάλογη κίνηση.

Πάντως σε γενικές γραμμές, οι Έλληνες έτειναν να φοβούντακαι να σέβονται περισσότερο την άγρια φύση, ενώ αργότερα οι Ρωμαίοι την έβλεπαν περισσότερο ως αντικείμενο εκμετάλλευσης, για να ικανοποιούν τις ανάγκες και τα συμφέροντά τους. Είναι ιστορικά εξακριβωμένο γεγονός ότι η παρακμή και εξαφάνιση πολλών πολιτισμών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την καταστροφή των δασών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η διατύπωση της φράσης «ο πολιτισμός αρχίζει με την υλοτομία του πρώτου γίγαντα του αρχέγονου δάσους και τελειώνει με το μπήξιμο του τσεκουριού στον κορμό του τελευταίου δέντρου που απόμεινε», δεν είναι καθόλου υπερβολική και με αυτό θα κλείσω σύγχρονοι …Ρωμαίοι !

ΠΗΓΕΣ : Μαμάσης Ν., 2007. Παρουσιάσεις στο μάθημα «Προχωρημένη Υδρολογία» του ΔΠΜΣ «Επιστήμη & Τεχνολογία Υδατικών Πόρων», ΕΜΠ / Κολυδάς Ν. Θεόδωρος “Η ιστορία μιας Πεταλούδας” /Τσιτσιλώνης Σωτήριος, «Μεταπλημμυρική έρευνα και μελέτη αστραπιαίων πλημμυρών/ Παπαστεφανάκης Νικόλαος “Στοχαστική ανάλυση του πλημμυρικού γεγονότος της 17ης Οκτ 2006″ Φωτογραφίες Gerola, Vikelaia Library , Καταγραφή ιστορικών στοιχείων και επεξεργασία Μετεωρολογικών δεδομένων Μ.Σ. Χανίων Περιόδου 1933-1940” Πτχιακή εργασία Γαλάνη Δημήτρη,  http://creteweather.blogspot.com -Γιώργος Στυλιανάκης, Αποχέτευση οροπεδίου Λασιθίου / Νίσκος Β.. -Αναπτυξιακό συνέδριο οροπεδίου Λασιθίου, Εφημερίδα Πατρίς -https://archive.patris.gr

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *